مشارکت سیاسی زنان در جهان چه اندازه است؟/نمایندگان زن قبل از انقلاب از خانواده رجال و دربار بودند
بیش از سی و سه سال از اولین تجربه شکلگیری مجلس شورای اسلامی در جمهوری اسلامی ایران میگذرد؛ پر رنگتر شدن حضور زنان در مجلس همواره یکی از دغدغههای فعالان اجتماعی بوده و در هر دوره از انتخابات مجلس این خواسته به نقطه اوج خود میرسد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ زنان خبر گزارش می دهد؛ زنان بهعنوان نیمی از جمعیت جامعه همواره پا به پای مردان برای آزادی و سربلندی ایران در عرصههای مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و علمی تلاش کردهاند و مقاومت گسترده زنان برای حفظ حجاب در دوره پهلوی اول، اعتراض آنان در ماجرای تحریم تنباکو و رشادتهای فراوان در دوران پیش از پیروزی انقلاب همه حاکی از علاقهمندی آنان به سرنوشت خود و جامعه میباشد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, زنان خبر,معنی و مفهوم مشارکت
,از نظر لغوی مشارکت به معنی شرکت کردن و انبازی کردن . یعنی شریک شدن یک فرد در سرمایه یا امور مربوط به یک فرد دیگر .
,مشارکت در ابعاد فرهنگی و اجتماعی تعاریف گوناگونی دارد که برای نمونه به مواردی اشاره می گردد .
,۱ – مشارکت ایجاد نوعی احساس همبستگی و تعلق و تلاش دسته جمعی میان افراد یک جامعه به منظور نیل به یک نظام عادلانه اجتماعی است .
,۲ – مشارکت یعنی درگیر شدن ذهنی و عاطفی فرد در گروهی که او را برمی انگیزاند تا برای دستیابی به مقصود گروه و پذیرش مسئولیت حرکت کند .
,۳ – مقصود مشارکت به معنی دست در دست هم گذاشتن برای انجام کاری است .
,۴ – مشارکت درگیری ذهنی و عاطفی اشخاص در موقعیت های گروهی است که آنان را برمی انگیزد برای دستیابی به اهداف گروهی و همدیگر را یاری دهند و در مسئولیت کار شریک شوند . بر اساس این تعریف درگیر شدن یاری دادن و مسئولیت پذیری سه ویژگی مهم مشارکت می باشد .
,مشارکت سیاسی زنان در دیگر کشور ها
,در جهان غرب، زنان تا قرنها از حقوق اولیه خود، حتی حق مالکیت و حق دخالت در سرنوشت سیاسی خود، محروم بودند و تحولات یکی دو دهه اخیر حکایت از پیشرفت هایی دارد که در این عرصه در حال ظهور و بروز است و بیانگر این حقیقت که در همیشه روی یک پاشنه نمی چرخد به گزارش فوریه ۲۰۰۶ اتحادیه بین المجالس جهان (IPU) ، یک پنجم نمایندگان منتخب پارلمانها و مجالس قانونگذاری کشورهای جهان در سال ۲۰۰۵ زن بوده اند و درعین حال میانگین تعداد نمایندگان زن در پارلمان های ۱۸۷ کشور جهان از ۷/۱۵ درصد در دسامبر ۲۰۰۴ به ۳/۱۶ درصد در سال ۲۰۰۵ افزایش یافته است .
,در ۲۸ کشور که در سال ۲۰۰۵ انتخابات پارلمانی برگزار کردهاند تعداد زنان نماینده افزایش یافته و بیشترین افزایش در امریکای لاتین دیده می شود .
,نماینده انگلستان در کانادا که سمت فرماندار کل و سنت لوسیا را دارد زن است. در رژیم های جمهوری نیز ۸ رئیس جمهور زن وجود دارد ( شیلی، فنلاند، ایرلند، لاتریا، لیبریا، فیلیپین، سریلانکا و سوئیس ) .
,پنج زن نخست وزیرند: آلمان، جامائیکا، زلاندنو، موزامبیک و آنتیل هلند. پنج معاون نخست وزیر زن هستند: رومانی، برونئی، روسیه، صربستان و واتیکان .
,در موناکو و عربستان زنان هرگز به هیچ سمتی در قدرت سیاسی دست نیافته اند .
,در افغانستان سه زن، پاکستان یک زن، کویت یک زن، امارات دو زن، سنت لوسیا یک زن، قطر یک زن،عمان دو زن، یمن دو زن ،بحرین دو زن، عراق سه زن، اسرائیل دو زن و ویتنام سه زن دارای سمت های وزارتی هستند که امروزه کمترین سهم زنان در قدرت به شمار می رود .
,در این میان فنلاند زنانه ترین کابینه دنیا را دارد ( ۱۲ وزیر زن از جمع ۲۰ وزارتخانه ) به گفته کارشناسان تاکنون دولت هایی که وزارتخانه را نصف به نصف به زنان داده بودند دیده شده بود اما دولتی که اکثریت وزیرانش زن باشند در دنیا سابقه نداشته است .
,رئیس جمهور فعلی فنلاند نیز نخستین رئیس جمهوری زن آن کشور است .
,همچنین ۴۲ درصد کرسی های مجلس فنلاند به زنان اختصاص دارد که این تعداد نماینده زن نیز در نوع خود کم سابقه است .
,در حال حاضر از ۲۰۰ نماینده مجلس در فنلاند، ۸۴ نفر آن زن هستند .
,بررسی وضعیت مشارکت سیاسی زنان ایرانی فبل از انقلاب
,در دوره قاجاریه زنان از فعالیتهای اجتماعی خودداری میکردند زیرا هنوز مدارس جدید و شعارهای امروزی در جامعه طرح نشده بودند و بالاتر از همه، هنوز حجاب ـ که از طرف غربیها مظهر عقب ماندگی و دوری از جامعه و تمدن قلمداد میشود ـ به شدت در جامعه اجرا میشد؛ به طوری که حتی قسمتهایی را که شرعا لازم به پوشانیدن آن نبودند ـ مثل وجه و کفین ـ نیز میپوشانیدند.
,در دوره سلطنت رضاشاه، نام هیچ زنی به عنوان مدیر سیاسی در ایران ثبت نشد، اما در دوره محمدرضا پهلوی از سال ۱۳۴۲ برای نخستینبار در تاریخ دستگاههای اجرایی کشور، فرخرو پارسا به سمت معاونت وزارت آموزش و پرورش منصوب گردید و سپس از سال ۱۳۴۷ وی اولین و البته تنها وزیر زن ایرانی بوده است. در سال ۱۳۴۶ فرح پهلوی همسر شاه به ریاست شورای نیابت سلطنت منصوب شد که در آن زمان بالاترین منصب سیاسی زنان محسوب میگردید.
,به علاوه در کابینه امیرعباس هویدا، غیر از فرخرو پارسا، مهناز افخمی از سال ۵۴ تا ۵۶ شمسی و سپس آموزگار به عنوان مشاور امور بانوان حضور داشتند. علاوه بر این دو میتوان از ظفردخت اردلان، به عنوان اولین نماینده ایران در کمیسیون زنان سازمان ملل (۱۳۴۰)، مهین زندی اولین زن بخشدار حومه کرج و مهرانگیز دولتشاهی اولین زن سفیر ایران در دانمارک هم به عنوان صاحبمنصبان سیاسی نام برد.
,اولین گروه از زنان در انتخابات مجلس سال ۱۳۴۲ به صورت کاندیداهای <کنگره آزادزنان و آزادمردان> به مجلس راه یافتند.
,
, , در واقع برخی مورخان سیاسی معتقدند زنانی اجازه حضور در دو مجلس سنا و شورای ملی را مییافتند که با سیاستهای حاکم رژیم منطبق و همسو بودند. بسیاری از این زنان از همسران و بستگان رجال و متنفذین یا امرای ارتش محسوب میشدند.
,به طور کلی میتوان گفت قبل از انقلاب مجلس شکل فرمایشی داشت و خانواده دربار وارد مجلس میشدند و با توجه به مقاله منتشر شده در روزنامه زن روز که زیر نظر اشرف پهلوی اداره میشد می توان گفت که زنان نماینده قبل از انقلاب کمجرئت بودند.
,
ارسال دیدگاه