"پروین خمسه" اولین نشریه چاپ شده در زنجان
از اولین نشریه چاپ شده در زنجان چه می دانید؟/"پروین خمسه" نخستین نشریه زنجان که 85 سال پیش منتشر شد
((اولین شماره پروین خمسه)) روزدوشنبه 19 شوال المکرم 1349 هـ ق مطابق 19 اسفنده 1309 شمسی،برابربا 9 مارس 1931 در قطع 35×46 چهار صفحه با چاپ سربی، چهارستونه در چاپخانه اقبال زنجان منتشر شد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از نسیم زنجان، واژه «روزنامه»درمتون کهن فارسی به کار رفته است ومنظور از آن، بیان وقایع مهم درباره پادشاهان و شرح زندگانی وزراء و بزرگان بوده و در یک نسخه منتشر میشده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نسیم زنجان,این واژه تا اوائل دوره قاجار نیزبه همین مفهوم بوده است، چنانکه مجموعههایی از این روزنامهها در زبان فارسی موجود است که آخرین مجموعه مستقل از این نوع، روزنامه میرزامحمد کلانتر شیراز در شرح وقایع زندیه، و روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه است.
,در دوره قاجاریه در معنی واژه روزنامه تغییری پدید آمد. به گزارشهای وقایع نگاران دولتی که از شهرستانها اخبار جاری را به دولت مرکزی مینوشتند نیز روزنامه گفته میشد. روزنامه خبرهای کوتاه اجتماعی و سیاسی و اقتصادی زمان خود را سریعتر از کتاب منتشرمیکرد و به همین دلیل چاپ و نشر آن در میان مردم با استقبال مواجه شد که بتدریج هوادارانی پیدا کرد. امروزه روزنامه های قدیم همپای با کتاب و اسناد دولتی، از منابع تحقیقی محسوب میشوند.
,آغاز روزنامه فارسی زبان
, آغاز روزنامه فارسی زبان,تاریخ انتشار اولین روزنامه فارسی زبان بطور دقیق معلوم نیست، براساس اسناد موجود،ظاهرا در پایتخت قدیم هند (دهلی) در سنه 1798 میلادی 1213-1212 (هـ ق) بوده است.
,اولین روزنامه که در ایران دائر شد روزنامه ای است که در حدود 1250ق توسط میرزا صالح شیرازی درتهران د ایر کرده بود و به صورت چاپ سنگی بوده است. این روزنامه اسم مشخصی نداشته و به انگیزه نخستین بودنش، به نام «اولین روزنامه ایران» و زمانی به نام «کاغذ اخبار» از آن یاد شده است،
,زیرا در طلیعه آن، چنین یاد شده بود. لیکن از آنجا که در سرلوحه شماره های موجود از روزنامه و مطالبش با عنوان «اخبار شد» یاد گردیده بود، لذا همین «اخبار» را باید نام آن انگاشت. با این وصف از آن بیشتر به «کاغذ اخبار» یادشده است، نسخه های موجود«کاغذ اخبار» بسیار معدودند، تنها یک نسخه از نخستین شماره این روزنامه در ایران و دو شماره در کتابخانه بریتانیا به دست آمده است.
,پیدایش روزنامه بطور مرتب و منظم از اقدامات میرزا تقی خان امیرکبیر، در زمان سلطنت ناصرالدین شاه است. این مرد بزرگ مانند اقدامات مفید و اساسی دیگری که در ایران انجام داد، به تأسیس روزنامه (نظیر جراید اروپا) اقدام نمود و دراخر دوران صدارت خود روزنامهای به نام «وقایع اتفاقیه» تأسیس و منتشر کرد. و بعداً با تغییر اسم به نامهای «دولت علیه» و(( روزنامه ایران)) انتشار یافت.
,در دوره ناصری اغلب جراید دولتی بود و در پایتخت منتشر میشد و اگر احیاناً در بعضی از ولایات از قبیل اصفهان، تبریز و فارس روزنامهای انتشار می یافت تحت نظر حکام وقت قرارداشت. در وزارت انطباعات که یکی از وزارت خانههای مهم آن زمان بوده ادارهای به اسم «اداره الطباعه مبارکه» وجود داشته که وظیفه آن تنظیم مطالب و انتشار روزنامههای دولتی بوده است.
,اولین روزنامه یومیه زمان مظفرالدین شاه روزنامه «خلاصه الحوادث» است که همه روزه به استثنای روزهای یکشنبه و جمعه روی یک ورق طبع و توزیع میشده است و شماره اول ان در روز شنبه چهاردهم جمادی الاخر 1316 هـ ق منتشر گردید و مندرجات آن خلاصه عمده وقایع و اخبار جهان بود و به همین مناسبت نام آن خلاصه الحوادث گذشته شد تا نمره 1107 مورخ 17 ربیع الثانی 1221 قمری ان ملاحظه شده است.
,روزنامههای غیردولتی در دوره مظفرالدین شاه توسط اشخاص غیردولتی منتشر شدند.
,
, , سخنی چند در باره روزنامه پروین خمسه
, سخنی چند در باره روزنامه پروین, خمسه,((اولین شماره پروین خمسه)) روزدوشنبه 19 شوال المکرم 1349 هـ ق مطابق 19 اسفنده 1309 شمسی،برابربا 9 مارس 1931 در قطع 35×46 چهار صفحه با چاپ سربی، چهارستونه در چاپخانه اقبال زنجان منتشر شد.
,سرلوح : صاحب امتیاز و مدیر میرزا عیسی خان قانون خواه، لوایح و مقالات وارده مطلقاً مسترد نمیگردد. اداره در حک و اصلاح آن مختار است. مرکز جریده: زنجان، موقتاً اداره ناصرالملله عنوان تلگرافی پروین خمسه.
,عجالتاً هفته ای سه شماره در اینده یومیه تک شماره چهار شاهی است. قیمت اشتراک در داخله یک ساله 60- ششماه 30- سه ماه 20 قران، خارجه یک لیره، تعیین اجرت طبع لوائح خصوص و اعلانات با دفتر است.
,در سر مقاله شماره اول با عنوان "مقدمه"چنین امده است قلم دست می گیریم به یاری پروردگار توانائی که برای تمیز خیر و شر به انسان قوه ممیزه داده و برای جلب نفع و دفع ضرر قوه عامله عنایت فرموده جزء و کل لوازم زندگی هر گروهی را در دسترس خویش گذارده، سعادت هر عاتله و هر ملت و همه ملل دنیا را (سولیداریته) و یا انجام تعاون مشترک ضروری عمومی مقرر داشته است.انتشارمی دهیم نامه پروین خمسه رابه مدد مهین پیغمبری که طرق خطرات هزاران سال بعدامت خودرادریک هزاروسیصدوپنجاه سال قبل مسدود فرموده،"مقصدومسلک"ما تعقیب خواهیم کرد یک رشته اقتصادیات عملی رابه طریق فهمانیدن نواقص کارونشان دادن طرق تنظیم مساعی پنجگانه، کوشش خواهیم کرد بر اینکه سرمایه داران محل و به خصوص ملاکین زیادتر به گشند منافع معمولی خودشان رابه طریق منافع فلاحین.
,ما با تمام قواسعی خواهیم کرد بر استقرار اتکال به نفس و اعتماد به وجود (لیس للانسان الاماسعی) ما جد وجهد خواهیم کرد به برانداختن خرافات و موهومات منافی باشرع وعقل که باعث عقب مانده گی و بیچاره گی عموم گردیده است، بلی این است مقاصد اساسی اداره کنندگان نامه پروین که درهیچ زمانی ازاین خطوط منحرف ومنصرف نشده و نخواهند شد.
,روزنامه "پروین خمسه" 98 سال از انتشار اولین روزنامه درایران بود و 85 سال پیش در شهر زنجان منتشر گردیده است.در اولین شماره روزنامه (نوید). پاصفحه به این شرح آمده است.
,برای پاصفحه نامه پروین چندین رساله از نویسندگان معروف و مورخین به روز دنیا انتخاب نموده همگی را انتشار خواهیم داد.
,قسمتی از کتاب نفیس معرف ابطال را که قلم حقیقت شیم «توماس کارلیل» نویسنده و فیلسوف و مورخ مشهور انگلیس بوده و آن قسمت راجع به عظمت و جلالت پیغمبر مسلمین است محض تیمن وتبرک واهمیت موضوع پا صفحه نمرات اولیه پروین قرار داده یک ارمغان گران مایه به خوانندگان تقدیم مینمائیم. زیرا خوانندگان پروین پس از قرائت این قسمت به خوبی خواهند دانست که به هزار یک عظمت پیغمبر خود شانی پی نبرده، دیگران ظل تعلیمات عالیه اجتماعی آن ذات مقدس به این مقام رسیده اند.
,نظر به اشکال مطالب و تقدس موضوع، ترجمه و تشریح آن را از حضرت حجه الاسلام آقای حاجی میرزا ابی عبدالله دامت افضاله تقاضا نموده حضرت معظم آشنائی مسلمین به علو مقام پیغمبر خودشان و اثبات توافق احکام اسلام با نفس تمدن واقعی و تمایل ذاتی خودشان به ترقی معارف استدعای ما را قبول فرمودهاند.
,در دومین شماره پاصفحه، ترجمه بخشی از «الابطال» «توماس کارلیل» به قلم میرزا ابوعبداله ضیائی مجتهد زنجانی (اعلی الله مقامه) آغاز شده است. و از شماره 58 به تاریخ 28 مرداد ماه 1310 شمسی پاصفحه مرحوم شیخ ابراهیم زنجانی (قزلباشی) بدواً تحت عنوان "نصایح عالیه" چنین معرفی شده است: لایحه ذیل دستور اجتماعی و تعلیم اخلاقی است که حضرت شیخ المشایخ آقای ابراهیم زنجانی دامت افاضاته تقدیم اهالی مسقط الرأس خویش نموده هر تعلیمش مایه نجات و هر دستورش سرمایه حیات جماعت است. حضرت شیخ که در اوان امامت هیچ زمانی از خط حقیقت منحرف و از عصمت و تقوی منصرف نگردید در مرحله سیاست هم معلم تقوای سیاسی و مهذب اخلاق پارلمانی بوده در مدت وکالت هیچ مخالفی نتوانسته است منکر حق پرستی و حقیقت خواهی معظم له بشود.
,اهالی محترم زنجان چنانچه در پندهای سودمند ایشان تعمق و تفکر نموده، از روی بصیرت به موقع اجری بگذارند میتوانند به وجود نسل خلف حساس سالم وطن خواه با ایمان مطمئن گردیده، وداع شخصی و عمومی خودشان را تلف کفایت یک چنین نسل بسپارند.
,نظر بر اینکه پندنامه حضرت شیخ دارای بیست و هشت صفحه است لهذا ما آن را قسمت قسمت نموده به نظر خوانندگان محترم نامه پروین میرسانیم."
,به قلم : عنایت الله رحمانی
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه