استاد نازککار سنندجی در گفتگوی اختصاصی با نوای آبیدر:
آموزش رایگان بیش از یکهزار هنرجو در طی سه دهه فعالیت هنری/قیمت بالای هنرهای سنتی اصیل زمینه ورود طرحهای صنعتی را فراهم کرده
"یدالله خادمی" از جمله اساتید بزرگ هنر نازککاری در شهر سنندج است که در طی 3 دهه فعالیت هنری خود، بیش از یکهزار هنرجو را به صورت رایگان در کارگاه هنرهای سنتی میراث فرهنگی کُردستان آموزش داده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از نوای آبیدر، سنندج از دیرباز همواره مهد هنرهای مختلف از جمله صنایع دستی، نازککاری، منبت و معرق بوده که زبانزد خاص و عام است و گردشگران و بینندگان بسیاری را از فرسنگها دورتر به این شهر توریستی کشانده تا هنر دستان مردمان این دیار را ببینند، به تحسین آن پرداخته و آن را به عنوان سوغاتی نفیس و اصیل به یادگار به شهر و دیار خود ببرند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نوای آبیدر,,
سخن از اساتید هنر نازککاری سنندج نیازمند ماهها نگارش است چرا که چهرههای سرشناسی همچون استاد "بهزادیان" و استاد "نعمتیان" که چندین دهه در خدمت اعتلای این هنر اصیل و بومی بودهاند، همچون نگینی بر آسمان هنر نازککاری سنندج و کُردستان میدرخشند.
,,
علاوه بر اساتید بزرگ هنر نازککاری سنندج، بسیاری دیگر از اساتید - اما گمنام - در عرصه نازککاری نظیر استاد "دینه" و استاد "ژولیده" در شهر سنندج وجود دارند که به دلایل مختلف آنچنان که شایسته آنان است به همگان معرفی نشدهاند. در همین راستا سایت نوای آبیدر به سراغ "یدالله خادمی" یکی از اساتید کمتر شناخته شده نازککاری سنندج رفته و با وی گفتگویی اختصاصی انجام داده که در ادامه آن را میخوانید.
,,
نوای آبیدر: مختصری از شرح حال و زندگینامه خود را بیان بفرمائید.
,بنده "یدالله خادمی" هستم که در سال 1350 در روستای "کژی کران" از توابع بخش حسین آباد و شهر سنندج به دنیا آمدم و دوران دبستان، راهنمایی و دبیرستان خود را در شهر سنندج سپری کردم.
,,
نوای آبیدر: چگونه به هنر نازککاری علاقه مند شدید و در این عرصه شروع به فعالیت کردید؟
,در سال 1359 و در سن 9 سالگی در خدمت استاد "کمال شباب" که در محله "جورآباد سنندج" کارگاه نازککاری داشت شروع به کار کردم و به مدت چهار سال در خدمت این استاد برجسته، هنر نازککاری را آموختم. پس از آن در سال 64 اولین کارگاه شخصی خود را با کمک برادرم راهاندازی کردم و 4 نفر از دوستانم را به عنوان اولین شاگردان خود در این کارگاه تحت عنوان "طرح کاد" آموزش دادم.
,,
نوای آبیدر: آیا هنر شما فقط در زمینه نازککاری است؟
,اختصاصی بله. اما در کنار آن به دلیل علاقه بسیار زیاد به ابداعات جدید و طرحهای نو در سالهای 68 و 69 هنرهای معرق و منبت را به شیوهای جدید به مجموعه کارهای خود اضافه کردم. در کنار هنرهای فوق، ساخت آلات موسیقی زهی نظیر ویولن، عود، تار چنگ و سه تار نیز در کارهای بنده به وفور دیده میشود.
,,
نوی آبیدر: استقبال از نازککاری در زمینه فروش محصولات به مردم و گردشگران چگونه است؟
,ابتدای به امر باید بگویم که تمامی کارهای من در راستای علاقه شخصی خود ساخته شده و در کنار آن نیز در مغازه خودم آنها را به فروش رساندهام. همچنین اگر هنر نازککاری و محصولات آن بازاریابی شود، یقیناً فروش خوبی خواهد داشت که البته تجاری سازی این محصول به عقیده بنده تا حدودی هنرمند را از هدف نهایی خود که خلق محصولات ناب است دور میکند. از طرف دیگر، بیشتر کارهای خلق شده در کلکسیون بنده بر اساس سفارشات شخصی افراد بوده و بعضاً نیز از این طرق کسب درآمد کردهام.
,,
نوای آبیدر: حمایت دستگاههای مربوطه از جمله صنایع دستی از شما چگونه بوده است؟
,در سال 73 که مهندس "امیر احمدیان" تصدیگری سازمان صنایع دستی را بر عهده داشت، حمایتهای خوبی از بنده و صنایع دستی کُردستان شد و حتی در زمینه اعطای وام برای توسعه کار کمکهای شایانی به بنده کردند. از طرف دیگر، تا اوایل دهه 80، برگزاری نمایشگاههای معرفی و عرضه محصولات اصیل سنندج در قشم، تهران و کیش بسیار منظم و با برنامه بود که متاسفانه از آن پس سیری نزولی داشته است. البته ذکر این نکته نیز لازم است که برگزاری نمایشگاه در شهر سنندج به دلیل زمانبر بودن و نبود مکان سرپوشیده و احتمال آسیب دیدن محصولات نفیس چوبی، از سوی استادکاران مورد استقابل قرار نمیگیرد.
,,
نوای آبیدر: چه مکانها و شهرهایی نمایشگاه اختصاصی داشتهاید؟
,در سال 72 در شهر یزد نمایشگاه جمعی جوانان ایران را برپا کردم و در اکثر نمایشگاههای ایرانگردی و جهانگردی در تهران تا سال 83 شرکت کردهام. خاطرهای نیز از برپایی نمایشگاه در سال 73 در کُردستان عراق دارم که تمامی وسایل نمایگاه خود را به آنجا منتقل کردنداما متاسفانه در کمال ناباوری فرد دیگری به جای من به آنجا فرستاده شد. در طی دهه اخیر نیز نمایشگاهی در قیاس با سالهای قبل آن برپا نکردهام.
,,
نوای آبیدر: اجازه بدهید خوانندگان را با سوالی هنریتر و تخصصیتر به عمق مطلب و کار شما ببریم؛ هنر نازککاری چه ویژگیهایی دارد که باید هر هنرجویی به آنها توجه کند؟ همچنین ویژگیهای فردی که به این عرصه پا میگذارد چیست؟
,هنر نازککاری در شهر سنندج را همگان با نامهای اساتید بزرگ این عرصه نظیر استاد "بهزادیان" و استاد "نعمتیان میشناسند. در حقیقت این افراد هستند که اساس و ساز و کار نازککاری و قوانین آن را نیز پیاده کردهاند. فردی که هنر نازککاری را انتخاب میکند باید شخصیتی آرام، صبور و دستانی ماهر و توانمند و ظریف داشته باشد. در طول تاریخ 300 ساله نازککاری در شهر سنندج همواره این هنر به عنوان یکی از ویژگیهای برتر شهر سنندج بوده است و هنرجویان و هنرمندان بسیاری نیز در این عرصه فعالیت داشته و دارند.
,,
نوای آبیدر: طرحهای صنعتی و گارگاهی چوبی نظیر امدیاف تا چه اندازه هنر سنتی نازککاری نفیس و اصیل را تحت تاثیر خود قرار داده است؟ آیا تهدیدی برای کار با دست محسوب میشود؟
,در حقیقت پیشرفت تکنولوژی تمامی عرصهها از جمله هنر چوب را نیز تحت الشعاع خود قرار داده است، اما به عقیده بنده تاثیر آنچنانی بر روی هنر اصیل نازککاری نداشته است. از طرف دیگر، به دلیل پایین بودن قدرت خرید در سفارش کارهای سنتی، به ناچار اکثریت مردم باید کارهای آماده کارگاهی و بعضاً کیفیت پایین را انتخاب کنند که از این بُعد میتوان این مقوله را ضعف هنر سنتی در مقابله با هنر کارگاهی به دلیل قیمت تمامشده بالای محصولات سنتی دانست.
,,
نوای آبیدر: از چه سالی آموزش هنز نازککاری را آغاز کرده و چند نفر فراگیر و شاگرد را آموزش دادهاید؟
,از سال 64 با آموزش چهار نفر از دوستان خود اشاعه هنر نازککاری را آغاز کردم و تا به امروز بیش از هزار نفر را آموزش دادهام که 500 نفر از آنان اکنون دارای کارگاه شخصی هستند و از این طریق امرار معاش کرده و فرهنگ و سنت اصیل سنندج را حراست میکنند. نکته حائز اهمیت کار آموزشی بنده، آموزش رایگان به هنرجویان در عمارت مشیردیوان سنندج است که به عنوان دینی بر گردن خود آن را به همشهریان ادا میکنم.
,,
همچنین در اداره بهزیستی سنندج نیز کارگاه آموزشی با سرپرستی یکی از شاگردان قدیمی خود برپا کردهام که هنر نازککاری را نیز در آن مکان به افراد علاقمند آموزش میدهیم.
,,
, ,
نوای آبیدر: آیا در شهرهای دیگر ایران آیا هنر نازککاری به این سبک و سیاق وجود دارد و تفاوت آن با نازککاری سنندج در چیست؟
,خیر این هنر انحصاراً متعلق به شهر سنندج است و نظیر آن به این شیوه و فن در هیچ جای دیگری وجود ندارد.
,,
نوای آبیدر: برترین کار شما چیست؟
,در طول چند دهه فعالیت در زمینه نازککاری کوچکترین اثر تا بزرگترین و با ارزشترین آنها به یک اندازه برای من با ارزش بوده چراکه همگی این آثار با میل و علاقه شخصی خلق شدهاند. در میان این آثار، گردنبند و بازوبند زیویه و مجسمه آرش کمانگیر جزو با ارزشترین آثار بودهاند.
,,
نوای آبیدر: رابطه شما با سازمان زیباسازی شهرداری در راستای استفاده از کارهای شما در ارتقای سیمای بصری شهر سنندج چگونه است؟
,در زمان تصدیگری "حسام الدین شریعتی" بر منصب شهرداری سنندج، بازدیدی از کارگاه بعمل آمد و پیشنهاد شد که کلیه طرحهای زیویه – اعم از گرنبند و بازوبند – به صورت نقش برجسته که در دو دوره شورا به تصویب رسیده در روبروی دانشگاه علوم پزشکی بر روی دیوار طولی آنجا نصب شود. پس از وی، "کامیاب شادمان" شهردار سابق از مجموعه 80 متری نقش برجسته زیویه بازدید بعمل آورد و پیشنهاد شد که این آثار بر روی دیوار مذکور نصب شود که یکی از آثار که "دو شیر" و با ابعاد 4 است، - که اصل آن در موزه متروپولیتن آمریکا بر روی طلا قلم زنی شده - با رنگ سفید بر روی این دیوار نصب شد. متاسفانه پس از این طرح آزمایشی، کارسناسان هنری شهرداری با نصب دیگر قطعات موافقت نکردند و ایراداتی به این طرحها وارد کردند که بنده تقاضای مدرک کتبی از آنها کردم که حاضر به انجام آن نشدند چرا که آثار خلق شده از نظر من کامل و با اصل برابر است.
,پس از تغییرات ایجاد شده در بدنه شهرداری، با سازمان زیباسازی شهرداری مکاتبه کردم که طرح و قالب نهایی اثر 80 متری زیویه آماده نصب است اما متاسفانه این سازمان درصدد نصب 32 متر کاشی شکسته در محل نصب این اثر هنری است که موجب ناقص شدن اثر و دلسردی من از نصب این اثر فرهنگی – تاریخی شده است.
,,
نوای آبیدر: رابطه هنر و اجتماع، سیاست، تاریخ و دیگر ابعاد جامعه چگونه است؟
,هنر همواره با لایههای مختلف جامعه اعم از سیاست، تاریخ، خانواده و ... رابطه مستقیم داشته و آنها را به شکلهای مختلف به تصویر کشیده است. به عنوان مثال، بنده در سال 73 و در حادثه بمباران شیمایی حلبچه، 13 تابلو از این فاجعه تاریخی را با هنر چوب به تصویر کشیدم. در مکانهای دیگر شهر نظیر آبیدر، طرحهای تاریخی بر روی بتن و دیوارها نقش بسته است که در واقع هنر میتواند به خوبی بیانگر گوشهای از تاریخ کهن مردمان این سرزمین باشد و آنها را تا قرنها ماندگار کند.
,,
نوای آبیدر: کلام پایانی شما...
,پیام من به جوانان سنندجی و کُردستانی این است که تاجایی که در توان دارند به هنر روی بیاورند و از فرصتهای مهیا شده بهترین استفاده را ببرند.
,نوای آبیدر قدردان گفتگوی شماست.
,,
*****
,گفتگو از: فریاد فاتحی نیا
,*****
,منبع: نوای آبیدر
,انتهای پیام/م
]
ارسال دیدگاه