گفتگو با رئیس انجمن هنرهای نمایشی استان البرز؛
مبارک خیمه شب بازی، می توانست امروز بهترین نقاد مدیریت شهری و روستایی باشد/ یاد شبهای بدون تلفن همراه بخیر
داوود فتحعلی بیگی، از پیشکسوت های نمایش آئینی از رسم های زیبا و سنتهای آیینی ایرانی که در حال فراموش شدن یا تغییر پیدا کردن است می گوید و فراموشی آن را آفتی برای تربیت نسلهای جدید می داند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از"تیتریک"؛ مبارک یکی از شخصیتهای نمایشهای عامیانه است که همواره با نام هایی چون مبارک و گاهی یاقوت میان مردم قدیم شهرت داشت و از ویژگی های این شخصیت، صراحت، طنز شیرین و شیطنتی ظریف بود که با شوخطبعی و جسارت در برخورد با عروسکهایی همچون سلطان سلیم مسائل سیاسی و اجتماعی را با گفتاری طنز آمیز و جملههایی نیش دار بیان میکرد و شخصیت دوست داشتنی او باعث رونق خیمه شب بازی در آن سالهای دور می شد.
,

, در خیمهشببازی مردی به نام مرشد کنار خیمه مینشست و با تنبک، موسیقی ضربی مینواخت، مرشد گاهی هم آوازهای محلی میخواند یا این وظیفه را به بچه مرشد میسپرد، گفتههای عروسکها به خصوص مبارک نامشخص و خنده دار بود، زیرا از صفیر یا سوتکهایی که در دهان عروسک گردانها بود تولید میشد، مرشد ضمن گفتگو با مبارک، قبل از این که جمله خود را بیان کند، با لحنی استفهامی جمله مبارک را تکرار میکرد تا تماشاگران معنی آنها را بفهمند و در بیشتر مواقع مبارک مرشد را بابا میخواند.
,,
داوود فتحعلی بیگی، رئیس انجمن هنرهای نمایشی استان البرز از پیشکسوت های نمایش آئینی از جمله نقش شخصیت جالب توجه مبارک بود.
وی متولد سال 1329 و زنجانی است.
برای آنکه بدانیم حاجی فیروز و تمام آیین ها ی از یاد رفته چه بودند و آیا امروز از آنها یاد میشود یانه به سراغ این پیشکسوت هنرهای نمایشی قدیمی آمده و پای صحبتهایش نشستیم.

,
,
,
,
,
, ,
فتحعلی با بیان اینکه به راستی یاد شبهای بدون تلفن همراه و شبکه های مجازی بخیر ادامه داد: طبیعتا آمدن بهار فصل رویش و برای مردم حکم برکت داشت، هم برای گله داران و هم برای کشاورزان و به این ترتیب نوروز خوانها روستا به روستا خبر بهار را میدانند و در هر منطقه و اقلیمی به نسبت فرهنگ آن منطقه، جلوه آیینها فرق داشت.
وی با بیان اینکه در بعضی منطقه ها دسته های نوروزی و آئین کوسه گلین یا کوسه گردی و یا عروس گلی مژده عید را می آوردند اظهار داشت: در منطقه آذربایجان آیین «تکم گردانی» به شادی پیام نوروز می آوردند و در بعضی مناطق نوروز خوانها با حاجی فیروز . حاجی فیروز همراه با آتش افروز,حاجی فیروز با غول بیابانی, حاجی فیروز با رشکی و ماسکی (به معنی ریشکی و ماستکی) با دایره زنگی و دنبک می زدنند و می آمدند و در این میان گاه دو نفر چوب به دست هم دیده میشد که چوب ها را بر هم میزنند و مردم به پاس پیام شادی به آنها هدایایی می دادند.
,
,
,
,

این پیشکسوت نمایش های آیینی با افسوس گفت: امروزه اغلب این آیین ها منسوخ شده و موضوعیت اجتماعی خود را از دست داده است و تنها در جشنواره ها جلوه هایی از آن باز آفرینی می شود و می توان در کتاب های مربوط به فرهنگ عامه درباره آنها مطالعه کرد و این در حالی است که نبود این آیینها و شخصیتها که به مردم و کودکان درسهای زندگی و آزادگی میداد آفتی برای تربیت شایسته نسلها است.
استاد فتحعلی در ادامه توضیح داد: در اساطیر بین النهرین معتقداند سیاهی صورت حاجی فیروز به نشانه ی باروری است، موجود اساطیری که از زیر زمین بیرون می آید و چون زیر زمین تاریک است با صورت سیاه نمایان می شود.
وی افزود: در میان تمامی آیینها «میر نوروزی» در ایام نوروز به شکلی نمایشی اجرا می شد و تنها آیینی بود که پیام آور بهار نبود، در این نمایش یک نفر را به عنوان حاکم چند روزه انتخاب می کردنند، آن فرد حاکم محلی را عزل میکرد و برای خود خدم و حشم داشت ، در زمانهای دور اغلب حکام و حکومت های که منقرض می شدند به دلیل آن بود که قدرت یکی بر دیگری می چربید و همین رویه در آیین میر نوروزی نیز رعایت میشد.
داوود فتحعلی افزود: وقتی میر بر تخت می نشست احکام عجیب و غریب خنده دار صادر میکرد، گاهی رفتارهای حاکم محلی را به سخره میگرفت تا زمان حکومتش که بین 5 تا 13 روز بود برسد و عزل شود حتی به دلیل آنکه ممکن بود بر سرش بلایی بیاوردند خود ناپدید می شد زیرا بعضی ها اعتقاد داشتند به هنگام بهار باید خون پادشاه وقت بریزد تا زمین بارور شود به همین خاطر این آیین را مرسوم کردند تا خونی ریخته نشود.

وی با بیان اینکه میر نوروزی یکی از آیین های است که اگر احیا شود می تواند به روز شده و کارکرد اجتماعی داشته باشد اظهار داشت:
این نمایش ظرفیت آن را دارد تا جنبه ی تاثیر گذاری داشته باشد و نقد مدیربت شهری و روستایی و تمام اتفاقات پشت پرده و منافع فردی را نقد کند و به سخره بگیرد و مبارک خیمه شب بازی امروز می توانست، بهترین نقاد مدیریت شهری و روستایی باشد.
استفاده از نمایش عروسکی برای آموزش به کودکان همواره هواخواه داشته است و نمایش های عروسکی میتواند در القاء تفکرات سازنده و سالم بسیار مفید باشد و نقش مهمی در توسعه آموزش کودکان و حتی بزرگسالان ایفا نماید
به راستی امروز جای تفکرات نقادانه مبارک در میان آموزه ها خالی است.
انتهای پیام/
,
, ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, ,
,
,
,
,
,
,
,
]
ارسال دیدگاه