کوه خواجه را بیشتر بشناسید:

شاهکار معماری تمدن ایران، میزبان مسافران نوروزی

کوه خواجه جزیره کوچکی در دریاچه هامون است که قدمت این جزیره به دوران پارتها بر می گردد.

[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ندای هیرمند؛کوه خواجه جزیره کوچکی در دریاچه هامون به طول1800مترو عرض900متر است که قدمت این جزیره به دوران پارتها بر می گردد و سلسله هایی همچون اشکانیان و ساسانیان در این منطقه زندگی می کردند.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ندای هیرمند,

این کوه در حقیقت تنها عارضه کوهستانی دشت سیستان به ارتفاع 133 متر است،کوه خواجه در دوره میترایی و در دوره های زرتشتی به دلیل وجود آتشکده،یک مرکز عبادی محسوب می شده و در دوره های بعدی نیز همچنان احترام خود را حفظ کرده است.

به کلامی دیگر این کوه نزد سه دین زرتشت،اسلام و مسیحیت،مقدس می باشد.به دلیل مقدس بودن این کوه نزد ایرانیان باستان جز در مواردی چند،سازندگان دژ،هرگز درصدد برداشت سنگ و استفاده از مصالح این کوه در ساخت و سازهای خود نبوده و بیشتر از خشت استفاده کرده اند.

موقعیت حساس و مناسب کوه موجب شده تا آثار معماری خشتی با شکوهی در آن شکل گیرد.در گوشه و کنار و اطراف این کوه آثار مختلفی از زمان ساسانیان و اشکانیان و سده های نخستین اسلامی به شکل های مختلفی چون کاخ و آتشکده و قلعه و گورستان و زیارتگاه باقی مانده است.

رضا بارانی رئیس میراث فرهنگی شهرستان هیرمند و هامون گفت: در سطح کوه و در نزدیکی گورهای سنگی و در کنار آب انبارهای مختلف تعدادی آرامگاه متعلق به سده های اخیر نیز وجود دارند که زیارتگاه های موجود در روی کوه که به نامهای گوناگونی چون خواجه غلطان و پیر چهل تن و پیر گندم بریان خوانده می شوند را احاطه کرده اند.

وی افزود: اولین مطالعات کوه خواجه توسط گلد اسمیت باستان شناس انگلیسی صورت گرفت، اما نخستین تحقیق علمی توسط اورل اشتاین در سال1915انجام گرفته است و سپس ارنست هرتسفلد المانی و پس از آن هیات ایتالیایی به سرپرستی گولینی،و در ادامه هیات های ایرانی نیز کاوش هایی را در آنجا به انجام رساندند.

بارانی بیان داشت: اشتاین این آثار را بقایای یک معبد و صومعه بودایی معرفی کرد که پیدایش ان در ایران منحصر به فرد است به عقیده وی بناهای کوه خواجه،یک هنر یونانی-بودایی بوده که معماری بودایی آسیای مرکزی و شرق دور را به یکدیگر مربوط می ساخته است.

رئیس میراث فرهنگی شهرستان هیرمند اظهار داشت:کوه خواجه از شاهکارهای معماری ایران محسوب می شود، به عقیده هرتسفلد این قلعه مشتمل است بر یک قصر و یک معبد که آن را بنای سلطنتی می داند،بنای قصر قسمت مرتفع قلعه را به خود اختصاص داده که آن را در گرداگرد یک حیاط وسیع بنا کرده اند.

وی تصریح کرد: در ضلع غربی و شرقی حیاط،ایوان های سقف دار وسیع قرار دارد، که مشتمل بر یک دهلیز و گالری وسیع با پلکان که به صفحه فوقانی منتهی می شود و معبد،در آن ها واقع شده است.

این مقام مسئول بیان داشت: در پشت پلکان شمالی،دالان درازی دیده می شود که به دلیل وجود نقاشی های دیواری بر بدنه دیوارهای آن،توسط محققان به نمایشگاه(gallery)شهرت یافته است، و یک راه سنگی قدیمی آثار قلعه کافرون را به بالای کوه و بقایای قلعه ای به نام کک زاد (کهزاد- کوک زال) می پیوندد.

وی ابعاد این قلعه را 40 در 25 متر دانست و افزود: قلعه کافرون با خشت های بزرگ و چینه های خشتی ساخته شده و. بقایای تعداد اتاق در طول دیواره شمالی و غربی این قلعه که بنظر می آید که پاسدار خانه کاخ فرمانداری بوده است دیده می شود.

بارانی ادامه داد: در قسمت جنوبی فضای باز سطح کوه و نزدیک دره ای موسم به دره سوخته قلعه کوچک دیگری تقریبا به اندازه قلعه پیشین به نام قلعه چهل دختران وجود دارد که آن نیز با توجه به موقعیتش در روی کوه محل دیده بانی و پاسدار خانه بوده است، دیوار خارجی این قلعه دومی نیز با خشت ساخته شده، دروازه ورودی و دو برج کوچک قلعه در روی دیوار شرقی ساخته شده اند.