تحلیلی بر آثار ایرانی راه یافته به جشنواره کن؛

سیاه نمایی را با غم والای تراژدی اشتباه نگیریم/ امثال "کن" به دنبال الگوسازی سبک زندگی غربی بر جوامع بشری هستند

سیاه نمایی را با غم والای تراژدی اشتباه نگیریم/ امثال "کن" به دنبال الگوسازی سبک زندگی غربی بر جوامع بشری هستند
غرب همواره در طول قرن گذشته و جاری درصدد است تا با بهره گیری از ابزار سینما افکار بشر را در راستای منافع خود مدیریت کند لذا هم هنرمندان و هم مدیران هنری می بایست با روشنگری جامعه را از افتادن در این منجلاب بر حذر دارند و این راه را بر نفوذ فرهنگی غرب سد کنند.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از نگارانه؛ شصت و نهمین جشنواره فیلم کن در حالی به پایان رسید که دو جایزه نخل طلای بازیگری و فیلمنامه نویسی آن به شهاب حسینی و اصغر فرهادی از ایران اختصاص یافت. این اتفاق با واکنش های متفاوتی در فضاهای واقعی و مجازی جامعه ی ایرانی مواجه بود که از آن میان می توان به اشک ها و لبخندها، موافقت ها و مخالفت ها و … اشاره کرد. کن 2016 همچنانکه بر خلاف سنوات ماضی، در ایران بیشتر مورد توجه قرار گرفت، در رویکرد خود در اعطای جوایز هم اتفاق جدیدی را رقم زد. جوایز کم تعداد کن معمولاً بین فیلم ها توزیع می شده و اختصاص دو جایزه به یک فیلم اتفاقی کم نظیر بوده که در این دوره رقم خورده است.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نگارانه؛,

در هر حال نگارنده بنای رد و تأیید ندارد و قصد، طرح این پرسش است که چرا جشنواره های خارجی غالباً روی آثاری دست می گذارند که نمایانگر نقاط سیاه و سرشار از نومیدی در جوامع کمتر توسعه یافته هستند. با مروری در آثار ایرانی شرکت کننده در جشنواره های خارجی همچون کن، برلین، مونترئال و … به وضوح خواهیم دید که آثار پذیرفته شده غالباً با رویکردی سیاه نمایانه انتخاب شده اند. آثار فاخر ایرانی یا برگزیده نمی شوند یا در صورت انتخاب مورد بی مهری قرار می گیرند. البته چنین استنباطی از سوی کسانی که جشنواره ها را صرفاً هنری و فاقد رویکرد سیاسی می پندارند، توهمی بیش نیست. امّا واقعیت -چه بخواهیم چه نخواهیم و چه بخواهند و چه نخواهند- چیز دیگری است. جشنواره های خارجی قطعاً رویکردی سیاسی دارند و بعضاً با هدف مدیریت سبک زندگی جوامع بشری خصوصاً جوامع -به زعم آنان- کمتر توسعه یافته طراحی و اجرا می شوند.

,

امّا قلب آدمی آنجا به درد می آید که برخی دست اندرکاران هنری یأس پراکنی مدیریت شده و سیاه نمایی را با غم والای تراژدی اشتباه می گیرند. این نکته بسیار قابل تأمل است که چرا برخی از بزرگان و اساتید فن در هنر در مصاحبه با رسانه ها دچار چنین اشتباهی می شوند و آنچه در فیلم هایی از این دست می گذرد را غم تراژیک می خوانند. گفتنی است آنچه در تراژدی های باستان و آثار فاخر دنیای نمایش می گذرد در خوش بینانه ترین حالت، غمی است که از فاجعه ی به وجود آمده از ضعف تراژیک قهرمان به مخاطب دست می دهد و باید منجر به تزکیه یا کاتارسیس در مخاطب شود. امّا سؤال اینجا است که آیا آنچه در فیلم های سیاه ایرانی می گذرد چنین نتیجه ای دارد؟ چرا آثار ایرانی که اشاره به غرور و عزت ایرانی دارد در جشنواره های خارجی جایی ندارد؟ چرا آثار ایرانی منتخب برای اکران های اروپایی و آمریکایی بازتدوین می شوند تا با بیرون کشیدن نماهای مربوط به مظاهر تمدن اکران شوند؟ مجموعه ی این پرسش های بی پاسخ از سوی مدیران جشنواره ها و برخی مدیران فرهنگی داخل کشور سبب ساز بی اعتمادی به جشنواره های خارجی است.

,

نکته ی دیگری که نباید از آن به سادگی گذشت، مدیریت افکار و ارائه ی سبک زندگی توسط غرب با استفاده از سیستم ستاره سازی (starmaking) است. غرب همواره در طول قرن گذشته و جاری درصدد است تا با بهره گیری از ابزار سینما افکار بشر را در راستای منافع خود مدیریت کند. شهرت و ثروت دو مقوله ی محرّک برای آدمی است که هر دو در ستارگان سینمایی جمع اند. بنابراین یک ستاره سینمایی همواره بعنوان یک الگو برای جوامع مطرح بوده است. با این وصف؛ نباید از توطئه ی نظام سلطه برای جامعه ی ایرانی با استفاده از روش فوق غفلت کرد. هم هنرمندان و هم مدیران هنری می بایست با روشنگری جامعه را از افتادن در این منجلاب بر حذر دارند و این راه را بر نفوذ فرهنگی غرب سد کنند. در نفوذ فرهنگی آنچه اهمیت دارد عملیات نفوذ و نتیجه است و عامل نفوذ اهمیت آن دو را ندارد. بعضاً عامل نفوذی خود نمی داند که عامل نفوذ است. خوشبختانه در جامعه ی فعلی ایران، هنوز بزرگانی هستند که می توانند بعنوان الگو برای جوانان و سایر اقشار جامعه مطرح باشند. شهدای والامقام انقلاب اسلامی و دوران غرورآفرین دفاع مقدس و شهدای مدافع حرم برای همیشه ی تاریخ این کشور الگو هستند. مبادا با غفلت هنرمندان و مدیران فرهنگی، خواب پریشان غرب برای الگوسازی تعبیر شود.

,

نویسنده/رضا مشرقی

,

انتهای پیام/رض

,
 
]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه