مسجد ریگ رضوانشهر بنایی 700 ساله با سبک معماری شیعی +تصاویر

به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از یزد رسا، مسجد ریگ رضوانشهر از آثار قرن نهم هجری قمری می باشد که به علت هجوم ریگ، زمان طولانی زیر شن بوده ولی چند سالی است که از زیر شن بیرون آمده است. در اطراف این مسجد تپه های ماسه ای فراوان دیده می شود. محراب این مسجد با کاشی کاری معرق تزیین شده است. به فاصله کمی از این مسجد بقایای آثار دیوار و خانه های بسیار قدیمی به صورت مخروبه دیده می شود.

یعنی مسجد جامع قدیم که از بناهای قابل توجه قرن هفتم هجری قمری است ، صحن مسجد که زیر گنبد قرار دارد مربعی است باندازه ۶ در۶ متر و از طرف مغرب به بقعه ای که متصل به مسجد است راه داشته است این مسجد امروزه در جوار شهر رضوانشهر واقع شده اطراف آنرا شن های روان احاطه نموده است که یاد آور شکوه و جلال شهر در طی قرون و اعصار گذشته می باشد.
ساختار معماری مسجد و ستونهای ستبر آن و وسعت بنای مسجد حکایت از بزرگی و عظمت رضوانشهر در گذشته های دور دارد .

بنای مسجد نیز بر سبک معماری شیعی بنا شده که در جای خود سندی معتبر بر بالندگی مذهب شیعه در این سرزمین قبل از رسمی شدن تشیع به عنوان مذهب رسمی کشور محسوب میشود .

چنانکه می دانیم در سال ۹۰۷ هجری با تاجگزاری شاه اسماعیل صفوی در تبریز مذهب شیعه به عنوان مذهب رسمی کشور معرفی شد و فتح یزد بدست قزلباشان صفوی در سال ۹۰۹ هجری اتفاق می افتد حال آنکه بنای مسجد به دو قرن قبل از این واقعه باز می گردد.

مسجد ریگ رضوانشهر تا سال ۱۳۷۰ شمسی در زیر شنهای روان مدفون بوده و تنها یک قسمتی از گنبد آن و سه قبر کاشیکاری شده نمایان و چشم نظاره گران را به خود جلب می کرد که در سال مذکور به منظور توسل از درگاه ایزدی به جهت شفای یکی از بیماران (مرحوم سید حسین هاشمی مدیر دبستان آزادی رضوانشهر ) و ادایوظیفه مردم رضوانشهر در جمع آوری خاک های زیر گنبد و تمیز کردن آن متوجه می گردند این مسجد در اثر طوفانهای سهمگین گذشته زیر خروارها خاک مدفون شده لذا اقدام به حفاری در اطراف مسجد نموده که با دیوارهای عظیم و بدون سقف مواجه می شوند و شروع به بازسازی می نمایند .

از مطالب مذکور در کاشیهای قبر اصلی معلوم شد که بانی مسجد همین شخص است که در بقعه مدفون است وفرزندش را هم بعداً در کنار او به خاک سپرده اند .

۱- قبر حاجی کمال الدین بانی احتمالی مسجد که در وسط بقعه جای داشت و تنها قسمتهایی از کاشیکاری بدنه قبر بر جای مانده بود و بر دور قبر به خط نسخ خوش بر کاشی معرق ابیاتی به چشم می خورد .

۲ – قبرحاجی جمال الدین محمود بن حاجی کمال الدین حسین بن جلال الدین محمود در سمت چپ و جنب دیواره شرقی به اندازه ۶۸ در ۲۲۰ سانتی متر و به ارتفاع ۵۵ سانتی متر که بر دوره آن به کاشی معرق و به خط نسخ اسامی مبارک دوازده امام و بر حاشیه سطوح آن آیه الکرسی و در وسط گل و بته لا اله الا الله محمد رسول الله کتابت شده و اضافه برآن دربالای سر این قبر کتیبه مستطیل شکلی نصب بوده که توسط غارتگران آثار تاریخی از جا کنده شده و بیرون برده شده است .
در قسمت شرقی بقعه قبر سومی وجود دارد که از هویت صاحب آن اطلاع دقیقی در دست نیست….

البته چند سال قبل با اجرای طرح بازسازی مسجد بقعه ای پیدا شد که در آن ۲۳ قبر کاشی کاری شده نمایان گشت که همگی بدون تاریخ است . در اطراف مسجد هنوز بناهای خشتی وجود دارد که پر از شن بوده و تخلیه نشده .
حدود ۲۰۰ متر بالاتر از مسجد یک آسیاب آبی وجود داشته که کاملا در زیر زمین مدفون است مسجد ریگ رضوانشهر با شماره ۲۴۰۲ توسط سازمان میراث فرهنگی در لیست اثار ملی ایران به ثبت رسیده .
مسجد ریگ رضوانشهر بعنوان زیارتگاهی پذیرای زائران از سراسر استان و استانهای همجوار در طول هفته خصوصاً شبهای جمعه می باشد و هر شب جمعه دعای ملکوتی کمیل با عظمت خاصی انجام می گیرد .

منابع : کتاب یادگارهای یزد نوشته ایرج افشار

روزنامه جهان اسلام پنجشنبه  مورخ  8/12/1370 

یعنی مسجد جامع قدیم که از بناهای قابل توجه قرن هفتم هجری قمری است ، صحن مسجد که زیر گنبد قرار دارد مربعی است باندازه ۶ در۶ متر و از طرف مغرب به بقعه ای که متصل به مسجد است راه داشته است این مسجد امروزه در جوار شهر رضوانشهر واقع شده اطراف آنرا شن های روان احاطه نموده است که یاد آور شکوه و جلال شهر در طی قرون و اعصار گذشته می باشد.
ساختار معماری مسجد و ستونهای ستبر آن و وسعت بنای مسجد حکایت از بزرگی و عظمت رضوانشهر در گذشته های دور دارد .

بنای مسجد نیز بر سبک معماری شیعی بنا شده که در جای خود سندی معتبر بر بالندگی مذهب شیعه در این سرزمین قبل از رسمی شدن تشیع به عنوان مذهب رسمی کشور محسوب میشود .

چنانکه می دانیم در سال ۹۰۷ هجری با تاجگزاری شاه اسماعیل صفوی در تبریز مذهب شیعه به عنوان مذهب رسمی کشور معرفی شد و فتح یزد بدست قزلباشان صفوی در سال ۹۰۹ هجری اتفاق می افتد حال آنکه بنای مسجد به دو قرن قبل از این واقعه باز می گردد.

مسجد ریگ رضوانشهر تا سال ۱۳۷۰ شمسی در زیر شنهای روان مدفون بوده و تنها یک قسمتی از گنبد آن و سه قبر کاشیکاری شده نمایان و چشم نظاره گران را به خود جلب می کرد که در سال مذکور به منظور توسل از درگاه ایزدی به جهت شفای یکی از بیماران (مرحوم سید حسین هاشمی مدیر دبستان آزادی رضوانشهر ) و ادایوظیفه مردم رضوانشهر در جمع آوری خاک های زیر گنبد و تمیز کردن آن متوجه می گردند این مسجد در اثر طوفانهای سهمگین گذشته زیر خروارها خاک مدفون شده لذا اقدام به حفاری در اطراف مسجد نموده که با دیوارهای عظیم و بدون سقف مواجه می شوند و شروع به بازسازی می نمایند .

از مطالب مذکور در کاشیهای قبر اصلی معلوم شد که بانی مسجد همین شخص است که در بقعه مدفون است وفرزندش را هم بعداً در کنار او به خاک سپرده اند .

۱- قبر حاجی کمال الدین بانی احتمالی مسجد که در وسط بقعه جای داشت و تنها قسمتهایی از کاشیکاری بدنه قبر بر جای مانده بود و بر دور قبر به خط نسخ خوش بر کاشی معرق ابیاتی به چشم می خورد .

۲ – قبرحاجی جمال الدین محمود بن حاجی کمال الدین حسین بن جلال الدین محمود در سمت چپ و جنب دیواره شرقی به اندازه ۶۸ در ۲۲۰ سانتی متر و به ارتفاع ۵۵ سانتی متر که بر دوره آن به کاشی معرق و به خط نسخ اسامی مبارک دوازده امام و بر حاشیه سطوح آن آیه الکرسی و در وسط گل و بته لا اله الا الله محمد رسول الله کتابت شده و اضافه برآن دربالای سر این قبر کتیبه مستطیل شکلی نصب بوده که توسط غارتگران آثار تاریخی از جا کنده شده و بیرون برده شده است .
در قسمت شرقی بقعه قبر سومی وجود دارد که از هویت صاحب آن اطلاع دقیقی در دست نیست….

البته چند سال قبل با اجرای طرح بازسازی مسجد بقعه ای پیدا شد که در آن ۲۳ قبر کاشی کاری شده نمایان گشت که همگی بدون تاریخ است . در اطراف مسجد هنوز بناهای خشتی وجود دارد که پر از شن بوده و تخلیه نشده .
حدود ۲۰۰ متر بالاتر از مسجد یک آسیاب آبی وجود داشته که کاملا در زیر زمین مدفون است مسجد ریگ رضوانشهر با شماره ۲۴۰۲ توسط سازمان میراث فرهنگی در لیست اثار ملی ایران به ثبت رسیده .
مسجد ریگ رضوانشهر بعنوان زیارتگاهی پذیرای زائران از سراسر استان و استانهای همجوار در طول هفته خصوصاً شبهای جمعه می باشد و هر شب جمعه دعای ملکوتی کمیل با عظمت خاصی انجام می گیرد .

منابع : کتاب یادگارهای یزد نوشته ایرج افشار

روزنامه جهان اسلام پنجشنبه  مورخ  8/12/1370