نگاهی به مطالبه جدی رهبرانقلاب از نظام تعلیم و تربیت؛
تربیت دانش آموزان با هویت مستقل دینی و ملی؛ دلایل و راهکارها
صحبت از راهکار برای ایجاد هویت مستقل در دانش آموزان توسط آموزش و پرورش نیازمند تلاش عمیق فکری، جامعه شناختی و روانشناختی است که ثمره آن می تواند «منشور ملی هویت ملی ودینی دانش آموزان» باشد. علی ای حال در این گزارش به بررسی و ارائه چند راهکار در این زمینه پرداخته ایم.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ بررسی منظومه فکری و مجموع سخنان رهبر انقلاب، از دغدغه ایشان در زمینه ایجاد، پرورش و حفظ باورهای انقلابی و اسلامی در ضمیر آحاد مردم و بالاخص نسل جوان حکایت دارد و این دغدغه مکرراً توسط ایشان در مقاطع مختلف بیان شده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,این تاکید در دیدار ایشان در سال جاری با معلمان و دانشجو معلمان به عنوان وظیفه خطیر و اصلی آموزش و پرورش مطرح شد و درخواست خاص و ویژه ی ولی امر مسلمین از مجموعه دست اندرکاران نظام تعلیم و تربیت این بود: تربیت نسل آینده با هویت مستقل، عزتمند، دینی و دارای شاخص های ممتاز و جریان ساز.
,هویت چیست؟
, هویت چیست؟,پاسخ به پرسش از هویت، منِ انسان را روشن می کند و پاسخ به من کیستم است. هویت در انسان نوعی تمایز و تشخُص ایجاد می کند و او را در برابر دیگری تعریف می کند. در فرهنگ عمید هویت چنین تعریف شده است: هویت حقیقت شیء یا شخص که مشتمل بر صفات جوهری او باشد، است.
,بنابراین هویت داشتن زمینه متمایز بودن در برابر دیگری و تعلق خاطر به این خاص بودن را فراهم می کند. یکی از وظایف حکومت، بالاخص حکومتی که داعیه دار ایجاد تمدن نوین اسلامی و دارای سابقه تمدنی عظیم باشد، ایجاد، پرورش، حفظ و بازسازی هویت در وجود افراد ملت است و این امر به وسیله درونی سازی گفتمانها و ایدئولوژیها انجام میشود.
,هر جامعه دارای دو بخش نرم و افزاری و سخت افزاری است که بخش نرم افزاری آن شامل منابع انسانی می شود و تعالی و کمال هر جامعه نیز، بیش از آن که به پیشرفت تکنولوژیک و بخش سخت افزاری آن وابسته باشد، در گرو فرهنگ و هویت مستقل آن جامعه است، و این مسئله خطیر است که سعادت و بقای حکومت را تضمین می کند و داوری پیرامون هر حکومتی نخست با ارزیابی این بخش انجام می شود.
,با ایجاد و گسترش پدیده جهانی سازی، فرهنگ به عنوان رکن اصلی ایجاد هویت، مخدوش شد و هجمه ی شبهات و ارزش های بدلی و وارداتی سببِ کاهش جایگاه عناصر مهم فرهنگ شد و به این تربیت فرهنگ در قابلیت و تونایی هویت سازی خود متزلزل شد. هدف اصلی آجهانیسازی، محو کردن فرهنگ اصیل کشورهای هدف است با تضعیف فرهنگ، هویت را از یک جامعه می گیرد.
,نقش نظام تعلیم و تربیت در ایجاد هویت مستقل در آحاد جامعه
, نقش نظام تعلیم و تربیت در ایجاد هویت مستقل در آحاد جامعه,نظام آموزشی ابزار مهم تقویت ابعاد مختلف هویت به شمار می رود، تربیت نیروی انسانی دارای هویت در هر کشوری، موجب می شود که آینده سازان آن کشور برای حفظ استقلال، تمامیت ارضی و پیشرفت از هیچ تلاشی دریغ نورزند.
,در این زمینه، ابتدا مسئولین و برنامه ریزان که در راس هرم نظام تعلیم و تربیت حضور دارند، نقش آفرین هستند و البته بار اصلی مسئولیت بر عهده اجرا کنندگان برنامه ها، یعنی معلمان است.
,صحبت از راهکار برای ایجاد هویت مستقل در دانش آموزان توسط آموزش و پرورش نیازمند تلاش عمیق فکری، جامعه شناختی و روانشناختی است که ثمره آن می تواند «منشور ملی هویت دینی وملی دانش آموزان» باشد. علی ای حال در این گزارش به بررسی و ارائه چند راهکار در این زمینه خواهیم پرداخت.
,اصلاح سیستم گام مهم و اولیه؛ تنها چاره اجرای کامل سند تحول است
, صلاح سیستم گام مهم و اولیه؛ تنها چاره اجرای کامل سند تحول است,متاسفانه و همان طور که بارها راجع به آن صحبت شده است، اساس و کلیت نظام آموزشی ما فرسوده، وارداتی و سکولار است و نمی توان بخشی از آن را اصلاح کرد و متوقع بروز نتیجه مثبت بود. بنابراین اولویت اصلی مسئولین برای دست یافتن به تمام آنچه، برای وجود نظام تعلیم و تربیت اسلامی، احصا می شود اجرای سند تحول بنیادین است، که ثمره تلاش نخبگان امر تعلیم و تربیت کشور است.
,یکی از زمینه های اجرای سند تحول مطالبه عموم فرهنگیان از کلیه متولیان امر، در خصوص اجرای واقعی و نه سیاست ورزانه و شعاری این سند است.
, یکی از زمینه های اجرای سند تحول مطالبه عموم فرهنگیان از کلیه متولیان امر، در خصوص اجرای واقعی و نه سیاست ورزانه و شعاری این سند است.,خروج از آموزش محوری
, خروج از آموزش محوری,زمانی که در نظام تعلیم و تربیت، اصالت آموختن صرف مفاهیم و مطالب و انتقال محتوای علمی باشد و بدتر از آن نحوه سنجش و بودجه بندی در نظام آموزشی در راستای تحقق این مسئله باشد، خروجی آن دانش آموزانی است که حتی درس دینی را تنها برای رتبه بهتر در کنکور مطالعه می کنند!
,در این نظام آموزشی، دانش آموز تراز جمهوری اسلامی تربیت نخواهد شد و نیروی انسانی با هویت ملی و دینی تربیت نمی شود و اگر تحولی در این زمینه روی ندهد، پیامدهای منفیِ مادی گرایی، بی هویتی و نداشتن تعلق به دین و سرزمین بیش از پیش افزایش می یابد.
,در این سیستم آموزشی حتی اگر محتوای مفید برای ایجاد و رشد هویت ملی و دینی وجود داشته باشد_ که شاهد حذف و کمرنگ شدن آن هستیم_ با وجود شیوه های غلط سنجش دانش، نمی توان انتظار تربیت دانش آموزانی با هویت مستقل دینی و ملی داشت.
, در این سیستم آموزشی حتی اگر محتوای مفید برای ایجاد و رشد هویت ملی و دینی وجود داشته باشد_ که شاهد حذف و کمرنگ شدن آن هستیم_ با وجود شیوه های غلط سنجش دانش، نمی توان انتظار تربیت دانش آموزانی با هویت مستقل دینی و ملی داشت.,اهمیت به امر تربیت و تقدم آن بر تعلیم برای ایجاد هویت مستقل دینی
, اهمیت به امر تربیت و تقدم آن بر تعلیم برای ایجاد هویت مستقل دینی,نقش آفرینی در حوزه تربیتی تنها منحصر به مربی پرورشی نیست، حسن فرازنده خالدی مدیرکل سابق امور تربیتی و مشاوره وزارت آموزش و پرورش با اشاره به مفاد قانون احیای معاونت پرورشی معتقد است: در تبیین و تحقق تربیت دانش آموزان در مدارس، مدیران و کلیه کارکنان مدارس مسئولیت دارند و این مسئولیت تنها بر عهده معلمان پرورشی نیست.
,آنچه از تعلیم و تربیت که منظور نظر امام راحل(ره) بود، بر می آید، تقدم تربیت بر تعلیم است که این امر با آموزش محور شدن مدارس به انزوا رفت و اکنون با کمرنگ شدن فعالیت های پرورشی و بی رمق شدن محتوای درس دینی به قهقهرا می رود.
,از استلزامات تربیت مقدم بر تعلیم این است که پرورشی به عنوان یک درس مستقل وارد نظام آموزشی شود و ساعات کار رسمی برای درس پرورشی در نظر گرفته شود؛ خالدی با تایید این مسئله به تربیت نیروی انسانی برای پیشبرد این امر تاشاره کرد و بیان نمود: لازم است که در دانشگاه فرهنگیان معلم تربیت شود، یعنی تاکید بر تربیت فردی با دانش در سطح کارشناسی در علم خاص مطرح نباشد بلکه تربیتِ معلم با شاخصه های معلم بودن و پذیرش امر تربیت دانش آموز در کنار تعلیم وجود داشته باشد.
, ز استلزامات تربیت مقدم بر تعلیم این است که پرورشی به عنوان یک درس مستقل وارد نظام آموزشی شود و ساعات کار رسمی برای درس پرورشی در نظر گرفته شود؛ خالدی با تایید این مسئله به تربیت نیروی انسانی برای پیشبرد این امر تاشاره کرد و بیان نمود: لازم است که در دانشگاه فرهنگیان معلم تربیت شود، یعنی تاکید بر تربیت فردی با دانش در سطح کارشناسی در علم خاص مطرح نباشد بلکه تربیتِ معلم با شاخصه های معلم بودن و پذیرش امر تربیت دانش آموز در کنار تعلیم وجود داشته باشد.,بار اصلی انتقال فرهنگ دینی و ایجاد هویت مستقل دینی در دانش آموزان بر روی بخش پرورشی و پرداختن به آن به صورت مستقل است، البته با تاکید بر این که امر پرورش و انتقال مفاهیم تربیتی مختص به معلم پرورشی نیست بلکه وظیفه ای بر دوش معلمان و کلیه کارکنان یک مدرسه است.
, بار اصلی انتقال فرهنگ دینی و ایجاد هویت مستقل دینی در دانش آموزان بر روی بخش پرورشی و پرداختن به آن به صورت مستقل است، البته با تاکید بر این که امر پرورش و انتقال مفاهیم تربیتی مختص به معلم پرورشی نیست بلکه وظیفه ای بر دوش معلمان و کلیه کارکنان یک مدرسه است.,ایجاد هویت مستقل ملی با ایجاد غرور ملی
, ایجاد هویت مستقل ملی با ایجاد غرور ملی,شاخص های هویت ملی در یک کشور عبارتند از: وطن دوستی، سرود ملی، زبان و خط رسمی و همچنین دین و مذهب رسمی، پول رایج و میراث فرهنگی که باید از بدو ورود کودک به سیستم آموزشی از طریق محتوای مفید و کارشناسی شده برای دانش آموزان تشریح و تبیین شود. ذکر موفقیت ها و افتخارات ملی گذشته و بررسی تاریخ و تمدن کشور، احساس تعلق به ملت واحد را تقویت می کند و حس افتخار به گذشته باعث ایجاد غرور و در نتیجه ایجاد هویت ملی می شود.
,متون درسی و فعالیت های فوق برنامه مدارس باید دانش آموزان را با قومیت ها و نمادهای فرهنگی هر شهر، نظیر لباس، زبان ،غذاها و جلوه های هنری آشنا کند و در کنار آن سیاست گذاری آموزشی نباید باعث ایجاد شکاف های قومی باشد.
,به دلیل وجود حساسیت در بحث هویت ملی و امکان تاثیر منفی تعلیمات غیرکارشناسی در این زمینه باید حساسیت ویژه ای در تدوین کتب صورت گیرد و آموزش های لازم به معلمان داده شود؛ در واقع نظام آموزشی باید به گونه ای عمل کند که تلقی یکسانی از هویت ملی بین دو دانش آموزی که در شهرهای مختلف کشور زندگی می کنند وجود داشته باشد و نظام آموزشی برای تقویت هویت به صورتی عمل کند که ضروریات کلان کشور در آن ثمره آن تجلی یابد.
, به دلیل وجود حساسیت در بحث هویت ملی و امکان تاثیر منفی تعلیمات غیرکارشناسی در این زمینه باید حساسیت ویژه ای در تدوین کتب صورت گیرد و آموزش های لازم به معلمان داده شود؛ در واقع نظام آموزشی باید به گونه ای عمل کند که تلقی یکسانی از هویت ملی بین دو دانش آموزی که در شهرهای مختلف کشور زندگی می کنند وجود داشته باشد و نظام آموزشی برای تقویت هویت به صورتی عمل کند که ضروریات کلان کشور در آن ثمره آن تجلی یابد.,انتهای پیام/خ
]
ارسال دیدگاه