غفلت از ظرفیت داروهای گیاهی در خراسان شمالی؛
اشتغال، دانشجو، سرطان،صادرات و... در نسخه ای که داروهای گیاهی خراسان شمالی می توانند بپیچند
گاهی بعضی کلمات ارتباط عجیبی با واژه های نامانوس می یابند، داروهای گیاهی شاید خیلی تناسبی برای نشستن در کنار اقتصاد، سرطان، اشتغال، دانشگاه و.. نداشته باشد البته ناگفته پیداست که شاید ما نتوانستیم این انس را برقرار کنیم.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری فاروج، شاهد مثال حداقلی برای ادعای هم نشینی اثر گذار گیاهان دارویی واقتصاد همین بس که، حجم تجارت جهانی گیاهان دارویی از ۶۰ میلیارد دلار در سال ۱۹۹۶ به ۱۰۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۰ افزایش یافته است و بر اساس پیش بینی بانک جهانی در سال ۲۰۵۰ گردش مالی و تجارت جهانی متمرکز و مبتنی بر گیاهان دارویی و داروهای گیاهی به حدود ۵۰۰۰ میلیارد دلار خواهد رسید.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, پایگاه خبری فاروج,در حالی این روزها آمارهای ضد ونقیض از نرخ بیکاری، کاهش آب های زیر زمینی براثر خسکسالی ها ونیاز به تغییر الگوی کشت، روند رو به رشد تعداد بیماران مبتلا به سرطان مری دراستان وسرطان معده،(به عنوان شایعترین نوع سرطان در مردان خراسان شمالی )، نبود بازار کار برای فارغ التحصیلان رشته های مختلف و... می شنویم ومی خوانیم، که ظرفیتی به نام داروهای گیاهی بصورت مستقیم وغیر مستقیم می تواند در روند کاهش عیب وضعف های برشمرده شده ورشد شاخص های توسعه ای اقتصاد، سلامت و... موثر باشد.
,بی شک، تحقق یک هدف وبرنامه با تلاش یک دستگاه وحوزه به ثمر نمی شنید وبرای بهره وری از این ظرفیت اقتصادی، اجتماعی و... باید دستگاه های مرتبط بسیج شده وبا کاری جهادی در چشم اندازی حتی کوتاه مدت شاهد تحولاتی در بهره وری از این حوزه باشیم.
,اما، خراسان شمالی با بیش از هزار و ۱۰۰ گونه گیاهی یکی از غنیترین استانهای کشور از لحاظ تنوع گونههای گیاهی است با این وجود از این پتانسیل و سرمایه بزرگ ملی تاکنون استفاده بهینه نشده است.
,از مجموع گیاهان دارویی خراسان شمالی حدود ۱۲۰ گونه، جزء گیاهان دارویی بوده و برخی از این گیاهان نیز محصول خاص و بومی خراسان شمالی محسوب میشوند.
,این تنوع و رویش طبیعی گیاهان دارویی به علت شرایط اقلیمی خاص این استان و وضعیت توپوگرافی منطقه است.
,سالیان درازی است که بهره وری اقتصادی از این موهبت الهی تنها به چینش سنتی گیاهان دارویی از عرصههای منابع طبیعی استان، توسط دامداران و روستانشینان اکتفا شده است.
,و برداشت سالیانه تنها ۱۰ تن انواع گیاهان دارویی در خراسان شمالی آن هم فقط از عرصههای خدادادی، هیچ تناسبی با ظرفیتهای عظیم طبیعی این استان ندارد.
,از سویی نرسیدن به تعداد انگشتان یک دست گیاهان دارویی که کشت می شوند هم نشان از هدفمند نبودن فعالیت ها دراین حوزه است.
,این مسئله در حالیست که بر اساس برآورد کارشناسان گیاهان دارویی، میزان سودآوری این محصولات بیش از ۴ برابر کاشت گندم، جو و یا سایر غلات مرسوم است.
,در شرایطی که خراسان شمالی با مشکلات کم آبی مواجه است وبسیاری از این گیاهان دارویی با نیاز آبی اندک، در مزارع دیم استان، قابل کاشت هستند به نظر می رسد، این حوزه اقتصادی وتولیدی مورد بی مهری واقع شده است.
,به بیان مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی حدود ۱۲۰ گونه گیاه داوریی مختلف در استان شناسایی شده که در صورت بهره برداری صحیح و نیز توسعه کشت صنعتی این گیاهان، علاوه بر سودآوری، اشتغال تعداد زیادی از جوانان نیز فراهم میشود.
,موسی صابری افزود: آنغوزه، باریجه، گون، کتیرا، کندل، بومادران، افسطین، کاسنی، خاکشیر اصل، کاکوتی (آنخ)، شیرین بیان، مریم گلی، زرشک و زیره سیاه از جمله گیاهان دارویی شاخص خراسان شمالی هستند.
,نبود صنایع تبدیلی شاید موثرترین عامل در ضعف بهره وری اقتصادی از گیاهان دارویی خراسان شمالی
, نبود صنایع تبدیلی شاید موثرترین عامل در ضعف بهره وری اقتصادی از گیاهان دارویی خراسان شمالی,از خراسان شمالی بارها به عنوان داروخانه طبیعی کشور با وجود شناسایی شدن 175 گونه گیاه دارویی شاخص یاد شده است
,اما با وجود این به دلیل نبود کارخانه فرآوری، گیاهان دارویی استحصالی به صورت خام به خارج از استان صادر شده و در نتیجه ارزش اقتصادی چندانی برای بهرهبرداران ندارد.
,گیاه دارویی باریجه یکی از گونههای شاخص دارویی در خراسان شمالی محسوب میشود و مناطق مختلف این استان پتانسیل فراوانی در تولید این گونه دارویی دارند، اما تقریبا تمام باریجه برداشت شده از مراتع استان به دیگر استانها همچون فارس به صورت خام صادر می شود
,البته ناگفته نماند که این مشکل گریبانگیر کشور است وبه قول رئیس اتحادیه صادر کنندگان گیاهان دارویی کشور، بیش از ۹۵ درصد گیاهان دارویی کشور به صورت خام صادر می شود.
,فرآوری گیاهان دارویی نیازمند سرمایه گذاری بسیار بالا و همچنین تجهیز آزمایشگاه های مناسب است در حالی که این شرایط هنوز در استان ما فراهم نشده است.
,این در حالی است که گیاهان دارویی علاوه بر خصوصیات درمانی دارای مصارف صنعتی هستند بنابراین با فرآوری این محصولات میتوان ارزش افزوده بیشتری را از تولید آن کسب کرد.
,در صورتیکه این صنایع در استان ایجاد شود با توجه به اینکه تولید باریجه در استان قابل توجه است واین گیاه علاوه بر خاصیت درمانی در ساخت عطرهای فرانسوی، همچنین از صمغ این گیاه در صنعت برای چسباندن قطعات الماس استفاده میشود و مشتریان خوبی هم در سطح جهانی دارد می تواند در توسعه اقتصادی استان نقش موثری داشته باشد.
,علاوه بر گیاه باریجه، بسیاری از گیاهان دارویی دارای مصارف مختلف درمانی و صنعتی هستند که با فرآوری آنها در استان میتوان ارزش افزوده بیشتری را از تولید آنها کسب کرد.
,لزوم افزایش سرانه مصرف گیاهان دارویی، سهم دولت
, لزوم افزایش سرانه مصرف گیاهان دارویی، سهم دولت,هر کدام از این عبارات نقش مهمی در توسعه اقتصادی در این حوزه دارد
,در شرایطی که سرانه مصرف گیاهان دارویی در ایران 25 گرم (که خراسان شمالی هم استثنا نیست)،در اروپا 900 گرم، آمریکا 2500 گرم یعنی 100 برابر ایران است همچنین 71 درصد مصرف دارو در سوئیس را گیاهان دارویی تشکیل میدهد ایا می توان به رونق این حوزه امیدوار بود؟
,براساس آمار سازمان بهداشت جهانی بیش از 80 درصد از مردم جهان برای درمان انواع بیماریها از گیاهان دارویی و یا روشهای طب مکمل و سنتی استفاده می کنند. کشور ایران مهد استفاده از طب سنتی و داروهای گیاهی است. اما گویا زندگی امروز با گذشته بسیار متفاوت شده است بطوریکه گاه برای درمان بیماری های بسیار جزئی به پزشک متخصص مراجعه و گاه خود سرانه از داروهای شیمیاری با قدرت اثر بالا و عوارض جانبی فراوان استفاده می شود در حالی که 75 درصد از مردم فرانسه، 50 درصد از مردم کانادا، 48 درصد از مردم استرالیا و 40 درصد از مردم بلژیک در حال حاضر از داروهای گیاهی برای درمان استفاده می کنند.
,رد شایع شدن بیماری سرطان از انواع مختلف آن را در بی مهری به این حوزه هم می توان یافت، تغییر سبک زندگی، روی آوردن به استفاده از داروهای شیمیایی برای فرد، کودهای شیمیایی برای گیاهان، تخریب محیط زیست با توجه به پایداری این مواد شیمیایی در طبیعت( به ضعم کارشناسان، مصرف گیاهان آلوده به این مواد شیمیایی از سوی انسان وبخشی ازآن از سوی دام، بی تاثیر در شیوع انواع سرطان ها نیست)
,وجود استعدادهای بالقوه عظیم ملی و نیز فرهنگ استفاده از گیاهان دارویی در کشور توجه بیش از پیش به این مقوله را به مسئولان کشور یادآوری کرده بر هر متخصص دلسوزی این باور را یادآور می کند که اگر به این مقوله بصورت یک ضرورت ملی و در چارچوب یک برنامه مشخص و بانگرش سیستمیک و جامع نگرانه عنایت شود، می تواند علاوه بر دستیابی به مدیریت توسعه پایدار در این بخش بالاخص در ابعاد کلان توسعه اقتصادی – زیست محیطی، بهداشتی (خودکفایی دارویی)، اشتغال، امنیت غذایی و ذخایز ژنتیکی در عرصه ملی و جهانی بعنوان یک منبع درآمد ارزی برای کشور محسوب و ایفای نقش کند .
,مکتب طبی ایرانی ، مادر مکاتب پزشکی جهان است. این مکتب که از پویایی و اصالت ویژه ای برخوردار است بنا به دلایل بیشماری برای مدتی مهجور مانده است. لذا اتخاذ تمهیدات لازم برای احیاء و بازگرداندن این سیادت فراموش شده و ارتقاء اهداف متعالی طب سنتی و ایرانی اسلامی، با پشتوانه عظیم معنوی – علمی و تخصصی محققین و اندیشمندان و صاحبنظران متعهد و دلسوز کشور که با عزم راسخ به این مهم اهتمام ورزیده اند، و بویژه عنایت خاص مقام معظم رهبری براساس ارشادات و رهنمودهایی که در مقاطع و مناسبتهای مختلف داشته اند، امری اجتناب ناپذیر است.
,از سویی ترویج مصرف داروهای گیاهی به جای داروهای شیمیایی و پرداختن به طب سنتی نیازمند توسعه سطح زیر کشت این گیاهان را دارد.
,سهم دولت...
, سهم دولت...,طبق اطلاعات مستند، در اکثر کشورهای معروف دنیا، طب سنتی و مکمل در ابعاد مختلف (قوانین، مجوزهای خدمات و تولید داروهای طبیعی، حمایت بیمه ها، راه اندازی رشته های دانشگاهی مربوطه و...) تحت حمایت دولت قرار گرفته و سهم خوبی از تأمین سلامت مردم را در سیستم سلامت کشور به عهده گرفته است.
,در استان ما هم ضروری است رشته های دانشگاهی مرتبط با حوزه کاشت، برداشت، فرآوری وصنایع تبدیلی داروهای گیاهی ایجاد شود تا کمتر شاهد خروج انبوه بیشمار فارغ التحصیلان رشته های اشباع شده از دانشگاه ها باشیم و معضلات بعد از آن که بخش اعظم جامعه را درگیر می کند.
,از سویی افزایش سلامت با بهره گیری از گیاهان دارویی یکی از سیاست های کلان نظام است که مقام معظم رهبری هم به آن تاکید دارد.
,پیرو این سیاست کلان مصوبه سند ملی گیاهان دارویی و طب سنتی جلسه 735 مورخ 92.4.25 شورای عالی انقلاب فرهنگی براساس پیشنهاد مورخ 93.2.10 شورای ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور به تصویب رسیده است
,در آن سند یک سری اهداف کمی و کیفی دیده و وظایفی بر عهده وزارت جهاد کشاورزی گذاشته شده تا سطح کشت گیاهان دارویی با برنامه ریزی به 500 هزار هکتار برسد.
,براساس این تفاهمنامهها گیاهان دارویی تولید شده پس از برداشت توسط بهرهبرداران محلی به بازارهای هدف فروخته میشود.
,فروش بیدغدغه تولیدات به بازار هدف امنیت و تعلق خاطر برای بهرهبرداران فراهم میکند و در اصل یک حالت تضمینی برای فروش تولیدات بوجود میآید که همه این موارد نیازمند رویکرد عملیاتی دولت است.
,وبا این اوصاف ضروری ست جهاد کشاورزی استان هم در مسیر تحقق زیر کشت بردن 500 هزار هکتار از زمین های کشاورزی کشور نقش خود را ایفا کنند.
,گیاهان دارویی، فرصت های پژوهشی،اشتغالزایی
, گیاهان دارویی، فرصت های پژوهشی،اشتغالزایی,گیاهان دارویی که به صورت وحشی در مناطق مختلف استان وجود دارد برای علاقمندان به گردشگری علمی وپژوهشی می تواند یک جاذبه وفرصت باشد واز سویی رویش گاههای گیاهان دارویی باید به عنوان ذخیره گاههای ژنتیکی، محیطی امن برای کارهای مطالعاتی در زمینه های اصلاح نژاد گیاهان دارویی باشد.
,از طرفی انجام پروژه های اصلاحی و اهلی سازی گونه های مهم و پر منفعت ومعرفی این گونه گیاهان به بخش های کشاورزی و باغبانی برای کشت وکار در مقیاس وسیع می تواند موجب اشتغال زایی شود.
,استفاده از گیاهان دارویی و صنعتی در قالب طرح، علاوه بر افزایش توان مالی بهره برداران بومی منطقه، موجب افزایش کمی و کیفی این گونه ها برای ماندگاری و افزایش توان اکولوژیک سطح عرصه می شود.
,با وجود اینکه گیاهان دارویی و صنعتی زیادی در این استان وجود دارد اما تنها برای سه گونه گیاهی ˈباریجه، کتیرا و زرشکˈ طرح تهیه شده است
,با اختصاص اعتبار مورد نیاز برای شناسایی گیاهان دارویی و صنعتی استان، برای آن طرح تهیه و به بهره برداران و شرکت ها برای بهره برداری اصولی که فرصتی برای اشتغالزایی هم است، واگذار شود.
,از سویی احیا و توجه به گیاهان دارویی مصداقی از تحقق اقتصاد مقاومتی نیز به حساب می آید.
,استعداد خراسان شمالی برای رویش انواع گیاهان مرتعی، دارویی، صنعتی و معطر به دلیل برخورداری این استان از تنوع آب و هوایی و مناطق دشتی، کویری، کوهستانی و دره ای است؛ ظرفیتی که اگر با سرمایه گذاری و مدیریت مناسب؛ برای توسعه تولید گونههای دارویی و اقتصادی کردن آنها اقدام شود؛ میتواند سهم بسیاری در اقتصاد و اشتغال این استان ایفا کند.
,در خراسان شمالی گونههای خوراکی و دارویی نظیر کنگر، زرشک، زالزالک، پسته و فندق وحشی، قارچ، درمنه، زیره سیاه، پونه، کتیرا، باریجه، چای کوهی، آنخ، کاکوتی، شیرین بیان، سیب جنگلی، بادام وحشی، مرزه کوهی، گل نیلوفر و نسترن شناسایی شده که هر کدام از این گونهها خود منابع عظیمی از ثروت و صنعت محسوب می شوند.
,اداره کل منابع طبیعی نیز با مدیریت و اطلاع رسانی مناسب طرح های بهره برداری از گیاهان دارویی را به دانشجویان و فارغ التحصیلان رشته های مرتبط بدهد تا ضمن درآمدزایی برای این متخصصان، صنعت گیاهان دارویی استان در مسیری مناسب و علمی حرکت کند.
,از سویی اگر سرمایه گذاران از مزیت اقتصادی و سودآوری این صنعت اطلاع داشته باشند و مسئولان هم آنها را حمایت کنند به یقین معضل نبود کارخانه فرآوری و بسته بندی گیاهان دارویی این استان به سرعت مرتفع خواهد شد.
,همچنین می توان بحث گیاهان دارویی را گسترش داد و با کمک از روستاییان و تشکیل شرکت ها و تعاونی ها اشتغال زایی و درآمد بالایی کسب کرد.
,با همه این تفاسیر، کشت و فراوری صنعت و بازار از جمله حلقه های اتصال برای بهره برداری بهتر از این حوزه است که در استان باید به آن توجه شود ودستگاه های متولی با رسیدن به اجماع وبراساس طرح های مطالعه شده می تواند با تبدیل این فرصت طلایی به ظرفیتی اقتصادی گامی در مسیر اقتصاد مقاومتی وتحقق اهداف توسعه ای استان بردارند وهمه این مسائل با محوریت تغییر نگرش های مدیریت اقتصادی زمینه سازی می شود.
,انتهای پیام/ رض
]
ارسال دیدگاه