بازاندیشی در نگرش حاکم بر اقتصاد کشور
دشمن پس از جنگ تحمیلی با توجه به شناختی که از ظرفیتهای اقتصادی کشور داشت، برای جلوگیری از تبدیل شدن ایران به قدرت اقتصادی منطقه و اثرگذاری آن بر اقتصاد بینالملل، برنامهریزی کرد که با همکاری عموم قدرتهای استکباری بود.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از دانا رضوی، رهبر معظم انقلاب چند سالی شعار سال را پیرامون مسائل و موضوعات اقتصادی کشور نامگذاری نمودند. معظمله به کررات ضعفهای اقتصاد تک محصولی و دولتی کشور را برشمردند و راههای وصول به اقتصاد توانمند و خوداتکاء را در قالبهای ملی و مقاومتی تبیین فرمودند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, دانا رضوی,,
ایشان در سخنان سال گذشته که در دیدار مردم آذربایجان داشتند، پس از بیان بحث دشمنشناسی و نقش پیروزمندانه مردم ایران در ایستادگی مقابل دشمن، به تشریح برنامه ریزی دشمن برای ایجاد اخلال در اقتصاد کشور، تحریم و فشار اقتصادی بر ایران طی سالهای پس از انقلاب اسلامی پرداختند.
,,
از آنجایی که انقلاب اسلامی محصول مشارکت مردمسالاری دینی است و به تعبیر رهبر معظم انقلاب، جمهوریت و اسلامیت، ممزوج و در هم تنیده با یکدیگر هستند؛ مردم نقش اساسی در سایر عرصه های نظام دارند. بر این اساس، به تعبیر امام و مقام معظم رهبری، مردم، صاحبان انقلاب و نظام هستند و ایشان همواره بر اتکا به مردم توصیه کردهاند؛ از همینرو در حیطه اقتصادی، حتی در زمان جنگ تحمیلی که دولت وقت بر اقتصاد دولتی تأکید میکرد، حضرت امام خمینی(ره) مخالف این رویکرد بودند و درباره عواقب این موضوع هشدار میدادند؛ اما وضعیت دوران جنگ تا حدی مانع از اصلاح این روند میشد.
,,
به هر حال، در دوران سازندگی و پس از آن، تا زمانیکه رهبر معظم انقلاب سیاستهای کلی اصل 44 را ابلاغ کردند، روند مشارکت مردم در اقتصاد و خصوصیسازی افزایش یافت و پس از ابلاغ سیاستهای اصل 44 این روند شدت گرفت. در واقع خصوصیسازی که معنای مشارکت دادن مردم در اقتصاد است، بهعنوان یکی از راههای مهم و اثرگذار علاج اقتصاد تکمحصولی و دولتی است که طی سالهای اخیر مورد توجه جدی قرار گرفته است.
,,
به بیان ایشان، دشمن پس از جنگ تحمیلی با توجه به شناختی که از ظرفیتهای اقتصادی کشور داشت، برای جلوگیری از تبدیل شدن ایران به قدرت اقتصادی منطقه و اثرگذاری آن بر اقتصاد بینالملل، برنامهریزی کرد که با همکاری عموم قدرتهای استکباری بود. به تعبیر رهبر معظم انقلاب، «در زمینه اقتصاد، دشمن به معنای واقعیِ کلمه، برنامهریزی کرد؛ بعضی جاها صریح وارد میدان شدند، بعضی جاها بدون صراحت وارد میدان شدند؛ لکن خُب اهل اطلاع، ملتفت بودند، میفهمیدند که دشمن چهکار دارد میکند. دشمن کیست؟ آمریکا و چند کشور اروپاییِ دنبالهرو آمریکا. اینها مال امروز نیست.»
,,
معظمله در ادامه با نگرشی واقعبینانه تصریح کردند: «خب، علاج چیست؟ معلوم است. دشمن دشمنی میکند؛ آیا ما توقعی از دشمن داریم؟ نه. از دشمن که نمیشود توقع داشت؛ از دشمن که نمیشود گِله کرد. آیا ما از آمریکا گِله داریم؟ ابداً؛ گِله را انسان از دوست میکند؛ خُب، طبیعت دشمن، دشمنی کردن است؛ علاج چیست؟ علاج این است که یک ملت در درون خود تلاشی بکند و کاری بکند که ضربه دشمن که حتمی است، اثر نگذارد یا کم اثر بگذارد؛ علاج این است.»
,,
ایشان در ادامه دو اشکال اساسی اقتصاد را تشریح کردند: اول، اتکا به نفت و دوم، دولتی بودن که باید تمام توان خود را برای علاج این دو مشکل اساسی بهکار گرفت؛ از همینرو، رهبر معظم انقلاب در چند سال اخیر بر روی مباحث اقتصادی بیشتر تمرکز کرده و عناوین سالها راـ که باید آنها را فراتر از شعار سال و بهمعنای راهبرد و برنامه کلان دانستـ به مفاهیم اقتصادی اختصاص دادهاند؛ اما معظمله بار دیگر این اقدامات را ناکافی دانستند و باصراحت فرمودند: «ما در این سالها خیلی هشدار دادیم؛ مسئولین هم خیلی تلاش کردند اما نه آن هشدارهایی که بنده دادم، کافی است، نه آن تلاشی که مسئولین کردند، کافی است؛ اینها کافی نیست. باید کار جدی انجام بگیرد. مردم هم بایستی کمک کنند به دولت، به مسئولین، به قوه قضائیه؛ تا بتوانند این کارها را انجام بدهند. ما میتوانیم؛ ما در مقابل المشنگهای که دشمنان ما سر تحریم و این حرفها درمیآورند، میتوانیم ایستادگی کنیم».
,,
همچنانکه معظمله در این بیانات یادآور شدند، طی سالهای اخیر برای حل دو مشکل اساسی، کارهای مختلفی در زمینه اقتصادی انجام شده و برخی به شکل ناقص به اجرا درآمده است؛ اقداماتی همچون سیاستهای کلی اصل 44، اقتصاد مقاومتی، تأکید بر تولید داخلی و حمایت از آن، شرکتهای دانشبنیان و...؛ اما این طرحها، توصیهها، سیاستگذاریها و مهمتر از همه، اجرای آنها کافی نیست، لکن نباید ناامید بود و باید باجدیت راه را دنبال کرد.
,,
بدیهی است که کارشناسان اقتصادی هستند که باید مباحث اقتصادی را مطرح کنند و به موانع اجرایی آنها بپردازند؛ اما در این نوشته مبتنی بر نگرش انتقادی رهبری- که در عبارت بالا آمد نقد از درون در عرصه اقتصادی، به معنای بازاندیشی در نوع نگرش حاکم بر اقتصاد، یعنی بررسی ذهنیت حاکم بر عرصه اقتصادی را مهمتر میدانیم و اصلاح آن را مقدمه مهمی در اصلاح اقتصاد کشور به حساب میآوریم.
,,
به هر شکل مشکل اقتصاد کشور باعث ایجاد ذهنیتهای نامطلوبی میشود و به تبع آن باعث ایجاد نگرشی به حوزه اقتصاد و سپس موانع اقتصادی همچون فساد اقتصادی شده که با اهداف انقلاب اسلامی منطبق نیست. این ذهنیت که از آن به ذهنیت حاکم تعبیر میکنیم، برآیند نقاط منفی فرهنگ اقتصادی مردم ایران و نیز حکومت دستنشانده پهلوی است. انقلاب اسلامی در سیر مراحل تکاملی خود باید به اصلاح این ذهنیت بپردازد، و برخی میراثهای ناصواب برجا مانده از دوران استبداد را از فرهنگ عمومی کشور حذف نماید.
,,
مشکل اساسی در این نگرش و ذهنیت این است که معنای حضور و نقشآفرینی مردم در عرصه اقتصادی را درک نمیکند، چرا که دو ویژگی منفی برجا مانده از دوران استبداد را همچنان با خود یدک میکشد. نگاه آمیخته با باندبازی و هزاردستان دوران طاغوت؛ این ذهنیت مانع بزرگی در مشارکت دادن مردم در اقتصاد و عامل اصلی فساد اقتصادی است. نگاه اقتصادی خانسالارانه در اقتصاد؛ این نگرش، روابط اقتصادی را که با مردم تعریف میکند، به معنای مشارکت نیست، بلکه به معنای پرداخت جیره و مواجب در قبال کار کردن مردم است.
,,
این دو ذهنیت وقتی در کنار خود، پول آسان نفت را داشته باشند، بیشتر تقویت میشوند و از درون آن، اقتصاد تکمحصولی و دولتی و عدم توجه به مشارکت مردم در اقتصاد بیرون میآید.
,,
چنین ذهنیت و نگرشی با ماهیت انقلاب اسلامی، نگاه حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری در تضاد است. ابلاغ سیاستهای کلی اصل 44 به معنای ورود کشور به دوره واگذاری اقتصادی است. اقتصاددانان چنین موقعیتهایی را دارای استعداد و ظرفیت تولید فساد میدانند و این خطر برای همه کشورها وجود دارد. مسئله مورد نظر، وارد کردن ایراد و اشکال به سیاستهای کلی اصل 44 نیست، بلکه مسئله اصلی، اجرای نامطلوب این سیاستهاست که به فساد اقتصادی منجر شده و رهبر معظم انقلاب در دولتهای قبل این موضوع را مطرح کردند. بنابراین مسئله کنونی که مانع از مشارکت مردم در اقتصاد کشور میشود و از این منظر مانع رفع دو اشکال بزرگ اقتصاد ایران است، فساد اقتصادی است و نکته مهم اینکه چگونگی مواجهه با فساد اقتصادی نیز گرفتار ذهنیت نامطلوبی است.
,,
به عبارتی، مشکل ذهنی نقش قائل نشدن برای مردم در حوزه اقتصادی با پیشرفتهایی که در عرصه خصوصیسازی طی سالهای اخیر شکل گرفته، تا حدی کمرنگ شده و اقتدار قبل را ندارد، اما باز هم به شکل دیگری اخلال ایجاد میکند و آن در مقوله فساد اقتصادی است.
,,
انتهای پیام/رض
]
ارسال دیدگاه