کارشناس ارشد الهیات :
خداوند کریم و معصومین تاکید بسیاری به مسئله افزایش نسل در آیات و روایات دارند
پیامبر اسلام(ص): من در فردای قیامت با کثرت افراد شما بر امتهای پیشین مباهات می کنم.یکی از گرایش های طبیعی و غریزی در انسان، علاقه به فرزند است. انسان همان گونه که نمی تواند بی زوج و همسر زندگی کند و احساس کمبود شدید عاطفی می کند، در صورت نداشتن فرزند هم احساس کمبود و نقص شدید می کند[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از بانوپرس : یکی از گرایش های طبیعی و غریزی در انسان، علاقه به فرزند است. انسان همان گونه که نمی تواند بی زوج و همسر زندگی کند و احساس کمبود شدید عاطفی می کند، در صورت نداشتن فرزند هم احساس کمبود و نقص شدید می کند . مسئله افزایش نسل از ابعاد مختلف قابل بررسی است ، در این مصاحبه سعی شده به کمک مینا سیدنبوی کارشناس ارشد الهیات این مسئله را از منظر آیات و روایات مورد بررسی قرار دهیم .
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نقل از بانوپرس, بانوپرس, بانوپرس, ,بانوپرس : لطفا آیاتی را که به افزایش نسل اشاره کرده است را بفرمایید ؟
, بانوپرس : لطفا آیاتی را که به افزایش نسل اشاره کرده است را بفرمایید ؟,در سوره مبارکه اسراء آیه ۳۱ امده است : وَلاَ تَقْتُلُواْ أَوْلادَکُمْ خَشْیَهَ إِمْلاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِیَّاکُم إنَّ قَتْلَهُمْ کَانَ خِطْءًا کَبِیرًا
,یعنی : و از بیم تنگدستى فرزندان خود را مکشید ماییم که به آنها و شما روزى مى بخشیم آرى کشتن آنان همواره خطایى بزرگ است.
,مرحوم علامه در توضیح این آیه می فرمایند: معنای آیه این است که فرزندان خود را از ترس این که مبادا دچار فقر و هلاکت شوید و به خاطر ایشان تن به ذلت گدائی دهید به قتل نرسانید، و دختران خود را از ترس اینکه گرفتار داماد ناجوری شوید و یا به جهت های دیگری مایه آبروریزی شما شود مکشید زیرا این شما نیستید که روزی اولادتان را می دهید، تا در هنگام فقر و تنگدستی دیگر نتوانید روزی ایشان را برسانید، بلکه مائیم که هم ایشان و هم شما را روزی می دهیم ، آری کشتن فرزندان خطائی است بزرگ .(المیزان ، ج ۱۳، ص ۱۱۶)
,کلمه” املاق” به معناى افلاس و نداشتن مال و هزینه زندگى است،” تملق” هم مشتق از همین ماده است، و این مطلب یعنى کشتن فرزندان از ترس هزینه زندگى آنان در میان عرب جاهلیت سنتى جارى بوده، چون بلاد عرب غالب سالها دستخوش قحطى و گرانى مىشده، و مردم وقتى مىدیدند که قحط سالى و افلاس آنان را تهدید مىکند فرزندان خود را مىکشتند تا ناظر ذلت فقر و گرسنگى آنان نباشند. لذا در آیه مورد بحث که ایشان را از این عمل ناستوده نهى کرده نهى را با جمله” نَحْنُ نَرْزُقُکُمْ وَ إِیَّاهُمْ” تعلیل کرده و فرموده: منطق شما در فرزندکشى جز این نیست که نمىتوانید روزى و هزینه زندگى آنان را فراهم نمایید، و این خود منطقى است غلط، براى اینکه این شما نیستید که روزى فرزندانتان را فراهم مىکنید، بلکه خداى تعالى است که روزى ایشان و خود شما را مىدهد، پس شما چرا مىترسید و از ترس، آنان را به دست خود از بین مىبرید؟. ( ترجمه المیزان، ج۷، ص: ۵۱۶)
,آیات دیگر که به موضوع اشاره دارد :
,
وَ ما مِنْ دَابَّهٍ فِی الْأَرْضِ إِلاَّ عَلَى اللَّهِ رِزْقُها وَ یَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها کُلٌّ فی کِتابٍ مُبینٍ (هود/۶)
هیچ جنبندهاى در روى زمین نیست، جز آنکه روزى او بر عهده خداست، و موضع و مکانش را مىداند، زیرا همه در کتاب مبین آمده است.
,
خداى تعالى آگاه به حال هر جنبندهاى است که در پهناى زمین زندگى مىکند (در آن واحد ناظر احوال و برآرنده حاجت میلیاردها جنبنده است که در هوا و روى زمین و زیر زمین و در شکم مادران هستند) و چگونه چنین نباشد با اینکه رزق آنها به عهده آن جناب است، و معلوم است که رزق وقتى به روزى خوار مىرسد که روزى دهنده آگاه به حاجت او و با خبر از وضع او و مطلع از محل زندگى او باشد، چه محل زندگى موقت و چه محل زندگى دائمىاش. ( ترجمه المیزان، ج۱۰، ص۲۲۰)
,وَیُمْدِدْکُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِینَ وَیَجْعَلْ لَکُمْ جَنَّاتٍ وَیَجْعَلْ لَکُمْ أَنْهَارًا.( نوح / ۱۲)
,و شما را با اموال و فرزندان فراوان کمک کند و باغهاى سرسبز و نهرهاى جارى در اختیارتان قرار دهد.
,کلمه” امداد” به معناى رساندن مدد به دنبال مدد دیگر است، و مدد به معناى هر چیزى است که آدمى را در رسیدن به حاجتش کمک کند، و اموال و فرزندان نزدیکترین کمکهاى ابتدایى براى رسیدن جامعه انسانى به هدفهاى خویش است. (ترجمه المیزان، ج۲۰، ص: ۴۵)
,وَ اللَّهُ جَعَلَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً وَ جَعَلَ لَکُمْ مِنْ أَزْواجِکُمْ بَنینَ وَ حَفَدَهً وَ رَزَقَکُمْ مِنَ الطَّیِّباتِ أَ فَبِالْباطِلِ یُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَتِ اللَّهِ هُمْ یَکْفُرُونَ (نور/۷۲)
,خدا براى شما از میان خودتان همسرانى قرار داد و از همسرانتان فرزندان و فرزندزادگان پدید آورد و از چیزهاى خوش و پاک روزیتان داد. آیا هنوز به باطل ایمان مىآورند و نعمت خدا را کفران مىکنند
,و معناى آیه این است که: خداوند براى شما از همسرانتان فرزندان و یاورانى قرار داد که به خدمت آنان در حوائجتان استعانت بکنید، و با دست آنان مکاره و ناملایمات را از خود دور سازید و ارزاق طیب که عبارت است از هر متاع دلپسندى که روزیتان کرد، مانند آب و انواع میوهها که عمل خود شما در پیدایش آنها دخالت نداشته، و مانند طعامها و لباسها و امثال آن که سعى و عمل خود شما در پیدایش آنها مؤثر بوده است.(ترجمه المیزان، ج۱۲، ص: ۴۳۰)
,,
بانوپرس : لطفا احادیثی که به افزایش نسل اشاره کرده است را بفرمایید ؟
, بانوپرس : لطفا احادیثی که به افزایش نسل اشاره کرده است را بفرمایید ؟,
أَبَاعَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (ص) قَالَ: تَزَوَّجُوا فَإِنِّی مُکَاثِرٌ بِکُمُ الْأُمَمَ غَداً فِی الْقِیَامَهِ حَتَّى إِنَّ السِّقْطَ یَجِیءُ مُحْبَنْطِئاً عَلَى بَابِ الْجَنَّهِ – فَیُقَالُ لَهُ ادْخُلِ الْجَنَّهَ- فَیَقُولُ لَا حَتَّى یَدْخُلَ أَبَوَایَ الْجَنَّهَ قَبْلِی.
(وسائل الشیعه، ج۲۰، ص: ۱۴)
,
پیامبر اسلام(ص): ازدواج کنید! چون من در فردای قیامت با کثرت افراد شما بر امتهای پیشین مباهات می کنم. تا بحدی که طفل سقط شده، دست در کمر زده شکم به جلو آورده(در حال افتخار) به قیامت وارد می شود وبه او گفته می شود: داخل شو در بهشت! و او می گوید: نه، داخل نمی شوم مگر آنکه پدرم ومادرم پیش از من داخل بهشت شوند!
,سند روایت: صحیح و مسند
,,
عن عَلِیٍّ ع فِی حَدِیثِ الْأَرْبَعِمِائَهِ قَالَ: تَزَوَّجُوا فَإِنَّ التَّزْوِیجَ سُنَّهُ رَسُولِ اللَّهِ ص فَإِنَّهُ کَانَ یَقُولُ مَنْ کَانَ یُحِبُّ أَنْ یَتَّبِعَ سُنَّتِی فَإِنَّ مِنْ سُنَّتِیَ التَّزْوِیجَ وَ اطْلُبُوا الْوَلَدَ فَإِنِّی مُکَاثِرٌ بِکُمُ الْأُمَمَ غَداً وَ تَوَقَّوْا عَلَى أَوْلَادِکُمْ مِنْ لَبَنِ الْبَغِیِّ مِنَ النِّسَاءِ وَ الْمَجْنُونَهِ فَإِنَّ اللَّبَنَ یُعْدِی. (وسائلالشیعه ج : ۲۰،ص : ۱۵)
,امام علی (ع): ازدواج کنید چرا که ازدواج سنت رسول خدا (ص) است.پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله بسیار مىفرماید هر کس مىخواهد پیرو سنت من باشد باید ازدواج نماید زیرا از سنت من تزویج است. جویاى فرزند باشید که من با امتهاى دیگر مباهات مىکنم روز قیامت. نگذارید بچههایتان شیر زنان هر جایى را بخورند و زنان دیوانه، زیرا شیر اثر مىگذارد.
,سند روایت: صحیح و مسند
,,
أَبِاعَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: لَمَّا لَقِیَ یُوسُفُ (ع) أَخَاهُ قَالَ یَا أَخِی کَیْفَ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَزَوَّجَ النِّسَاءَ بَعْدِی فَقَالَ إِنَّ أَبِی أَمَرَنِی فَقَالَ إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَکُونَ لَکَ ذُرِّیَّهٌ تُثْقِلُ الْأَرْضَ بِالتَّسْبِیحِ فَافْعَلْ. (الکافی، ج۶، ص ۲ ،ح ۴ ؛ وسائل الشیعه، ج۲۰، ص: ۱۶)
,امام صادق(ع): وقتی یوسف(ع) برادرش (بنیامین) را ملاقات کرد، به وی گفت: ای برادر! چگونه توانستی پس از من، با زنان ازدواج کنی؟ گفت: پدرم به من امر کرد وگفت: اگر می توانی فرزندانی داشته باشی که با تسبیح خداوند، زمین را گران بها سازند، چنین کن
,سند روایت: صحیح و مسند
,,
عَنْ بَکْرِ بْنِ صَالِحٍ قَالَ: کَتَبْتُ إِلَى أَبِی الْحَسَنِ (ع) إِنِّی أَحْبَبْتُ طَلَبَ الْوَلَدِ مُنْذُ خَمْسِ سِنِینَ وَ ذَلِکَ أَنَّ أَهْلِی کَرِهَتْ ذَلِکَ وَ قَالَتْ إِنَّهُ یَشْتَدُّ عَلَیَّ تَرْبِیَتُهُمْ لِقِلَّهِ الشَّیْءِ فَمَا تَرَى؟ فَکَتَبَ إِلَیَّ اطْلُبِ الْوَلَدَ فَإِنَّ اللَّهَ یَرْزُقُهُمْ. وسائل الشیعه ؛ (ج۲۱ ؛ ص۳۶۰ و الکافی ۶- ۳- ۷)
,بکربن صالح: به امام موسی کاظم(ع) نوشتم: من، پنج سال است که از فرزندار شدن، خودداری کرده ام واین، بدان جهت است که همسرم آن را ناخوش می دارد ومی گوید: به خاطر کمی مال، پرورش آنان برای من سخت است. نظر شما چیست؟ امام در پاسخ من نوشت: بچه دار شو؛ چرا که خداوند روزی آنان را می دهد.
,سند روایت: صحیح و مسند
,,
أَبِا عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص): أَکْثِرُوا الْوَلَدَ أُکَاثِرْ بِکُمُ الْأُمَمَ غَداً. وسائل الشیعه ؛ (ج۲۱ ؛ ص۳۵۷ و الکافی ۶- ۲- ۳)
,پیامبر اکرم (ص): با زنان باکره و زایا ازدواج کنید. و با زنان زیبا و عقیم ازدواج نکنید حقیقتا من به امتهاى دیگر بواسطه شما امت مباهات مىکنم روز قیامت.
,سند روایت: صحیح و مسند
,,
أَبِا عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى أَبِی (ع) فَقَالَ لَهُ هَلْ لَکَ مِنْ زَوْجَهٍ قَالَ لَا فَقَالَ أَبِی مَا أُحِبُّ أَنَّ لِیَ الدُّنْیَا وَ مَا فِیهَا وَ إِنِّی بِتُّ لَیْلَهً وَ لَیْسَتْ لِی زَوْجَهٌ ثُمَّ قَالَ الرَّکْعَتَانِ یُصَلِّیهِمَا رَجُلٌ مُتَزَوِّجٌ أَفْضَلُ مِنْ رَجُلٍ أَعْزَبَ یَقُومُ لَیْلَهُ وَ یَصُومُ نَهَارَهُ ثُمَّ أَعْطَاهُ أَبِی سَبْعَهَ دَنَانِیرَ ثُمَّ قَالَ تَزَوَّجْ بِهَذِهِ ثُمَّ قَالَ أَبِی قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) اتَّخِذُوا الْأَهْلَ فَإِنَّهُ أَرْزَقُ لَکُمْ. وسائل الشیعه ؛ (ج۲۰ ؛ ص۱۹ و الکافی ۵- ۳۲۹- ۶)
,امام صادق علیه السّلام: مردى پیش پدرم آمد، پدرم به او گفت: آیا زن دارى؟ جواب داد: نه، فرمود: دوست ندارم که دنیا و هر چه در آن است مال من باشد و من شبى بدون همسر بخوابم سپس فرمود: دو رکعتى که مرد متأهل برگزار مىکند افضل است از مرد عزبى که شب و روزش را در نماز خواندن و روزه دار بودن باشد سپس هفت دینار را به او عطا کرد و فرمود: با این پول ازدواج کن. سپس پدرم فرمود: رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله فرمودند: زن بگیرید (فرزنددار شوید) که برایتان براى جلب روزى بهتر است.
,سند روایت: صحیح و مسند
,,
عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: سَمِعْتُهُ یَقُولُ کُنَّا عِنْدَ النَّبِیِّ ص فَقَالَ إِنَّ خَیْرَ نِسَائِکُمُ الْوَلُودُ الْوَدُودُ الْعَفِیفَهُ الْعَزِیزَهُ فِی أَهْلِهَا الذَّلِیلَهُ مَعَ بَعْلِهَا الْمُتَبَرِّجَهُ مَعَ زَوْجِهَا الْحَصَانُ عَلَى غَیْرِهِ الَّتِی تَسْمَعُ قَوْلَهُ وَ تُطِیعُ أَمْرَهُ وَ إِذَا خَلَا بِهَا بَذَلَتْ لَهُ مَا یُرِیدُ مِنْهَا وَ لَمْ تَبَذَّلْ کَتَبَذُّلِ الرَّجُلِ. (وسائلالشیعه، ج ۲۰، ص ۲۹)
,پیغمبر (ص) فرمود: مىخواهید بهترین زنان را معرفى کنم؟ گفتند آرى یا رسول اللَّه. فرمود: بهترین زنان آنست که بچه زیاد مىآورد و با عاطفه و محبت و عفیف و پوشیده باشد، در خانوادهاش عزیز و محترم، و براى شوهر متواضع و فروتن باشد. با شوهر شوخ و مزاحگر و نسبت به دیگران (از مردان) مستور و خوددار باشد. به سخن شوهر گوش فرا دهد، و فرمانبردارى نماید، در خلوت خود را براى او بیاراید و چون مردان ترک زینت ننماید.
,سند روایت: صحیح و مسند
,,
أَبِا عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ (ص) فَقَالَ یَا نَبِیَّ اللَّهِ إِنَّ لِی ابْنَهَ عَمٍّ لِی قَدْ رَضِیتُ جَمَالَهَا وَ حُسْنَهَا وَ دِینَهَا وَ لَکِنَّهَا عَاقِرٌ فَقَالَ لَا تَزَوَّجْهَا إِنَّ یُوسُفَ بْنَ یَعْقُوبَ لَقِیَ أَخَاهُ فَقَالَ یَا أَخِی کَیْفَ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَزَوَّجَ النِّسَاءَ بَعْدِی فَقَالَ إِنَّ أَبِی أَمَرَنِی فَقَالَ إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَکُونَ لَکَ ذُرِّیَّهٌ تُثْقِلُ الْأَرْضَ بِالتَّسْبِیحِ فَافْعَلْ قَالَ وَ جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الْغَدِ إِلَى النَّبِیِّ ص- فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِکَ فَقَالَ لَهُ تَزَوَّجْ سَوْءَاءَ وَلُوداً فَإِنِّی مُکَاثِرٌ بِکُمُ الْأُمَمَ یَوْمَ الْقِیَامَهِ قَالَ فَقُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مَا السَّوْءَاءُ قَالَ الْقَبِیحَهُ. (وسائل الشیعه، ج۲۰ ،ص۵۳ و الکافی ۵- ۳۳۳- ۱)
,امام صادق(ع) فرمود: مردی نزد رسول خدا(ص) آمد و گفت: ای پیامبر خدا، من دختر عمویی دارم که زیبایی و حسن دین او را میپسندم ولی او نازا است، پیامبر (ص) فرمود: با او ازدواج نکن؛ زیرا حضرت یوسف(ع) هنگام ملاقات با برادرش از او پرسید: برادر، چگونه توانستی پس از من با زنان ازدواج کنی؟ پاسخ داد: پدرم به من فرمان داد که اگر میتوانی فرزندانی داشته باشی که زمین را از تسبیح سنگین نمایند، ازدواج کن… .
,سند روایت: صحیح و مسند
,أَبِا عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: إِنَّ فُلَاناً رَجُلٌ سَمَّاهُ قَالَ إِنِّی کُنْتُ زَاهِداً فِی الْوَلَدِ حَتَّى وَقَفْتُ بِعَرَفَهَ فَإِذَا إِلَى جَنْبِی غُلَامٌ شَابٌّ یَدْعُو وَ یَبْکِی وَ یَقُولُ یَا رَبِّ وَالِدَیَّ وَالِدَیَّ فَرَغَّبَنِی فِی الْوَلَدِ حِینَ سَمِعْتُ ذَلِکَ. (وسائلالشیعه، ج ۲۱، ص ۳۵۵ )
,امام صادق (ع): فلانی – حضرت نام این مرد را برد – گفت: من علاقه ای به داشتن فرزند نداشتم تا اینکه روزی در عرفه جوانی را در کنار خود دیدم که دعا می کرد و می گریست و می گفت: خدایا، پدر و مادرم، پدر و مادرم. از آن موقع که این را شنیدم، به داشتن فرزند علاقه مند شدم.
,سند روایت: صحیح و مسند
,بانوپرس : لطفا به روایاتی که تشویق به افزایش فرزندان می کنند اشاره بفرمایید ؟
, بانوپرس : لطفا به روایاتی که تشویق به افزایش فرزندان می کنند اشاره بفرمایید ؟,قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) :أَکْثِرُوا الْوَلَدَ أُکَاثِرْ بِکُمُ الْأُمَمَ غَداً؛
,فرزندان خود را زیاد کنید تا فردا به واسطه (کثرت) شما بر دیگر امم افتخار نمایم.
,بانوپرس : لطفا به روایاتی که فضیلت فرزندان را بیان می کنند اشاره بفرمایید ؟
, بانوپرس : لطفا به روایاتی که فضیلت فرزندان را بیان می کنند اشاره بفرمایید ؟,الف- ابا عبدلله (ع): ان اولاد المسلمین موسومون عند الله شافع مشفع؛
,فرزندان مسلمانان ایشانند که در نزد خداى عزوجل موسوماند به درخواستکننده که درخواستش قبول مىشود
,ب – البنات حسنات و البنون نعمه
,دختران حسنه اند و پسران نعمت وسائل الشیعه (کتاب نکاح، ابواب احکام اولاد، ب ۵، ح۷)
,ج- پیامبر(ص): لمولود فی امتی احب الی مما طلعت علیه الشمس؛
,یک مولود از امّت من برایم بهتر است از آنچه خورشید بر او مىتابد. (مستدرک الوسائل۱۵۳/۱۴)
,بانوپرس : لطفا روایاتی که ترغیب به ازدواج و تشکیل خانواده می کنند را بیان کنید ؟
, بانوپرس : لطفا روایاتی که ترغیب به ازدواج و تشکیل خانواده می کنند را بیان کنید ؟ ,دلالت اینگونه روایات براین اساس است که معمولا ازدواج، فرزند آوری را به دنبال دارد و اگر فرزند کم مورد تاکید شارع بود باید در کنار تشویق به ازدواج پرهیز از فرزند زیاد مورد تاکید قرار می گرفت مانند:
,الف – عن النبی ص: ما بنی بناء فی الاسلام احب الی الله من التزویج. (الفقیه۳۸۳/۳)
,در اسلام بنایی نزد خداوند محبوب تر از ازدواج ساخته نشده است
,ب – عن النبی ص: اتخذوا الاهل فانه ارزق لکم (الفقیه۳۸۳/۳ )
,زن بگیرید(فرزنددار شوید) که برایتان براى جلب روزى بهتر است.
,بانوپرس : لطفا به روایاتی که استحباب ازدواج با زن زایا و ولود را بیان می کنند اشاره بفرمایید ؟
, بانوپرس : لطفا به روایاتی که استحباب ازدواج با زن زایا و ولود را بیان می کنند اشاره بفرمایید ؟ ,الف- عن النبی (ص): تزوّجوا بکراً ولوداً ولاتزوّجوا حسناء جمیله عاقراً فانّى اُباهى بکم الامم یوم القیامه. (وسائل الشیعه, ج ۵۴/۲۰)
,پیامبر اکرم (ص): با زنان باکره و زایا ازدواج کنید. و با زنان زیبا و عقیم ازدواج نکنید حقیقتا من به امتهاى دیگر بواسطه شما امت مباهات مىکنم روز قیامت.
,ب- قال النبی (ص) لرجل: تزوجها سوداء ولودا و لا تزوجها جمیله حسناء عاقرا… اما علمت ان الولدان تحت العرش یستغفرون لابائهم. ( وسائل الشیعه, ج ۵۴/۲۰)
,پیامبر اکرم (ص): با زنان زشت روی(سیاه) و زایا ازدواج کن. و با زنان زیبا و عقیم ازدواج نکن. مگر نمیدانی که فرزندان زیر عرش الهی برای والدین خود استغفار می کنند .
]
ارسال دیدگاه