بررسی ارتباط مستقیم مدیریت آب و اقتصاد مقاومتی؛
کمبود آب، مشکلی که باید با آن ساخت یا با بکارگیری روش های علمی و کاربردی، آن را مدیریت کرد؟
با افزایش بهره وری از منابع آب، خاک، عوامل تولید، انرژی و نهاده ها در جهت افزایش تولید محصولات کشاورزی، گام های موثری در راستای تحقق بخشی از سیاست های اقتصاد مقاومتی در راستای تامین امنیت غذایی کشور برداشته می شود.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از رودآور، کمبود آب در ایران یکی از مهمترین چالش ها و عوامل اصلی توسعه فعالیت های اقتصادی در دهه های آینده به شمار می رود. ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص، دارای اقلیم خشک و نیمه خشک است، از طرف دیگر، آمار و ارقام موجود در بخش کشاورزی نشان دهنده این است که در مقابل آب در دسترس، محدودیت زمین وجود نداشته و هرچه امکان صرفه جویی در مصرف آب و یا استحصال منابع آبی جدید وجود داشته باشد، می توان میزان سطح زیر کشت آبی و نهایتا میزان تولیدات کشاورزی را بالا برد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, رودآور,
متاسفانه افزایش بهره وری آب در تولید محصولات کشاورزی در کشور پایین است و بر اساس ارزیابی های موجود حدود ۷ /. کیلوگرم محصول به ازای هر مترمکعب مصرف آب می باشد. بخش کشاورزی باحدود ۹۲ درصد
بزرگترین و مهمترین مصرف کننده آب در کشور به شمار میرود. بیش از ۸۰ درصد اتلاف منابع آب به دلیل عدم استفاده از تکنولوژی های پیشرفته و نوین آبیاری در این بخش به هدر می رود. برخی از کارشناسان معتقدند که مدیریت منابع آب کشور در شرایط فعلی مدیریت مناسبی نیست و موجب شده تا طی سالهای اخیر شاهد کاهش منابع آبهای زیرزمینی و نیز کاهش سطح زیر کشت کشاورزی در برخی مناطق باشیم. لذادستیابی به بهبود بهره وری آب به عنوان شاخص مصرف آب در انواع تولیدات کشاورزی پایدار، امری ضروری و اجتناب ناپذیر می باشد.
مهمترین سیاست ها و راهکارها در این زمینه عبارتند از:
۱ - با آگاهی از میزان آب مورد نیاز می توان با برنامه ریزی صحیح از آب موجود بهترین بهره را بردو سطح بیشتری را زیر کشت برد. از سویی با توجه به محدودیت آب در کشور و پایین رفتن سطح آب سفره های زیرزمینی، میتوان با تنظیم دور آبیاری، کارایی آن را اقزایش داد. برخی کارشناسان معتقدند که باید مقدار آب مصرفی گیاهان را به طور دقیق بدانیم. به علاوه آبیاری در زمان های مناسب به منظور حصول عملکرد بهینه برای مناطق جغرافیایی مختلف ضروری است، زیرا مصرف آب در گیاهان، بیشتر به عواملی از قبیل رشد گیاه، شرایط آب و هوایی و خاک بستگی دارد. معمولا برای داشتن بازدهی بیشتر در آبیاری، زمان آبیاری، مدت
آن و مقدار آب باید تخمین زده شود.
۲ - شناسایی و انتخاب ارقام مقاوم و متحمل به خشکی که در شرایط محدودیت آب بتوانند عملکرد قابل قبولی داشته باشد از اهمیت خاصی برخوردار است. بهترین راه اصلاح عملکرد و پایداری آن تحت شرایط کمبود رطوبت خاک به کارگیری روش های فیزیولوژیکی است که از سریع ترین راه ها، اصلاح واریته های جدید متحمل به خشکی به شمار می روند.
بنابراین افزایش اعتبارات به طرحهای تحقیقاتی و بها دادن به علم بیوتکنولوژی و ژنتیک به عنوان افق جدید در زمینه کشاورزی و تولید گیاهان تراریخته و مقاوم به خشکی و کم آبی،بسیار حائز اهمیت است.
۳ - استفاده از ارقام زودرس که دوره رشدی کوتاه تری نسبت به ارقام متوسط رس و دیررس دارند.
به ویژه در مناطقی که امکان مواجه شدن با خشکی آخر فصل وجود داشته باشد. اغلب گزارش هابیانگر این مطلب است که ارقام زودرس و پاکوتاه برای محیط های فاقد شرایط مطلوب و کم آب
مناسب هستند.
۴ - نگهداشتن بقایا بر روی سطح زمین که با کاهش سرعت روان آب، زمان بیشتری را برای نفوذ آب به خاک فراهم کرده و در نتیجه رطوبت قابل دسترس بیشتری را برای رشد محصول فراهم می کند.
۵ - توسعه روش های بهزراعی و استفاده از روش های حفاظتی خاک مانند کم خاک ورزی، میزان فشردگی خاک را کاهش داده و سبب نفوذ بیشتر آب و افزایش توسعه ریشه می شود.
۶ - بهره گیری از سامانه های نوین آبیاری در بخش کشاورزی و توسعه سیستم های آبیاری تحت فشار، میکرو موضعی و موثر و آبیاری قطره ای می تواند نقش مهمی در افزایش بهره وری داشته باشد. لذا در هر استان، شهرستان و منطقه، آن دسته از اراضی که استعداد و پتانسیل این را دارند که تحت پوشش سامانه های نوین آبیاری قرار گیرند باید شناسایی و در دستور کار متولیان امر قرار گیرند.
۷ - تمرکز بیشتر بر روی سیستم دیم در مناطقی که میزان بارش سالیانه در آنها به میزان مناسب است.
۸ - اجرای طرحهای آبخیزداری و آبخوانداری با مدیریت جامع خود در منابع طبیعی موجود، در ذخیره سازی آبهای سطحی اثرگذار بوده و میتواند اثرات کم آبی را بر منابع طبیعی و کشاورزی تسکین بخشد.
۹ - شناخت وضع موجود و بررسی و تجزیه و تحلیل نارسائی ها، نقاط قوت و ضعف و فرصت ها و تهدیدهای مربوط به آب و خاک و صنایع تکمیلی بخش کشاورزی ۱۰ - اقدامات و تدابیر لازم به منظور حفظ، تقویت وتوسعه کمک ها، تسهیلات و سرمایه گذاری های دولت در زمینه فعالیت های آب و خاک و صنایع بخش کشاورزی باید مورد توجه قرار گیرد.
۱ ۱ - تاکید بر تولید محصولات صادراتی با نیاز آبی کمتر و واردات محصولات با نیاز آبی بیشترنتیجه گیری کلی اینکه امروزه زمان آن فرا رسیده تا این واقعیت را بپذیریم که دوران دستیابی به منابع آبی جدید و یا رسیدن به دوران پرآبی سپری شده و باید تصمیمات جدی تری در راستای تحقق هدف بهره وری آب در پیش گرفت و تمامی اقدامات و فعالیت ها را در این راستا قرار داد. تامین غذای جمعیت موجود و روبه رشد کشور و همچنین وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور، چشم انداز مهمی را برای آینده فعالیت های کشاورزی ترسیم می کند که اهمیت بخش آب و خاک نیز در این زمینه انکارنشدنی است. با افزایش بهره وری از منابع آب، خاک، عوامل تولید، انرژی و نهاده ها در جهت افزایش تولید محصولات کشاورزی، گام های موثری در راستای تحقق بخشی از سیاست های اقتصاد مقاومتی در راستای تامین امنیت غذایی کشور برداشته می شود.
«رحمان خزایی پرند» کارشناس ارشد زراعت و معاون فنی و اجرایی مدیریت جهاد کشاورزی تویسرکان
انتهای پیام/م
متاسفانه افزایش بهره وری آب در تولید محصولات کشاورزی در کشور پایین است و بر اساس ارزیابی های موجود حدود ۷ /. کیلوگرم محصول به ازای هر مترمکعب مصرف آب می باشد. بخش کشاورزی باحدود ۹۲ درصد
بزرگترین و مهمترین مصرف کننده آب در کشور به شمار میرود. بیش از ۸۰ درصد اتلاف منابع آب به دلیل عدم استفاده از تکنولوژی های پیشرفته و نوین آبیاری در این بخش به هدر می رود. برخی از کارشناسان معتقدند که مدیریت منابع آب کشور در شرایط فعلی مدیریت مناسبی نیست و موجب شده تا طی سالهای اخیر شاهد کاهش منابع آبهای زیرزمینی و نیز کاهش سطح زیر کشت کشاورزی در برخی مناطق باشیم. لذادستیابی به بهبود بهره وری آب به عنوان شاخص مصرف آب در انواع تولیدات کشاورزی پایدار، امری ضروری و اجتناب ناپذیر می باشد.
مهمترین سیاست ها و راهکارها در این زمینه عبارتند از:
۱ - با آگاهی از میزان آب مورد نیاز می توان با برنامه ریزی صحیح از آب موجود بهترین بهره را بردو سطح بیشتری را زیر کشت برد. از سویی با توجه به محدودیت آب در کشور و پایین رفتن سطح آب سفره های زیرزمینی، میتوان با تنظیم دور آبیاری، کارایی آن را اقزایش داد. برخی کارشناسان معتقدند که باید مقدار آب مصرفی گیاهان را به طور دقیق بدانیم. به علاوه آبیاری در زمان های مناسب به منظور حصول عملکرد بهینه برای مناطق جغرافیایی مختلف ضروری است، زیرا مصرف آب در گیاهان، بیشتر به عواملی از قبیل رشد گیاه، شرایط آب و هوایی و خاک بستگی دارد. معمولا برای داشتن بازدهی بیشتر در آبیاری، زمان آبیاری، مدت
آن و مقدار آب باید تخمین زده شود.
۲ - شناسایی و انتخاب ارقام مقاوم و متحمل به خشکی که در شرایط محدودیت آب بتوانند عملکرد قابل قبولی داشته باشد از اهمیت خاصی برخوردار است. بهترین راه اصلاح عملکرد و پایداری آن تحت شرایط کمبود رطوبت خاک به کارگیری روش های فیزیولوژیکی است که از سریع ترین راه ها، اصلاح واریته های جدید متحمل به خشکی به شمار می روند.
بنابراین افزایش اعتبارات به طرحهای تحقیقاتی و بها دادن به علم بیوتکنولوژی و ژنتیک به عنوان افق جدید در زمینه کشاورزی و تولید گیاهان تراریخته و مقاوم به خشکی و کم آبی،بسیار حائز اهمیت است.
۳ - استفاده از ارقام زودرس که دوره رشدی کوتاه تری نسبت به ارقام متوسط رس و دیررس دارند.
به ویژه در مناطقی که امکان مواجه شدن با خشکی آخر فصل وجود داشته باشد. اغلب گزارش هابیانگر این مطلب است که ارقام زودرس و پاکوتاه برای محیط های فاقد شرایط مطلوب و کم آب
مناسب هستند.
۴ - نگهداشتن بقایا بر روی سطح زمین که با کاهش سرعت روان آب، زمان بیشتری را برای نفوذ آب به خاک فراهم کرده و در نتیجه رطوبت قابل دسترس بیشتری را برای رشد محصول فراهم می کند.
۵ - توسعه روش های بهزراعی و استفاده از روش های حفاظتی خاک مانند کم خاک ورزی، میزان فشردگی خاک را کاهش داده و سبب نفوذ بیشتر آب و افزایش توسعه ریشه می شود.
۶ - بهره گیری از سامانه های نوین آبیاری در بخش کشاورزی و توسعه سیستم های آبیاری تحت فشار، میکرو موضعی و موثر و آبیاری قطره ای می تواند نقش مهمی در افزایش بهره وری داشته باشد. لذا در هر استان، شهرستان و منطقه، آن دسته از اراضی که استعداد و پتانسیل این را دارند که تحت پوشش سامانه های نوین آبیاری قرار گیرند باید شناسایی و در دستور کار متولیان امر قرار گیرند.
۷ - تمرکز بیشتر بر روی سیستم دیم در مناطقی که میزان بارش سالیانه در آنها به میزان مناسب است.
۸ - اجرای طرحهای آبخیزداری و آبخوانداری با مدیریت جامع خود در منابع طبیعی موجود، در ذخیره سازی آبهای سطحی اثرگذار بوده و میتواند اثرات کم آبی را بر منابع طبیعی و کشاورزی تسکین بخشد.
۹ - شناخت وضع موجود و بررسی و تجزیه و تحلیل نارسائی ها، نقاط قوت و ضعف و فرصت ها و تهدیدهای مربوط به آب و خاک و صنایع تکمیلی بخش کشاورزی ۱۰ - اقدامات و تدابیر لازم به منظور حفظ، تقویت وتوسعه کمک ها، تسهیلات و سرمایه گذاری های دولت در زمینه فعالیت های آب و خاک و صنایع بخش کشاورزی باید مورد توجه قرار گیرد.
۱ ۱ - تاکید بر تولید محصولات صادراتی با نیاز آبی کمتر و واردات محصولات با نیاز آبی بیشترنتیجه گیری کلی اینکه امروزه زمان آن فرا رسیده تا این واقعیت را بپذیریم که دوران دستیابی به منابع آبی جدید و یا رسیدن به دوران پرآبی سپری شده و باید تصمیمات جدی تری در راستای تحقق هدف بهره وری آب در پیش گرفت و تمامی اقدامات و فعالیت ها را در این راستا قرار داد. تامین غذای جمعیت موجود و روبه رشد کشور و همچنین وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور، چشم انداز مهمی را برای آینده فعالیت های کشاورزی ترسیم می کند که اهمیت بخش آب و خاک نیز در این زمینه انکارنشدنی است. با افزایش بهره وری از منابع آب، خاک، عوامل تولید، انرژی و نهاده ها در جهت افزایش تولید محصولات کشاورزی، گام های موثری در راستای تحقق بخشی از سیاست های اقتصاد مقاومتی در راستای تامین امنیت غذایی کشور برداشته می شود.
«رحمان خزایی پرند» کارشناس ارشد زراعت و معاون فنی و اجرایی مدیریت جهاد کشاورزی تویسرکان
انتهای پیام/م
متاسفانه افزایش بهره وری آب در تولید محصولات کشاورزی در کشور پایین است و بر اساس ارزیابی های موجود حدود ۷ /. کیلوگرم محصول به ازای هر مترمکعب مصرف آب می باشد. بخش کشاورزی باحدود ۹۲ درصد
بزرگترین و مهمترین مصرف کننده آب در کشور به شمار میرود. بیش از ۸۰ درصد اتلاف منابع آب به دلیل عدم استفاده از تکنولوژی های پیشرفته و نوین آبیاری در این بخش به هدر می رود. برخی از کارشناسان معتقدند که مدیریت منابع آب کشور در شرایط فعلی مدیریت مناسبی نیست و موجب شده تا طی سالهای اخیر شاهد کاهش منابع آبهای زیرزمینی و نیز کاهش سطح زیر کشت کشاورزی در برخی مناطق باشیم. لذادستیابی به بهبود بهره وری آب به عنوان شاخص مصرف آب در انواع تولیدات کشاورزی پایدار، امری ضروری و اجتناب ناپذیر می باشد.
مهمترین سیاست ها و راهکارها در این زمینه عبارتند از:
۱ - با آگاهی از میزان آب مورد نیاز می توان با برنامه ریزی صحیح از آب موجود بهترین بهره را بردو سطح بیشتری را زیر کشت برد. از سویی با توجه به محدودیت آب در کشور و پایین رفتن سطح آب سفره های زیرزمینی، میتوان با تنظیم دور آبیاری، کارایی آن را اقزایش داد. برخی کارشناسان معتقدند که باید مقدار آب مصرفی گیاهان را به طور دقیق بدانیم. به علاوه آبیاری در زمان های مناسب به منظور حصول عملکرد بهینه برای مناطق جغرافیایی مختلف ضروری است، زیرا مصرف آب در گیاهان، بیشتر به عواملی از قبیل رشد گیاه، شرایط آب و هوایی و خاک بستگی دارد. معمولا برای داشتن بازدهی بیشتر در آبیاری، زمان آبیاری، مدت
آن و مقدار آب باید تخمین زده شود.
۲ - شناسایی و انتخاب ارقام مقاوم و متحمل به خشکی که در شرایط محدودیت آب بتوانند عملکرد قابل قبولی داشته باشد از اهمیت خاصی برخوردار است. بهترین راه اصلاح عملکرد و پایداری آن تحت شرایط کمبود رطوبت خاک به کارگیری روش های فیزیولوژیکی است که از سریع ترین راه ها، اصلاح واریته های جدید متحمل به خشکی به شمار می روند.
بنابراین افزایش اعتبارات به طرحهای تحقیقاتی و بها دادن به علم بیوتکنولوژی و ژنتیک به عنوان افق جدید در زمینه کشاورزی و تولید گیاهان تراریخته و مقاوم به خشکی و کم آبی،بسیار حائز اهمیت است.
۳ - استفاده از ارقام زودرس که دوره رشدی کوتاه تری نسبت به ارقام متوسط رس و دیررس دارند.
به ویژه در مناطقی که امکان مواجه شدن با خشکی آخر فصل وجود داشته باشد. اغلب گزارش هابیانگر این مطلب است که ارقام زودرس و پاکوتاه برای محیط های فاقد شرایط مطلوب و کم آب
مناسب هستند.
۴ - نگهداشتن بقایا بر روی سطح زمین که با کاهش سرعت روان آب، زمان بیشتری را برای نفوذ آب به خاک فراهم کرده و در نتیجه رطوبت قابل دسترس بیشتری را برای رشد محصول فراهم می کند.
۵ - توسعه روش های بهزراعی و استفاده از روش های حفاظتی خاک مانند کم خاک ورزی، میزان فشردگی خاک را کاهش داده و سبب نفوذ بیشتر آب و افزایش توسعه ریشه می شود.
۶ - بهره گیری از سامانه های نوین آبیاری در بخش کشاورزی و توسعه سیستم های آبیاری تحت فشار، میکرو موضعی و موثر و آبیاری قطره ای می تواند نقش مهمی در افزایش بهره وری داشته باشد. لذا در هر استان، شهرستان و منطقه، آن دسته از اراضی که استعداد و پتانسیل این را دارند که تحت پوشش سامانه های نوین آبیاری قرار گیرند باید شناسایی و در دستور کار متولیان امر قرار گیرند.
۷ - تمرکز بیشتر بر روی سیستم دیم در مناطقی که میزان بارش سالیانه در آنها به میزان مناسب است.
۸ - اجرای طرحهای آبخیزداری و آبخوانداری با مدیریت جامع خود در منابع طبیعی موجود، در ذخیره سازی آبهای سطحی اثرگذار بوده و میتواند اثرات کم آبی را بر منابع طبیعی و کشاورزی تسکین بخشد.
۹ - شناخت وضع موجود و بررسی و تجزیه و تحلیل نارسائی ها، نقاط قوت و ضعف و فرصت ها و تهدیدهای مربوط به آب و خاک و صنایع تکمیلی بخش کشاورزی ۱۰ - اقدامات و تدابیر لازم به منظور حفظ، تقویت وتوسعه کمک ها، تسهیلات و سرمایه گذاری های دولت در زمینه فعالیت های آب و خاک و صنایع بخش کشاورزی باید مورد توجه قرار گیرد.
۱ ۱ - تاکید بر تولید محصولات صادراتی با نیاز آبی کمتر و واردات محصولات با نیاز آبی بیشترنتیجه گیری کلی اینکه امروزه زمان آن فرا رسیده تا این واقعیت را بپذیریم که دوران دستیابی به منابع آبی جدید و یا رسیدن به دوران پرآبی سپری شده و باید تصمیمات جدی تری در راستای تحقق هدف بهره وری آب در پیش گرفت و تمامی اقدامات و فعالیت ها را در این راستا قرار داد. تامین غذای جمعیت موجود و روبه رشد کشور و همچنین وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور، چشم انداز مهمی را برای آینده فعالیت های کشاورزی ترسیم می کند که اهمیت بخش آب و خاک نیز در این زمینه انکارنشدنی است. با افزایش بهره وری از منابع آب، خاک، عوامل تولید، انرژی و نهاده ها در جهت افزایش تولید محصولات کشاورزی، گام های موثری در راستای تحقق بخشی از سیاست های اقتصاد مقاومتی در راستای تامین امنیت غذایی کشور برداشته می شود.
«رحمان خزایی پرند» کارشناس ارشد زراعت و معاون فنی و اجرایی مدیریت جهاد کشاورزی تویسرکان
انتهای پیام/م
متاسفانه افزایش بهره وری آب در تولید محصولات کشاورزی در کشور پایین است و بر اساس ارزیابی های موجود حدود ۷ /. کیلوگرم محصول به ازای هر مترمکعب مصرف آب می باشد. بخش کشاورزی باحدود ۹۲ درصد
بزرگترین و مهمترین مصرف کننده آب در کشور به شمار میرود. بیش از ۸۰ درصد اتلاف منابع آب به دلیل عدم استفاده از تکنولوژی های پیشرفته و نوین آبیاری در این بخش به هدر می رود. برخی از کارشناسان معتقدند که مدیریت منابع آب کشور در شرایط فعلی مدیریت مناسبی نیست و موجب شده تا طی سالهای اخیر شاهد کاهش منابع آبهای زیرزمینی و نیز کاهش سطح زیر کشت کشاورزی در برخی مناطق باشیم. لذادستیابی به بهبود بهره وری آب به عنوان شاخص مصرف آب در انواع تولیدات کشاورزی پایدار، امری ضروری و اجتناب ناپذیر می باشد.
مهمترین سیاست ها و راهکارها در این زمینه عبارتند از:
۱ - با آگاهی از میزان آب مورد نیاز می توان با برنامه ریزی صحیح از آب موجود بهترین بهره را بردو سطح بیشتری را زیر کشت برد. از سویی با توجه به محدودیت آب در کشور و پایین رفتن سطح آب سفره های زیرزمینی، میتوان با تنظیم دور آبیاری، کارایی آن را اقزایش داد. برخی کارشناسان معتقدند که باید مقدار آب مصرفی گیاهان را به طور دقیق بدانیم. به علاوه آبیاری در زمان های مناسب به منظور حصول عملکرد بهینه برای مناطق جغرافیایی مختلف ضروری است، زیرا مصرف آب در گیاهان، بیشتر به عواملی از قبیل رشد گیاه، شرایط آب و هوایی و خاک بستگی دارد. معمولا برای داشتن بازدهی بیشتر در آبیاری، زمان آبیاری، مدت
آن و مقدار آب باید تخمین زده شود.
۲ - شناسایی و انتخاب ارقام مقاوم و متحمل به خشکی که در شرایط محدودیت آب بتوانند عملکرد قابل قبولی داشته باشد از اهمیت خاصی برخوردار است. بهترین راه اصلاح عملکرد و پایداری آن تحت شرایط کمبود رطوبت خاک به کارگیری روش های فیزیولوژیکی است که از سریع ترین راه ها، اصلاح واریته های جدید متحمل به خشکی به شمار می روند.
بنابراین افزایش اعتبارات به طرحهای تحقیقاتی و بها دادن به علم بیوتکنولوژی و ژنتیک به عنوان افق جدید در زمینه کشاورزی و تولید گیاهان تراریخته و مقاوم به خشکی و کم آبی،بسیار حائز اهمیت است.
۳ - استفاده از ارقام زودرس که دوره رشدی کوتاه تری نسبت به ارقام متوسط رس و دیررس دارند.
به ویژه در مناطقی که امکان مواجه شدن با خشکی آخر فصل وجود داشته باشد. اغلب گزارش هابیانگر این مطلب است که ارقام زودرس و پاکوتاه برای محیط های فاقد شرایط مطلوب و کم آب
مناسب هستند.
۴ - نگهداشتن بقایا بر روی سطح زمین که با کاهش سرعت روان آب، زمان بیشتری را برای نفوذ آب به خاک فراهم کرده و در نتیجه رطوبت قابل دسترس بیشتری را برای رشد محصول فراهم می کند.
۵ - توسعه روش های بهزراعی و استفاده از روش های حفاظتی خاک مانند کم خاک ورزی، میزان فشردگی خاک را کاهش داده و سبب نفوذ بیشتر آب و افزایش توسعه ریشه می شود.
۶ - بهره گیری از سامانه های نوین آبیاری در بخش کشاورزی و توسعه سیستم های آبیاری تحت فشار، میکرو موضعی و موثر و آبیاری قطره ای می تواند نقش مهمی در افزایش بهره وری داشته باشد. لذا در هر استان، شهرستان و منطقه، آن دسته از اراضی که استعداد و پتانسیل این را دارند که تحت پوشش سامانه های نوین آبیاری قرار گیرند باید شناسایی و در دستور کار متولیان امر قرار گیرند.
۷ - تمرکز بیشتر بر روی سیستم دیم در مناطقی که میزان بارش سالیانه در آنها به میزان مناسب است.
۸ - اجرای طرحهای آبخیزداری و آبخوانداری با مدیریت جامع خود در منابع طبیعی موجود، در ذخیره سازی آبهای سطحی اثرگذار بوده و میتواند اثرات کم آبی را بر منابع طبیعی و کشاورزی تسکین بخشد.
۹ - شناخت وضع موجود و بررسی و تجزیه و تحلیل نارسائی ها، نقاط قوت و ضعف و فرصت ها و تهدیدهای مربوط به آب و خاک و صنایع تکمیلی بخش کشاورزی ۱۰ - اقدامات و تدابیر لازم به منظور حفظ، تقویت وتوسعه کمک ها، تسهیلات و سرمایه گذاری های دولت در زمینه فعالیت های آب و خاک و صنایع بخش کشاورزی باید مورد توجه قرار گیرد.
۱ ۱ - تاکید بر تولید محصولات صادراتی با نیاز آبی کمتر و واردات محصولات با نیاز آبی بیشترنتیجه گیری کلی اینکه امروزه زمان آن فرا رسیده تا این واقعیت را بپذیریم که دوران دستیابی به منابع آبی جدید و یا رسیدن به دوران پرآبی سپری شده و باید تصمیمات جدی تری در راستای تحقق هدف بهره وری آب در پیش گرفت و تمامی اقدامات و فعالیت ها را در این راستا قرار داد. تامین غذای جمعیت موجود و روبه رشد کشور و همچنین وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور، چشم انداز مهمی را برای آینده فعالیت های کشاورزی ترسیم می کند که اهمیت بخش آب و خاک نیز در این زمینه انکارنشدنی است. با افزایش بهره وری از منابع آب، خاک، عوامل تولید، انرژی و نهاده ها در جهت افزایش تولید محصولات کشاورزی، گام های موثری در راستای تحقق بخشی از سیاست های اقتصاد مقاومتی در راستای تامین امنیت غذایی کشور برداشته می شود.
«رحمان خزایی پرند» کارشناس ارشد زراعت و معاون فنی و اجرایی مدیریت جهاد کشاورزی تویسرکان
انتهای پیام/م
متاسفانه افزایش بهره وری آب در تولید محصولات کشاورزی در کشور پایین است و بر اساس ارزیابی های موجود حدود ۷ /. کیلوگرم محصول به ازای هر مترمکعب مصرف آب می باشد. بخش کشاورزی باحدود ۹۲ درصد
بزرگترین و مهمترین مصرف کننده آب در کشور به شمار میرود. بیش از ۸۰ درصد اتلاف منابع آب به دلیل عدم استفاده از تکنولوژی های پیشرفته و نوین آبیاری در این بخش به هدر می رود. برخی از کارشناسان معتقدند که مدیریت منابع آب کشور در شرایط فعلی مدیریت مناسبی نیست و موجب شده تا طی سالهای اخیر شاهد کاهش منابع آبهای زیرزمینی و نیز کاهش سطح زیر کشت کشاورزی در برخی مناطق باشیم. لذادستیابی به بهبود بهره وری آب به عنوان شاخص مصرف آب در انواع تولیدات کشاورزی پایدار، امری ضروری و اجتناب ناپذیر می باشد.
مهمترین سیاست ها و راهکارها در این زمینه عبارتند از:
۱ - با آگاهی از میزان آب مورد نیاز می توان با برنامه ریزی صحیح از آب موجود بهترین بهره را بردو سطح بیشتری را زیر کشت برد. از سویی با توجه به محدودیت آب در کشور و پایین رفتن سطح آب سفره های زیرزمینی، میتوان با تنظیم دور آبیاری، کارایی آن را اقزایش داد. برخی کارشناسان معتقدند که باید مقدار آب مصرفی گیاهان را به طور دقیق بدانیم. به علاوه آبیاری در زمان های مناسب به منظور حصول عملکرد بهینه برای مناطق جغرافیایی مختلف ضروری است، زیرا مصرف آب در گیاهان، بیشتر به عواملی از قبیل رشد گیاه، شرایط آب و هوایی و خاک بستگی دارد. معمولا برای داشتن بازدهی بیشتر در آبیاری، زمان آبیاری، مدت
آن و مقدار آب باید تخمین زده شود.
۲ - شناسایی و انتخاب ارقام مقاوم و متحمل به خشکی که در شرایط محدودیت آب بتوانند عملکرد قابل قبولی داشته باشد از اهمیت خاصی برخوردار است. بهترین راه اصلاح عملکرد و پایداری آن تحت شرایط کمبود رطوبت خاک به کارگیری روش های فیزیولوژیکی است که از سریع ترین راه ها، اصلاح واریته های جدید متحمل به خشکی به شمار می روند.
بنابراین افزایش اعتبارات به طرحهای تحقیقاتی و بها دادن به علم بیوتکنولوژی و ژنتیک به عنوان افق جدید در زمینه کشاورزی و تولید گیاهان تراریخته و مقاوم به خشکی و کم آبی،بسیار حائز اهمیت است.
۳ - استفاده از ارقام زودرس که دوره رشدی کوتاه تری نسبت به ارقام متوسط رس و دیررس دارند.
به ویژه در مناطقی که امکان مواجه شدن با خشکی آخر فصل وجود داشته باشد. اغلب گزارش هابیانگر این مطلب است که ارقام زودرس و پاکوتاه برای محیط های فاقد شرایط مطلوب و کم آب
مناسب هستند.
۴ - نگهداشتن بقایا بر روی سطح زمین که با کاهش سرعت روان آب، زمان بیشتری را برای نفوذ آب به خاک فراهم کرده و در نتیجه رطوبت قابل دسترس بیشتری را برای رشد محصول فراهم می کند.
۵ - توسعه روش های بهزراعی و استفاده از روش های حفاظتی خاک مانند کم خاک ورزی، میزان فشردگی خاک را کاهش داده و سبب نفوذ بیشتر آب و افزایش توسعه ریشه می شود.
۶ - بهره گیری از سامانه های نوین آبیاری در بخش کشاورزی و توسعه سیستم های آبیاری تحت فشار، میکرو موضعی و موثر و آبیاری قطره ای می تواند نقش مهمی در افزایش بهره وری داشته باشد. لذا در هر استان، شهرستان و منطقه، آن دسته از اراضی که استعداد و پتانسیل این را دارند که تحت پوشش سامانه های نوین آبیاری قرار گیرند باید شناسایی و در دستور کار متولیان امر قرار گیرند.
۷ - تمرکز بیشتر بر روی سیستم دیم در مناطقی که میزان بارش سالیانه در آنها به میزان مناسب است.
۸ - اجرای طرحهای آبخیزداری و آبخوانداری با مدیریت جامع خود در منابع طبیعی موجود، در ذخیره سازی آبهای سطحی اثرگذار بوده و میتواند اثرات کم آبی را بر منابع طبیعی و کشاورزی تسکین بخشد.
۹ - شناخت وضع موجود و بررسی و تجزیه و تحلیل نارسائی ها، نقاط قوت و ضعف و فرصت ها و تهدیدهای مربوط به آب و خاک و صنایع تکمیلی بخش کشاورزی ۱۰ - اقدامات و تدابیر لازم به منظور حفظ، تقویت وتوسعه کمک ها، تسهیلات و سرمایه گذاری های دولت در زمینه فعالیت های آب و خاک و صنایع بخش کشاورزی باید مورد توجه قرار گیرد.
۱ ۱ - تاکید بر تولید محصولات صادراتی با نیاز آبی کمتر و واردات محصولات با نیاز آبی بیشترنتیجه گیری کلی اینکه امروزه زمان آن فرا رسیده تا این واقعیت را بپذیریم که دوران دستیابی به منابع آبی جدید و یا رسیدن به دوران پرآبی سپری شده و باید تصمیمات جدی تری در راستای تحقق هدف بهره وری آب در پیش گرفت و تمامی اقدامات و فعالیت ها را در این راستا قرار داد. تامین غذای جمعیت موجود و روبه رشد کشور و همچنین وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور، چشم انداز مهمی را برای آینده فعالیت های کشاورزی ترسیم می کند که اهمیت بخش آب و خاک نیز در این زمینه انکارنشدنی است. با افزایش بهره وری از منابع آب، خاک، عوامل تولید، انرژی و نهاده ها در جهت افزایش تولید محصولات کشاورزی، گام های موثری در راستای تحقق بخشی از سیاست های اقتصاد مقاومتی در راستای تامین امنیت غذایی کشور برداشته می شود.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
«رحمان خزایی پرند» کارشناس ارشد زراعت و معاون فنی و اجرایی مدیریت جهاد کشاورزی تویسرکان
,انتهای پیام/م
,]
ارسال دیدگاه