معرفی کتاب؛
سیری بر تاریخ معاصر ایران در « تحلیل جامعه شناختی نهاد دین و تحولات عصر قاجار»
کتاب « تحلیل جامعه شناختی نهاد دین و تحولات عصر قاجار» نوشته خسرو تمری، نویسنده کرمانشاهی است که سیری بر تاریخ معاصر ایران و تحولات آن در دوره قاجاریه دارد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از طاق نیوز، کتاب « تحلیل جامعه شناختی نهاد دین و تحولات عصر قاجار» نوشته خسرو تمری، نویسنده کرمانشاهی است که سیری بر تاریخ معاصر ایران و تحولات آن در دوره قاجاریه دارد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, طاق نیوز،,این کتاب که فروردین امسال توسط انتشارات « گلچین ادب» و در شمارگان 1000 نسخه از چاپ و نشرهای استان کرمانشاه به چاپ رسیده است، هم اکنون در کتابفروشی های شهر به فروش می رسد.
,خسرو تمری از کارشناسان حوزه فرهنگی کرمانشاه و دانشجوی دکترای جامعه شناسی فرهنگی است که این کتاب را به عنوان چندمین اثر نوشتاری خود چاپ و روانه بازار کرده است.
,وی در خصوص درون مایه کتاب مذکور گفت: در این کتاب بیشتر به سیر تحولات تاریخ معاصر ایران در دوران قاجاریه با رویکرد جامعه شناسی تفسیری پرداخته شده است.
,این نویسنده کرمانشاهی هدف از تالیف این اثر را بررسی نقش کنش مندانه کنش گران دینی در جریان تحولات این دوره عنوان کرد و گفت: در این کتاب اینکه چظور عناصر دینی توانسته اند کنش های جمعی را در سطح جامعه شکل دهند مورد بررسی قرار گرفته است.
,وی با اشاره به محتوای این کتاب افزود : باید پذیرفت که در تاریخ ایران و به ویژه در تاریخ معاصر ایران دین برجسته ترین و موثرترین تاثیر را در فضای عمومی جامعه چه در حوزه رفتاری و چه در حوزه های دیگر نظام اجتماعی داشته است. و شکل گیری جریانات و تحولاتی از جمله جنگ های ایران و روس ، لغو قرارداد رویتر ، نهضت تنباکو ، مشروطه و انقلاب ایران نمونه هایی از این حضور قدرتمندانه است.
,تمری ادامه داد: بررسی تحولات ایران در عصر قاجار با رویکردی به جامعه شناسی تفسیری «ماکس وبر» و «هربرت بلومر» بیانگر ظرفیت تحلیل جامعه شناختی رویدادهای این دوره است. در این تحلیل به زمینه های جامعه شناسی معرفتی شکل گیری جریانات عصر قاجار اشاره شده و روند شکل گیری معرفت های گوناگون در این دوره مورد بررسی قرار گرفت. معرفت عامه و معرفت عمومی نسبت به ارزش های دینی و هنجارهای نظام ارزشی که در بطن جامعه زمینه جامعه پذیری مردم را متناسب با عناصر خاص مذهب تشیع شکل داده بود، نقش مهمی در این فرآیند داشت. این معرفت دارای نوعی از پبش بنا بودگی بود که تمامی ابعاد زندگی عمومی مردم را در بر گرفته بود و در ساختار سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و زندگی خانوادگی و حتی نظام آموزش جامعه رسوخ پیدا کرده بود. با توجه به این از پیش بنا بودگی، هر فرآیند جدیدی که در جامعه شکل می گرفت بایستی به نوعی الزامات و ساختارهای این معرفت را مدنظر قرار می داد. مردم با همین معرفت دینی اقدام به کنش و در مراحلی برسازی کنش می کنند.
,نویسنده این اثر افزود : از پیش بنابودگی ساخت های نظام اجتماعی، ساخت های جدید را با چالش و مشکل اساسی در ساخت یابی جدید می کند، و حتی مانع از آن می شود که بخواهد ساختی را شکل دهد. که نمونه این تقابل را باید در عدم ساخت یابی جریان تجدد در ایران را مثال زد. که هیچگاه نتوانسته است ساخت مسلطی را در جامعه شکل دهد.
,تمری افزود: به نظر می رسد در این مقطع بر اساس تراکم معرفتی موجود در ساخت جامعه شاهد پیوستاری منظم، باثبات و تکرار شونده در جریانات تحولات تاریخی این دوره هستیم. در حقیقت کنش آگاهانه مردم که نشأت گرفته از معرفت مذهبی و جریان اجتماعی شدن و یادگیری ارزش های مسلط دینی در سطح جامعه است هم در جریان جنگ های ایران و روس، و هم در جریان قتل گریبایدوف روسی وتحریم تنباکو شکل می گیرد که دارای تناوب و رویکرد معرفتی یکسانی هستند که این معرفت ریشه در تاریخ و فرهنگ جامعه درد.
,این نویسنده کرمانشاهی تصریح کرد: با توجه به نگرش «بلومر» مبنی بر کنش پیوسته باید گفت، در کلیه جریانات این دوره نوعی آگاهی و شناخت در کنش متقابل انسانی و در شبکه روابط اجتماعی و تاریخی رخ می-دهد، و مانع از آن می شود تا ساخت جدیدی در قالب جریان های روشنفکری یا تجدد شکل گیرد. او می گوید : «هر گونه ای از کنش پیوسته، چه تازه ظهور کرده و چه از پیشینیان مانده، به ضرورت از متن تاریخی کنش های قبلی انسان به وجود می آید. کنش پیوستۀ تازه هیچ گاه مستقل و مجزا از این پیشینۀ تاریخی به وجود نمی آید. بنابراین کنش پیوسته همیشه از خلال پبشینۀ کنش پیوستۀ قبلی و با اتصال و پیوستگی با آن به وجود می آید.» لذا با این تحلیل باید گفت آگاهی جامعه ایران در جریان تحولات عصر قاجار ریشه در عمق تاریخ و فرهنگ این کشور دارد و قطعاً هر نوع ساختی بایستی بر اساس این ساخت قالب آگاهی یعنی معرفت دینی اسلام و به ویژه مذهبی تشیع شکل بگیرد.
,وی افزود : یکی از مباحث نظری دیگری که در این کتاب به آن شاره شده نظریه تکلیف گرایی ماکس وبر است که از طریق آن می توان به تحلیل رویداهای عصر قاجار پرداخت. به نظر وبر، دکترین تکلیف، بنیان اساسی ارزشهای جدید بوده، دکترین تقدیر ازلی اراده و خواست را که برای به کارگرفتن آنها در عمل ضروری است ایجاد کرد. بر این اساس بود که پروتستان ها تشویق شدند که به کار روزانه بیاندیشند و در هر شغلی که هستند، کار را وسیله ای بدانند که از طریق آن می توان به عبادت و بزرگداشت خداوند پرداخت.
,تمری ادامه داد: تکلیف در حقیقت از مفاهیمی است که به نقش پذیری کنشگران اجتماعی در قبال اعیان پذیرفته شده کنش نمادی نشان می دهند. در حقیقت کنش گر مذهبی بر مدار تکلیف برای اینکه رستگاری را کسب کند به رفتار و کنش عملی و آگاهانه نسبت به ارزش های پذیرفته شده مذهبی خود احساس تعهد عملی می کند. لذا باید گفت نگرش تکلیف مدارانه به معنای نوعی ایجاد التزام اخلاقی و عملی و اعتقادی در مومنان پیرو هر مذهب است که او را وادار به کنشگری می کند. هر چند برخی از کنش های صورت گرفته نسبت به اعیان پذیرفته شده به صورت فردی صورت می گیرد اما از آنجا که اعیان دینی و به عبارتی مفاهیم دینی برای تمامی کنشگران، فهم واحد و مشترکی ایجاد می کند، لذا شاهد رفتارهای جمعی یا به عبارتی کنش اجتماعی نمادی در حوزه رفتار اجتماعی هستیم و به همین خاطر است که تکلیف زمینه را برای رفتارهای جمعی فراهم می کند، هر چند برخی از این رفتارها فردی باشد اما اگر توسط تمامی مومنین رعایت شود نمود جمعی پیدا خواهد کرد. که نمونه آن را می توان در جریان کنش صورت گرفته توسط مردم در جنگهای ایران و روس ، نهضت تنباکو ، مشروطه و حتی تحولات انقلاب اسلامی ایران مشاهده کرد.
,انتهای پیام/م
]
ارسال دیدگاه