مشروح نشست هم اندیشی "امر به معروف و نهی از منکر، باید ها و نبایدها"؛
شهمنظری: مگر خانم قبلا ارزشی به نام حجاب را یاد گرفته که با تذکر دیگران آن را رعایت کند؟
امر به معروف و نهی از منکر فریضهای است که از ذات پاک خداوند صادر شده و عمل به آن بر تمام پیامبران، حاکمان صالح، و فرد فرد جامعه واجب است اما وضعیت کنونی جامعه ما خبر از اهمال و ترک انجام این فریضهی زیربنایی میدهد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از آناج، به طور کلی میتوان گفت ریشه و کلیات احکام شرعی را باید در قرآن کریم و شرح و تفصیل و شاخههای آن را در سنت جست. قرآن کریم در آیههای فراوانی به فریضه امر به معروف و نهی از منکر اشاره کرده که از آن جمله میتوان آیهی 114 سورهی آل عمران را نام برد. این آیه مقرر میدارد "یؤمنون بالله و الیوم الآخر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و یسارعون فی الخیرات و اولئک من الصالحین"(به خدا و روز واپسین ایمان می آورند، امر به معروف و نهی از منکر میکنند و در انجام کارهای نیک، پیشی می گیرند؛ و آنها از صالحانند).
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج,اگر آیات قرآن را در مورد امر به معروف و نهی از منکر بررسی کنیم، میبینیم که از ذات پاک خداوند صادر شده و پیامبران، حاکمان صالح، مجموعه امت و فرد فرد جامعه موظف به اجرای آن هستند. اما آنچه در جامعهی امروز ما به چشم میخورد خبر از اهمال و ترک انجام این فریضهی زیربنایی میدهد و این در حالیست که طبق وعدهی الهی و بیان معصومین (ع) استقرار و اجرای تمام احکام سلامی بر این فریضه بنا بوده و ترک آن موجب نزول عذاب الهی میشود.
,پایگاه خبری آناج، به منظور بررسی شرایط فعلی جامعه در این خصوص و تبیین باید ها و نباید های امر به معروف و نهی از منکر، اقدام به برگزاری نشست هم اندیشی "امر به معروف و نهی از منکر، باید ها و نبایدها" کرده است که در ادامه بخش اول مشروح مباحثه را میخوانید.
,گفتنی است این نشست با حضور اساتید دانشگاه و حوزهی علمیه، دکتر روح الله متفکر آزاد (استاد دانشگاه تبریز و فعال فرهنگی)، حجت الاسلام محمد امین شه منظری (کارشناس دینی و استاد حوزه علمیه)، کبری ابدالی (مدرس حوزه علمیه) و رقیه خسروی (استاد حوزه و دانشگاه و به عنوان مجری کارشناس) تشکیل یافته است.
,خسروی: بحث در مورد امر به معروف و نهی منکر است و در این مجال میخواهیم به این امر بپردازیم که دولت و حکومت اسلامی تا چه اندازه میتواند در این مسئله سهیم باشد.
,لطفا هر یک دیدگاه خود در مورد امر به معروف و نهی منکر را مطرح کنید تا ما با استفاده از مطالب بیان شده وارد بحث شویم.
,امر به معروف یک سبک زندگی است نه واجب فراموش شده/ آیا مسئولین ما انتقادپذیر هستند؟
,شه منظری: من بحث خود را با این سئوال آغاز می کنم که آیا امر به معروف و نهی منکر یک واجب فراموش شده است یا یک سبک زندگی؟ در بیان حضرت آقا امر به معروف و نهی منکر به عنوان یک سبک زندگی مطرح شده است که اگر این مفهوم به عنوان سبک زندگی وارد جامعه شود روند جدیدی در زندگی مردم اتفاق خواهد افتاد. متاسفانه در جامعه ما نهادینه شده است که سرمان به کار خودمان باشد و مسئولین و مردم و حتی در امور خانوادگی نیز چنین دیدگاهی حاکم است.
,اگر امر به معروف و نهی از منکر به عنوان سبک زندگی اجرا شود، جامع ترین و به روز ترین روش جامعه داری خواهد بود. امام خمینی بیانی داشتند که مجال پرداختن به جزئیات آن نیست اما به طور کلی فرمودند منِ معمم اگر اشتباهی کرده باشم همه از من انتقاد کنید. آیا چنین روحیه ای در مسئولین ما نیز وجود دارد؟ مسئولی داریم که متوقع انتقاد از سوی مردم باشد؟ بنده شخص خاصی را نمی خواهم به چالش دعوت کنم اما از منِ روحانی و از منِ معمم بیشتر مراقب باشید و دقت کنید و اگر ایرادی داشته باشم حتما بگویید و به من گوشزد کنید. اگر این روش در جامعه رواج پیدا کند یعنی سبک زندگی به روش امر به معروف و نهی منکر، که بسیاری از مشکلات ما حل خواهد شد.
,برخی از دولتمردان نماز شب هم میخوانند اما خوبی آنها فقط در حد نماز خواندن است
,از طرف دیگر امر به معروف و نهی منکر در قرآن به عنوان یک واجب شرعی همراه نماز و روزه بیان شده است. رفتار اجتماعی ائمه نیز نشان می دهد آنان در جامعه به امر به معروف و نهی منکر اهمیت زیادی می دادند. علاوه بر آن ما بحث موعظه را در مورد مسائل اخلاقی می دانیم اما در حالت گسترده موعظه به عنوان نهی از منکر و امر به معروف محسوب می شود. در روایتی می فرماید:" ملعون من لا ینصح اخاه" اگر به برادر مومن خود (این از مسئولین مملکت تا شهروند معمولی را شامل می شود) نصیحت نکنی باعث لعن و نفرین است. آیا ما وظیفه ای در مورد فعالیت های دولت ها و... داریم؟ و اگر داریم به چه صورتی است؟ بنده با اصل قضیه امر به معروف و نهی منکر کاری ندارم، چون در دولت نیز صادق است، عوامل دولت نیز مسلمان هستند و نماز می خوانند و حتی برخی نماز شب نیز می خوانند، هر چند ما برخی از این افراد را قبول نداریم از اول تاریخ نیز افراد زیادی نماز می خواندند، ولی خوبی آن ها فقط به نماز خواندن آن ها بود. این افراد همگی از جنس خود ما هستند، چه چیزهایی باعث شده که ما از آن ها جدا شده ایم و موضع گرفته ایم؟
,,
, ,
«حجت الاسلام محمد امین شهمنظری»
,چرا دولت مصوبه عفاف و حجاب شورای عالی انقلاب فرهنگی را کنار گذاشته و اصلا در مورد آن بحث هم نمی کند!؟
,ناگفته نماند که شورای عالی انقلاب فرهنگی نظام در زمان دولت قبلی یک مصوبه 50 ماده ای در مورد عفاف و حجاب در جامعه تصویب کرده و به دولت آقای احمدی نژاد دادند که آن ها 10 بند از آن را اجرا کردند اما دولت فعلی بعد از روی کار آمدن، آن 10 بند را نیز اجرا نکرد. دولت این مصوبه را کنار گذاشته و اصلا در مورد آن بحث هم نمی کنند! به نظر من علتی وجود دارد که ما را از این بحث ها جدا کرده است، باید این علت را پیدا کنیم و در مورد آن بحث کنیم و الا همه ما می دانیم که امر به معروف و نهی منکر مراحل لسانی و عملی و... دارد و همهی اینها ثابت شده هستند و بحث در مورد آنها مسئله کلیشه ای است.
,مقام معظم رهبری فرمودند که این فریضه فراموش شده بر عهده عموم است ولی در حد و اندازه لسانی
,ابدالی: همانطور که حجت الاسلام شه منظری فرمودند باید دولت و مردم متقابلا همدیگر را نقد و امر به معروف و نهی منکر کنند. فقط امر به معروف و نهی منکر مختص مردم نیست، بلکه مردم نیز می توانند در محدودهای که هرج و مرجی اتفاق از دولت انتقاد کنند. همانطور که مقام معظم رهبری نیز فرمودند که این فریضه فراموش شده بر عهده عموم است ولی در حد و اندازه لسانی، چون اگر بیشتر از این باشد به درگیری هایی منجر می شود که در جامعه و روزنامه ها نیز برخوردها و درگیری هایی مشاهده شده است. اگر در مسائلی چون انتخابات و رای گیری و غیره نیز بخواهیم انتقاد کنیم این موارد باید در محدوده قوانین باشد. این طور نباشد برخورد نتیجه معکوسی داشته باشد و به جای ایجاد محیط و اجتماع سالم برعکس موجب هرج و مرج شود.
,متفکر آزاد: در جامعه اسلامی اختصاصات و اصولی داریم که منطبق بر اصول اسلامی است و قابل کتمان نیستند؛ حتی اگر به شکل خاصی شکل گرفته است. تعاریفی که ما از اسلام داریم و حضرت امام خمینی از اسلام به عنوان اسلام ناب محمدی نام بردند نشانگر این است که در جوامع ما اسلام های جعلی و نادرستی نیز داریم، اسلام های نادرست دچار افراط و تفریط هستند. افراط و تفریط به این معنا که مثلا در افراط جرایاناتی مانند داعش اتفاق بیفتد و یا به سمت تفریط می رود که اسلام سکولار به روی کار می آید. اسلام سکولار به روحانیت ضرری نمی رساند، چون اسلام فردی است و عمل به وظایف فردی و تعبدی و اسلام کنج محراب و اسلام دیر است. اسلامی که قوانین شریعت مقدس و اصول اجتماعی و اقتصادی و سیاسی نمی تواند در آن دخالت نمی کند، اگر این نوع اسلام را خواستار باشم در این صورت لزوم حاکمیت اسلامی نیز از بین می رود و اگر شما بخواهید، می توانید در نظام شاه محور و غیر مشروع حضور داشته باشید و فرد مومنی باشید و در برابر پلیدی های آن سیستم مقاومت کنید.
,اگر اسلام همه بعدی نبود، پیامبر اکرم(ص) در مدینه حکومت تشکیل نمی داد
,اما اکنون در مرحلهای قرار گرفته ایم که دارای حکومت اسلامی هستیم و حکومت اسلامی اختصاصاتی برای خود دارد، اینکه کدام یک از این اسلام ها صحیح است برای هیچ کسی جای سوال نیست، اگر اسلام، اسلامی همه جانبه و همه بعدی نبود، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و امام علی علیه السلام در مدینه حکومت تشکیل نمی دادند،احکام شریعت مانند خمس و زکات و حج و جهاد وسایر احکام نیز، همه احکام اسلامی و اجتماعی هستند. لذا در این مورد شکی نیست که ما در جامعه احکام اجتماعی داریم.
,در نگاه اسلامی، جامعه دارای روح است. در نگاه غربی جامعه به معنی جمع جبری افراد می باشد و لذا در غرب حقوق تک تک افراد جامعه تشکیل دهنده حقوق جامعه می باشد. اما در اسلام ما برای جامعه روح اجتماعی قائل هستیم و وقتی می گوییم "یداله مع الجماعه" گواهی بر همین ادعاست و هر جمعی تشکیل یافت، دست خداوند در آن جمع احاطه دارد.
,هرجامعهای روح و قوانین و ضوابط دارد که باید اجرا شود
,جامعه نیز روح و قوانین و ضوابط دارد و نمی توانیم در جامعه این لفظ را به کار ببریم که من مختار به انجام هر کاری هستم، این در چهار دیواری داخل خانه حاکم است، اما بعد از ورود به جامعه دیگر مختار نیستیم بلکه رفتارها باید در مسیر جامعه باشد. این یک قاعده عقلی است و فقط مختص حکم اسلامی و شریعت نیست. هر عقل سلمی حکم می کند در جریان جامعه باید هم سو با جامعه حرکت کنی و البته باید جریان جامعه صحیح باشد که ما اعتقاد داریم صحیح است.
,نزول عذاب در صورت ترک امر به معروف و نهی از منکر یک قاعده کلی است
,این یک سنت الهی است که اگر امر به معروف و نهی منکر ترک شود عذاب الهی در پی خواهد داشت، و این غیر قابل کتمان بوده و آیات الهی برای ما وحی منزل است. مثال های تاریخی را برای تفنن ما نقل نمی کند، برای این است ما از آن ها عبرت بگیریم است. نزول عذاب در صورت ترک امر به معروف و نهی از منکر یک قاعده کلی است که در این صورت خشک و تر با هم خواهند سوخت. پس ما نمی توانیم بگوییم همین که خودم فرد خوبی هستم کافی است و می توانم نسبت به اتفاقات جامعه بی تفاوت باشم.
,,
, ,
«دکتر روح الله متفکر آزاد»
,منطق "به من چه، به توچه" در قوانین اجتماعی راه ندارد
,با دو مقدمه که طرح کردم این طور می توانیم تحلیل کنیم که لزوم حفظ کیان جامعه اسلامی جز ملزومات است و همه در این راستا وظایفی بر عهده داریم. لذا امر به معروف و نهی منکر بخشی از فرایض است که کیان جامعه را حفظ خواهد کرد. منطق به من چه و به تو چه، در جامعه اسلامی معنی ندارد و بلکه اینها اصطلاحات کارآ در جامعه حیوانی است که به کار بردن آن در جامعه انسانی بی معنی و ناشایست است.
,جامعهی آمریکا هم برای خود ارزش هایی دارد که همگان باید آن را رعایت کنند
,هر جامعه ای خوب و بد دارد و ارزش های جامعه غیر قابل کتمان است و حتی زمانی که آقای اوبا صحبت می کند از ارزش های آمریکایی صحبت می کند، پس آن ها نیز ارزش هایی اجتماعی دارند. هر چند ما ارزش های آنان را قبول نمی کنیم. درکل چیزهای ارزشمند قابلیت حفاظت دارند و باید حفظ شوند و برای محافظت از آن باید هزینه شود.
,سران آمریکا نیز مبالغی را هزینه می کنند تا در خاورمیانه ارزش های آمریکایی را تبلیغ کنند. پس جوامع مختلف برای خود ارزش هایی دارند. در جامعه ژاپنی، حفظ محیط زیست و حقوق شهرومندی و نظم اجتماعی مهم است و این مورد از ارزش آن جامعه است.
,جمعبندی گفته های من در سه مورد خلاصه می شود:
,- در جامعه ما، قوانینی وجود دارد و قوانین برگرفته از اسلام است.
- بر جامعه روح اجتمای حاکم است.
- امر به معروف و نهی منکر نهاد حفظ کننده کیان جامعه اسلامی است و اگر رعایت نشود بنا به سنت الهی خشک و تر با هم خواهند سوخت و عذاب الهی برای همه نازل خواهد شد، و نمی توانیم در برابر عذاب الهی اعتراض کنیم، چون ما نیز ساکت بودیم وامر به معروف و نهی منکر نکردیم.
خسروی: از مطالب شما چنین برداشت شد که امر به معروف و نهی منکر یک اجبار است و باید توسط دولت و مردم اجرا شود.
,همان طور که خانم ابدالی اشاره کردند به فرموده مقام معظم رهبری امربه معروف توسط مردم در حد لسانی باشد؛ این مورد را باید بررسی کنیم که اگر امر به معروف و نهی منکر درجاتی دارد که برخی از آن ها منجر به اجرای احکام می شود. هرچند عموم افراد جامعه وظیفه امر به معروف و نهی منکر لسانی دارند اما خود امر به معروف و نهی منکر لسانی بحث هایی را می طلبد که طبق بیان شهید مطهری امر به معروف و نهی منکر مقدمات و موخراتی دارد.
,با این مقدمه به نظر اساتید چه چیز هایی باعث می شود که امر به معروف و نهی منکر که به عنوان حفظ کننده کیان جامعه اسلامی و فریضه و به عنوان یک ارزش است ، درنگاه برخی به ضد ارزش تبدیل شود؟
,متفکرآزاد: من با این نکته که امر معروف و نهی از منکر تبدیل به ضد ارزش شده است موافق نیستم. در رفتار برخی افراد این امر به دخالت در امور دیگران تداعی می شود، ولی طبیعی است که شخص مومن و منتقد این چنین قصدی ندارد.
,اینکه بگوییم تبدیل به یک ضد ارزش شده تصور اشتباهی است و این یک امری طبیعی است شخصی که کار اشتباهی انجام می دهد دوست ندارد کسی به او اعتراضی کند. مگر اینکه شخصی خود را به خدا سپره باشد و منتظر موعظه و انتقاد دیگران باشد (البته چنین فردی، مومن است و در مرحله مراقبه قرار دارد و خود مراقب اعمال خود می باشد هر چند منتظر انتقاد دیگران نیز است). ولی کسی که غافل است نیازمند آگاه سازی است.
,اینکه میگویند تا زمانی که خود اصلاح نشدهای دیگران را نقد نکن، تصوری اشتباه است
,انتقاد و امر معروف و نهی از منکر نشان دهنده برتری شخصی نیست. مقام معظم رهبری در یک سخنرانی خود فرمودند، اینکه شما می خواهید از لحاظ ظاهر و پوشش کسی را امر معروف و نهی از منکر کنید او به ظاهر ایراداتی دارد، درحالیکه شاید خود انتقادکننده در درون ایرادات زیادی داشته باشد ولی این امر منافاتی با امر معروف و نهی از منکر ندارد. این سخن اشتباهی است که می گویند اول خودتان را اصلاح کنید و بعد به دیگران بپردازید. همه باید به اصلاح درون خود مشغول باشند ولی اینکه تا زمانی خودمان اصلاح نشده ایم نباید به کسی انتقاد کنیم اشتباه است، چون در این صورت نباید کسی سخنی بگوید چون هیچ کس مصون از اشتباه نیست. لذا شاید من اشتباهات زیادی داشته باشم که در ظاهر هم معلوم نباشند ولی بالاخره هنجارشکنی های اجتماعی با اشکالات فردی بسیار متفاوت است. اگر جلوی هنجارهای اجتماعی گرفته نشود، جای منکر و معروف عوض می شود.
,ترک امر به معروف و نهی از منکر منجر به عوض شدن جای منکر و معروف می شود
,شما فرمودید یکی از پیامدهای ترک امر معروف و نهی از منکر این است که جای منکر و معروف با هم عوض می شود. بنده معتقد نیستم که در ابتدا جای منکر و معروف عوض شده و بعد این فریضه در جامعه کم رنگ شده است بلکه چون امر معروف و نهی از منکر اتفاق نیفتاده و یا بنا به دلایلی اشتباه صورت گرفته است، جای این دو عوض شده است.
,,
, ,
قبلا که در مورد حجاب شخص را امر معروف و نهی از منکر می کردیم، برای کار خود دلیل می آورد که مثلا هوا گرم است و یا متوجه نشدم ولی الان در برابر امر معروف و نهی از منکر در مورد حجاب، به صراحت پاسخ می دهند مگر حجاب من چه اشکالی دارد! یعنی رفته رفته جای خوب و بد عوض می شود. لذا در جامعه یک قشری از این فضاها دور افتاده اند.
,چرا آمران به معروف و ناهیان از منکر از سوی مسئولین و رسانه ها حمایت نمی شوند؟
,مومنان چرا از این فضا دور رفته اند؟ اول اینکه در جامعه ما در مورد بحث های تبلیغاتی و رای و انتخابات... نگرانی وجود دارد و دوم اینکه برخی از افراد برخلاف ظاهر مقدس به بعضی از موارد اعتقادی ندارند یعنی قبول نمی کنند در این حوزه هزینه ای صرف کنند. مورد سوم اینکه این افراد از طرف رسانه و مردم ... حمایت نشدند. بارها دیدیم در رسانه ها پخش شد که خانم هایی در قم و در برخی شهر ها به خاطر اینکه امر معروف و نهی از منکر کردند کتک خوردند اما یک نفر اعتراضی نکرد چرا این اتفاق افتاد؟!
,هیچ کس نمی تواند ادعا کند افزایش آمار طلاق به حجاب و عفاف ربط ندارد
,اما در هم تنیدگی مسائل اقتصادی و سیاسی نیز در این موارد موثر است و موجب بروز معضل می شود. مثلا فردی که تخلف می کند دنبال گریزگاهی است و در برابر انتقاد ما، مشکلات دیگر خود اعم از بیکاری و کمبود در آمد را طرح می کند. بنابراین معضلات اجتماعی و خانوادگی در رفتار افراد تاثیر گذار است و نمی توان گفت وقتی آمار ازدواج کاهش یافته و آمار طلاق بالا می رود، هیچ ربطی به مسئله حجاب و عفاف ندارند؛ چون هر دو بر هم تاثیرگذار هستند.
,در مسئله امر معروف و نهی از منکر ما فقط مثال های حجاب و عفاف می آوریم ولی انجام این فریضه صرفا مربوط به این حوزه نیست. بلکه امر معروف و نهی از منکر در مورد مسائل سیاسی و نقد دولت ها و مسئولین و اشرافیت و حقوق شهروندی و درخواست آرمان ها و مطالبه آرمان های امام خمینی(ره) نیز هست. البته درکنار همهی اینها مهم ترین مسئله آن است که از اندلسیدن فضا جلوگیری کنیم.
,چرا در جریان امر به معروف و نهی از منکر افراد را به مومن و غیر مومن تقسیم می کنید؟
,شه منظری: البته من انتقادی به روند بحث دارم که شما چرا افراد جامعه را در انجام امر به معروف و نهی از منکر دو دسته می کنید؟ فرد بی حجاب نیز جز این جامعه است. همان طور که بیان شد در آمریکا مسائلی ارزشمند است، این مورد در همه کشورها وجود دارد و هر کشوری برای خود ارزش هایی دارد. به فرض مثال، نوع غذا خوردن و رفتار معیشتی و.. در جامعه ما نیز ارزش های جامعه برای همه ارزشمند است و ملاک بالاتری نیز داریم و آن اینکه برخی از ارزش های خود را از شرع گرفته ایم و همه افراد جامعه به ارزش های شرع و حجاب اعتقاد دارند. دغدغه بنده است که ما در جامعه فضایی ایجاد کردیم که مومنان و غیر مومنان را از هم جدا کردیم. مومنان شما را باید امر معروف و نهی از منکر کنیم و با غیر مومنین کاری نداشته باشیم. این اشتباه است. مومنان را باید امر معروف و نهی از منکر کنیم ولی با افراد دیگر چون در این فضا قرار ندارد باید رفتاری متفاوت داشته باشیم.
,اگر ما مثلا به افراد بی حجاب این نگرش را داشته باشم که آنان مومن نیستند، این آغاز سقوط است
,خسروی: دقیقا همین طور است و در فضای امر معروف و نهی از منکر، در آیه 71 سوره توبه می فرماید: وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ... یعنی همانطور که شما در اول بحث فرمودید مومنان نسبت به یکدیگر ولایت دارند و مسئول رشد همدیگر هستند و باید متوقع باشند که دیگران زمینه رشد آن ها را فراهم کنند. یعنی مبنا این است. برخی گناهانش در ظاهر اوست و همه می بینند و برخی گناهانشان در درون اوست و هیچ کس نمی بیند و اگرما مثلا به افراد بی حجاب این نگرش را داشته باشم که آنان مومن نیستند و ما مومن هستیم؛ این آغاز سقوط است.
,
«رقیه خسروی»
, ,
شه منظری: ما اگر بخواهیم افراد مومن و غیر مومن را جدا کنیم در این صورت در جامعه دوگانگی ایجاد می شود که به تبع آن باید برنامه ریزی ها و اجراهای دوگانه نیز ترتیب بدهیم.
,امر به معروف و نهی از منکر صرفا برای حجاب نیست کارهای دولت هم نیاز به امر به معروف دارد
,امر معروف و نهی از منکر نه صرف عفاف و حجاب بلکه دایرهی گسترده تری دارد و در بحث های سیاسی نیز صادق است. مثلا در رفتارهای آقای ظریف مواردی است که واقعا نیاز به نهی از منکر دارد. در برخی موارد باید دولت محترم موضعی از خود نشان می دادند ولی سکوت کرد. این سکوت اوج ظلم است، مثلا در فلان جبهه اسلامی باید از شخص خاصی در سطح بین المللی دفاع می کردند که انجام نشد. یا قضیه شیخ نمر یا سایر جریانات که می توانستیم مطالبه کنیم.
,مشکل ما ضعف در بنای تربیتی است/متاسفانه تربیت اسلامی در جامعه ما در حد صفر است!
,در سوی دیگر باید بدانیم چه کاری انجام داده ایم که دچار این مشکلات شده ایم؟ متاسفانه ما در وسط مطلب گیر افتاده ایم درحالی که می بایست مسئله را از ریشه حل کنیم. وگرنه با کدام پشتوانه بنده توقع دارم وقتی به خانمی تذکر می دهم، حجابش را رعایت کند؟ مگر او در خانه خود ارزشی به نام حجاب را یاد گرفته است؟ چه داده هایی به او داده شده است که ستاده او رعایت حجابش باشد؟ اگر حجابش را با روسری رعایت کند، آرایشش را چه کند؟
,متاسفانه تربیت اسلامی در جامعه در حد صفر است! کدام مبانی را به افراد ارائه کرده ایم؟ در مورد مبانی تربیتی ما احادیث و مطالب زیادی داریم که باید در اختیار خانواده ها داده می شد تا آن ها نیز بدانند که کودک را چطور به طور صحیح تربیت کنند. در 30 سال چه تعداد کتاب نوشته شده است؟ یا نسبت به نیاز جمعیت چه تعداد کارشناس تربیتی خوب داریم؟ در این زمینه ها کاری انجام نداده ایم. در بحث بلوغ چه تعداد مقاله قابل دفاع موجود است؟ سن بلوغ حدودا به سن 11 رسیده است! اما آیا مقاله ای در این مورد نوشته شده است که بگوید خانواده یا جامعه یا صداوسیما چه رفتاری انجام دهد؟ تا زمانی که چنین مسائلی را حل نکردیم، در زمینه امر به معروف و نهی از منکر به نتیجه مطلوب نمی رسیم.
,در جشنواره فیلم فجر دولت عملی از خود نشان داد که چند روز گذشته در سایت مقام معظم رهبری نیز منتشر شد که حضرت آقا به صراحت اعلام کردند "این افراد دقیقا در مقابل حرف بنده فیلم سازی کرده اند، من به آن ها تذکر داده بودم که این نوع فیلم ها ساخته نشود، شما باید بروید و برای سال آینده فیلم خوب بسازید" این مطالبه صریح حضرت آقا بود. این فیلم سازان دقیقا نقطه مقابل خواسته های رهبر انفلاب فیلم ساخته اند. آیا من می توانم در مقابل این فیلم های ساخته شده بایستم؟ نه جامعه سینما، یک جامعه قدرتمند و بزرگی است نمی توان در برابر آن کاری کرد بلکه باید از ریشه عیب یابی شود و تربیت صحیح از کودکی شروع شود.
,در آستانهی انتخابات مسالهی ماهواره را مطرح کرده اند، این فرافکنی برای رأی گیری است
,همان طور که آقای متفکرآزاد اشاره کردند در جامعهی ما رایج شده است که فرافکنی می کنند تا رای بیاورند! معمولا در اکثر دولت ها در نزدیکی های انتخابات مسائلی تغییر می دهند تا رای بیشتری بیاوردند و امروز در آستانهی انتخابات مسالهی ماهواره را مطرح کرده اند.
,,
«حجت الاسلام محمدامین شهمنظری»
, ,
مقام معظم رهبری بیان فرمودند که امر معروف و نهی از منکر باید باشد و آقای رئیس جمهور محترم به نیروی انتظامی ابلاغ کردند که شما در حیطه قانون خود عمل کنید و شرع شما قانون است و این مضامین مطرح شد و ما و شما در این مباحث عکس العمل نشان دادیم ولی رسانه ای نبود تا ما نیز بتوانیم دیدگاه های خود را بیان کنیم. حتی اگر اکنون رسانه نیز باشد ما در این حیطه چه کاری می توانیم انجام دهیم؟ وقتی رئیس جمهور که عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی است، مصوبه را حجاب و عفاف را کناری نهاده و در مورد آن بحث هم نمی کند، ما چگونه می توانیم در مقابل آن ها بایستیم؟ باید کارهای زیربنایی در جامعه انجام شود که نمی شود.
,خسروی: من از مطالب شما چنین برداشت کردم که مشکلات امر به معروف و نهی منکر و اینکه نمی توانیم در این حیطه کاری کنیم، بیشتر مشکل مبنای دارند و حکومت و دولت این مبنا و شرایط را فراهم نمی کند.
,متفکرآزاد: کلیات به این صورت است. کار تاثیر گذاری انجام نمی شود یا زمانی که انجام می شود تاثیر آن با عملی دیگر خنثی می شود.
,امر به معروف و نهی از منکر کار بزرگی است که هزینه بزرگ می طلبد
,ابدالی: کار امر به معروف و نهی منکر کار بسیار بزرگی است و زیربنای تمام احکام اسلامی به شمار می رود. اگر این فریضه اجرا شود کار بزرگی انجام شده و هزینه زیادی نیز می طلبد. هر چقدر کار وسیع تر می شود، هزینه بیشتری می خواهد که باید این هزینه توسط دولت مورد توجه قرار بگیرد. مثلا واقعه عاشورا برای امر به معروف و نهی از منکر بود که حضرت الشهدا، برای اجرای آن هزینهی سنگینی پرداخت کردند. هرچند این موضوع با آن قابل مقایسه نیست و در آن زمان حاکم اسلامی نبود و خلافت غیر شرعی بود اما در شرایط فعلی نیز هر اقدامی در این راستا مستلزم هزینه است و باید تک تک افراد به نوبه خود هزینه خرج کنند.
,ما برای احیای این واجب، نباید منتظر بمانیم تا دولت کاری بکند، ما موظف به حرکتیم
,
دولت و سازمان هایی که وابسته به دولت هستند و حتی تمامی سازمان ها و مدارس و دانشگاه ها و اداره جات باید در این مورد کارهایی انجام دهند. ما نباید منتظر باشیم که دولت برای ما کاری بکند و منتظر بمانیم که مصوبه در مورد عفاف و حجاب یا سایر مصوبات را اجرا می کنند یا نه؟ اگر منتظر این موارد باشیم هرج و مرج و سایر منکرات جامعه را فراخواهد گرفت. هر کس در حد خود و در هر فضا و مکانی که قرار دارد اصلاحاتی انجام دهد. همانطور که دانشگاه ها و اداره جات برای پذیرش دانشجو یا کارمند شرایطی دارند و در ابتدا با استفاده از آیین نامه بیان می کنند، در همان آیین نامه تعدادی از این معروف ها را نیز قید و آنها را اجرا کنند.
,
«کبری ابدالی»
, ,
خسروی: یعنی شما با اینکه مشکل ما مبنایی است و تا زمانیکه مبنا حل نشده است، کارهای ما نتیجه ای ندارد، مخالف هستید؟ و نظر شما این است که نباید منتظر باشیم تا دولت در این باره کاری انجام دهد و باید دست به کار شویم؟
,با تذکرهای لسانی حداقل باید لذت منکر را به کام گناهکاران تلخ کنیم
,ابدالی: بله، آقای قرائتی در این مورد مثال زیبایی زدند و جامعه را تشبیه به فردی کردند که در حال غرق شدن است و از دست ما نیز کاری ساخته نیست و تنها می توانیم به اندازه یک وجب او را به ساحل نزدیک کنیم، باید این کار ولو اندک انجام دهیم و هر کس اگر این وظیفه به ظاهر اندک خود را انجام دهد،این وجب ها جمع شده و به آخرین حرکت که رسیدن او به ساحل است، منجر خواهد شد . در بعضی از موارد از اینکه امر به معروف و نهی منکر کنید ناامید می شوید و یا از عوارض آن می ترسید ولی خود فضاسازی بسیار مهم است. حداقل با بیان امر به معروف و نهی از منکر اذهان را برای این فریضه آماده کنیم. حداقل باید با انتقاد لذت منکر را بر کام فردی که مرتکب گناه می شود، تلخ کنیم.
,شه منظری: اینکه فرمودید هر کس به نوبه خود،هر کاری می تواند انجام دهد، در این زمینه دانشگاه یا حوزه علمیه راهکاری یا مدلی دارد؟ یا با همان قاعده کلی که امام معصوم چندین سال بیان کرده است پیش می رویم؟
,خسروی: خوب هدف بنده وارد شدن به بحث بود، نظر خانم ابدالی این بود که در این زمینه راکد نباشیم و حرکت کنیم، آیا بزرگوارن با این مطلب موافق هستند؟ تقریبا در مقابل فرمایشات شما قرار دارد.
,متفکرآزاد: مطلب اول اینکه نظرات ما در نقطه مقابل هم قرار ندارد و زاویه دید ما متفاوت است. بنده نیز در عرایض خود بیان کردم که تا زمانی که خودمان اصلاح نشدیم، راکد ماندن و کاری نکردن اشتباه است. لذا ما معتقد به این نیستیم که باید منتظر باشیم تا دولتی کاری کند، دولت در قدم آخر قرار دارد، امر به معروف و نهی منکر مقوله اجتماعی و راهکار امنیتی دارد و آن هایی که عمدا مخل این کار هستند باید بررسی و با آن ها برخورد امنیتی شود و راهکار تربیتی و قانونی و اخلاقی مورد بررسی قرار گیرد.
,خسروی: پس به نظر شما خارج از فضای دولت، ملت نیز می توانند کارهایی انجام دهند؟
,مردم نیز باید به میدان بیایند/غربی ها می گویند نظارت همگانی، ما می گوییم امر به معروف نهی از منکر
,متفکرآزاد: بله، دولت بخشی از پشتیبانی حاکمیت دین است و الا کار به عهده دولت نیست بلکه مردم نیز باید به میدان بیایند که در کشورهای خارجی نز این شرایط وجود دارد که در یک اصطلاح غربی از آن به عنوان نظارت همگانی نام می برند اما امر به معروف و نهی از منکر مفهومی بالاتر، اسلامی، دقیق تر و غنی تر از نظارت همگانی است و در واقع نظارت همگانی بخش کوچکی از امر به معروف و نهی از منکر است.
,شه منظری: دقیقا همین طور است و برای اینکه این مقوله در جامعه ما نهادینه شود فقط باید بستر سازی انجام شود.
,متفکرآزاد: بله و بدین منظور فضای فعلی حاکم بر جامعه شکسته شود؛ چون در حال حاضر وقتی کسی امر به معروف و نهی از منکر می کند، چنین تصور می شود که این عمل نشانگر این است که من از تو بیشتر می دانم، خدا را بیشتر از تو دوست دارم و تو را از جهنم نجات می دهم، که شاید صحت نیز داشته باشد اما این تصور هم برای امر به معروف و نهی منکر کننده و هم رای کسی که مورد امربه معف قرار می گیرد، آزار دهنده است و باید راهکاری برای آن پیدا کنیم.
,,
«روح الله متفکرآزاد»
, ,
به عنوان مثال اگر به شخصی تذکر دهیم و او را از انداختن زباله در خیابان منع کنیم، این نیز نهی از منکر است و در امثال این موارد نیز جبهه گیری و مقاومت مشاهده می شود. درحالی که دلیل تذکر من این نیست که خود من آن اشتباه را هرگز مرتکب نمی شوم، بلکه به معنای این است که شن بدهیم آن اقدام صحیح نیست. بعد از نهی از منکر من اگر چندین نفر دیگر مانند من به او تذکر دهند حتی اگر او اعتقادی نداشته باشد، برای حرف مردم هم که شده مراعات می کند.
,انتهای پیام/م
]
ارسال دیدگاه