تکدی گری نتیجه پارادوکس میان صنعت و طبیعت
شکاف طبقاتی، دردسر بزرگ جوامع امروزی/ گدایی مقام و شهرت ویرانگرتر از تکدی گری خیابانی است
یک جامعه شناس و مردم شناس گفت: طبیعی به نظر می رسد که هر جا اقتصاد فرو بریزد و یا شکاف طبقاتی پدیدار شود ریزش ها رفته رفته به دردسری بزرگ تبدیل می شود و جامعه را تحت شعاع خود قرار می دهد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ محمد عارف، جامعه شناس و مردم شناس در گفتگو با خبرنگار دیار آفتاب؛ در خصوص دلایل اقتصادی و فرهنگی پدیده تکدی گری گفت: آنچه به نظر می رسد این است که فروپاشی کانون های خانوادگی و مصائب مشابهی که موجب ناتوانی های گونه گون فرد در جامعه می شود، ریشه ای بسیار کهن و همزاد بشر دارد و لذا نمی توان آن را به دروه های خاص یا مذهبی اسلامی یا غیراسلامی دانست.
وی افزود: نظریه های دانشمندان حوزه انسان شناسی فرهنگی همواره بر پایه های اساسی تیرک های خانواده، جامعه و ملت مبتنی شده است و به همین دلیل است که امیل زولا آن را جبر ژنتیک و جبر محیط می داند، خانم مارگارت میدنیز آن را مبتنی بر رابطه متقابل شخصیت، فرهنگ و جامعه ترسیم کرده است.
این استاد دانشگاه بیان کرد: اما اینکه پدیده تکدی گری(گدایی) در تعریف فرهنگ و جامعه به چه عنوان می توان آن را دسته بندی موضوعی کرد، البته تقسیم بندی قابل قبولی نخواهد بود.
تکدی گری؛ معضلی اقتصادی و نتیجه بروز شکاف طبقاتی
عارف ادامه داد: به این دلیل که این شکل از ابزار نیاز برای بقاء، از پیچیدگی ژرف و متکی بر ذات اشرف مخلوقات به عنوان ششمین گاهنبار خداوند پس از آسمان، آب، زمین، طبیعت و پرندگان است که هر انسان را از انسان دیگر متمایز می کند. بنابراین نمی توان به صراحت گفت که تکدی گری موروث یک دوره تاریخی یا یک مذهب خاص بوده و یا خواهد بود.
وی با اشاره به اینکه اغلب کشورهای دنیا به دلایل فرهنگی خاص خود با این مسئله کنار آمده و یا راه حل هایی پیدا کرده اند، گفت: اما اینکه دین مبین اسلام با آیه های خداوند ارحم الراحمین و اهل بیت(ع) و شیعیان ایران و جهان چه برخوردی با این معضل یا پدیده اجتماعی دارند جای تامل است.
این پژوهشگر انسان شناسی، اساس تکدی گری را معضلی اقتصادی دانست و گفت: اما گاهی دیده شده که فردی در شهر یا دهکده ای اصلا نیازمند نیست و از سر عادت یا ولع پول، تن به این نوع کسب در آمد می زند. کما اینکه ضرب المثل ها و عباراتی همچون «گدای میلیونر» نیز برای این گونه از افراد ساخته و پرداخته اند.
عارف توضیح داد: طبیعی به نظر می رسد که هر جا اقتصاد فرو بریزد و یا شکاف طبقاتی پدیدار شود ریزش ها رفته رفته به دردسری بزرگ تبدیل می شود و جامعه را تحت شعاع خود قرار می دهد.
تاسیس بهزیستی و کمیته امداد؛ چاره ای موقت برای بهبود اوضاع مستمندان
وی در ادامه بیان کرد: در این صورت فرهنگ هم رو به بی رحمی، سنگدلی، تبیعض و از این دست مسائل می رود و مکانیزم های دفاعی دلیل تراشی یا مکانیزم های دفاعی عکس؛ مهر سکوت بر آن می زند.
این جامعه شناس در خصوص نقش نهادهای اجتماعی برای کنترل این معضل، اظهار کرد: به نظر من نباید خوشحال باشیم که بهزیستی یا کمیته امداد امام(ره) خود را غنی کرده و به داد مستمندان می رسند.
عارف ادامه داد: بی شک حضرت امام(ره) از روی ناچاری و بر اساس اقتضائات زمان به تاسیس کمیته امداد اهتمام ورزیده اند و منظور ایشان همیشگی و بزرگ شدن جمعیت مستمندان نبوده است بلکه به طور موقت تا سلامت فرهنگی اقتصادی کشور مدنظر بوده است.
وی با تاکید بر اینکه حضرت امام(ره) با تکیه بر نیاز جامعه، به ایجاد نهادهای حمایتی همت گماشته اند، گفت: همین اصل نیاز و نهاد است که در حوزه انسان شناسی فرهنگی به نظریه ای جهانی متکی شده است. بنابراین امید ما هم با تکیه بر نگاه امام(ره) بر این پایه استوار است که هرچه سریعتر این نیاز از بین برود تا نهادهای حمایتی هم تعطیل شود.
بی نتیجه بودن برخورد قضایی با متکدیان
این پژوهشگر عنوان کرد: این نهادها تنها می توانند نقش اداره ای نیازمند بر مقررات انجمن یا نهاد خود را خوب ایفا کنند. چون تنها پل بین دو دست «گیرنده» و «دهنده» هستند.
عارف در پاسخ به این سوال که نحوه برخورد با این متکدیان باید قضایی باشد یا فرهنگی؟ بیان کرد: از دید من حتی کسی که میلیاردر است و گدایی می کند نیازمند محسوب می شود و اساسا حضور قضایی نمی تواند نتیجه مثبتی داشته باشد.
وی ادامه داد: این کار یک چارچوب فرهنگی را می طلبد کما اینکه هیچ محکمه ای و با هیچ قانونی نمی تواند به واکاوی های خداپسندانه ای درباره لایه های پنهان انسان ها بپردازد و رأی متقن صادر کند.
برخورد بخشنامه ای نمی تواند میزان نیاز متکدیان را مشخص کند
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه انسان شناسی دانشی نوپا و حداکثر به سه سده بر می گردد، افزود: با این وجود اما تحلیل ژرفانگرانه انسان از آغاز هبوط آدم و حوا به زمین آغاز شده و تا بشر هست این دشواری انسان شناسی نیز وجود دارد. با این توصیف آیا می توان با صدور بخشنامه ای به صحت و سقم و میزان نیاز و چگونگی نیازمندان پی برد؟ هرگز این اتفاق نمی افتد.
عارف عنوان کرد: از این دشوارتر اینکه کمک دهنده نمی داند که آیا متکدی مستحق کمک هست یا نه؟ اینجاست که نظام فرهنگی(روحی روانی، فکری، عاطفی و هوشی) مردم جامعه دچار سوء تفاهم، تلخی، سردی، بی مهری و رفته رفته به بی رحمی و تفاوت تبدیل می شود که این خیلی خطرناک است.
تکدی گری نتیجه پارادوکس میان صنعت و طبیعت
وی در پاسخ به این سوال که آیا تکدی گری محصول رشد شهرنشینی است؟ گفت: البته چهره زشت تکدی گری در پارادوکس بین صنعت و طبیعت به وجود آمده است نه انسان با طبیعت. شهرنشینی یعنی نابودی نیاکان، یعنی هرکس نمی تواند بدَود خواه و ناخواه باید بنشیند و مرگ خود را تماشا کند که موجب بروز پدیده هایی نا به جا از جمله تکدی گری می شود.
این جامعه شناس ابراز کرد: به گمان من نباید برای حل مسئله تکدی گری سراغ بخشنامه ها و راه حل برای کمیته امداد(ره) رفت.
عارف بیان کرد: در این زمینه باید نگاهی به تهاجم ضد فرهنگی تجمل گرایی، چشم هم چشمی، ارزان فروشی ارزش های اجتماعی، دینی، قومی، طایفه ای و خانوادگی انداخت تا متوجه شد که ریشه فروپاشی های خانوادگی (طلاق های آسان، کم ازدواجی، بی میلی به فرزند، کانون های کاذب اجتماعی و...) و در پی آن فزونی تکدی گری در سراسر کشور چیست؟
وی ادامه داد: گدا نیازمند است او مقصر نیست! قصور هم احتمالا در جای دیگری رخ داده که گریبان یکی از انسان های شریف جامعه را گرفته و او به این دلیل که همه درها را بسته می بیند گدایی می کند. دانش انسان شناسی می گوید وقتی انسان به هر کنشی عادت کرد آن را اصل می داند.
این استاد دانشگاه، تبریز را تنها شهر سامان یافته در زمینه تکدی گری در ایران اعلام کرد و گفت: در این شهر با همت عالی و تعاونی های مردمی معضل تکدی گری سامان بخشید شده است.
تبریز، شهر بدون گدا/ آذری ها تبریز پایبند به اصول انسانیت
عارف با اشاره به اینکه ذات شهرنشینی برخلاف فرهنگ مردم نیست، ادامه داد: آذری های تبریز بین صنعت و طبیعت شکاف نیانداخته اند و در عین سرعت سریع کار و شهر نشینی و مدرنیته حاکم، هرگز پشت به فانوس سنت، نیاکان، مهر، عطوفت و عشق به انسانیت نکرده اند. به این دلیل است که هیچ گدایی در تبریز دیده نمی شود. بنابراین ذات شهرنشینی و مدرنیزم برخلاف فرهنگ مردم و دست گیری از فروریختگان اجتماعی نیست.
وی در خصوص راهکار برای حل این معضل اظهار کرد: به گمان من این معضل رو به فزونی در جامعه جدید ایران، نیازمند مطالعه ای همه جانبه از جمله چند و چون و چرایی کشاورزی، دامداری، توزیع امکانات کشور در دورافتاده ترین نقطه کشور، عدالت اجتماعی، استواری کانون های خانوادگی، عزم ملی، آینده نگری، رعایت قوانین اجتماعی است.
گدایی مقام و مدرک؛ شیوه ویران کننده تری از انواع تکدی گری
این پژوهشگر حوزه جامعه شناسی تاکید کرد: ای کاش تکدی گری به همین شکل یعنی دراز کردن دست نیاز برای چندرغاز پول باشد، غافل از اینکه گدایی محبت، گدایی پست، گدایی مدرک، گدایی منزلت، گدایی شهرت و گدایی های ویرانگرتر نیز در راه است و باید نگران اینها هم بود.
عارف این پدیده را صرفا مربوط به جغرافیای ایران ندانست و گفت: در اغلب کشورهای دنیا گدایی وجود دارد که البته بستگی به کشور و میزان قوانین اجتماعی، فرهنگی هر کشور دارد.
وی ادامه داد: در آلمان، آمریکا، انگلیس، روسیه، فرانسه، آسیای میانه و سایر کشورهای اروپایی نیز دیده می شود؛ اما رشد این معضل اجتماعی در ایران چشم گیرتر شده است.
برخورد کشورها با معضل تکدی گری متفاوت است
این مردم شناس با اشاره به اینکه نحوه ی برخورد کشورها با هم متفاوت است، گفت: همه مثل هم برخورد نکرده اند. از محترمانه ترین رفتار تا زشت ترین رفتار با متکدیان صورت می گیرد.
عارف در خصوص عملکرد ایران در این زمینه گفت: مسئله ما بر این است که ایران کشوری متمدن و مسلمان و رو به جلو است. جمهوری اسلامی ایران خیلی از کوره راه ها و صخره ها و بحران ها را به خوبی پشت سر گذاشته است. حل مسئله گدایان غیرممکن نیست.
نیازمندان وارد عرصه کار و تولید شوند
وی خاطرنشان کرد: اما پاک کردن صورت مسئله هم با غنی کردن خزانه نهادها از جمله کمیته حضرت امام(ره) یا بهزیستی در حال حاضر دیگر قابل قبول نیست. کار، تولید، حرکت، امید و زندگی؛ قابل قیاس با حمایت روزافزون از نیازمندان به عنوان مصرف کننده نخواهد بود.
محمد عارف، عضو اصلی هیات رئیسه انجمن انسان شناسی ایران، مردم شناس هنر، نویسنده، کارگردان، استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه و نویسنده کتاب کمیجان، سرزمین تات ها و مادها است که مقام نخست پژوهشگر برتر را در رشته های انسان شناسی و هنر و معماری ایران در سال های ۹۱ الی ۹۲ کسب کرده است.
انتهای پیام/
,
,
,
,
,
, تکدی گری؛ معضلی اقتصادی و نتیجه بروز شکاف طبقاتی, تکدی گری؛ معضلی اقتصادی و نتیجه بروز شکاف طبقاتی,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, تاسیس بهزیستی و کمیته امداد؛ چاره ای موقت برای بهبود اوضاع مستمندان, تاسیس بهزیستی و کمیته امداد؛ چاره ای موقت برای بهبود اوضاع مستمندان,
,
,
,
,
,
,
,
,
, بی نتیجه بودن برخورد قضایی با متکدیان, بی نتیجه بودن برخورد قضایی با متکدیان,
,
,
,
,
,
,
, برخورد بخشنامه ای نمی تواند میزان نیاز متکدیان را مشخص کند, برخورد بخشنامه ای نمی تواند میزان نیاز متکدیان را مشخص کند,
,
,
,
,
, تکدی گری نتیجه پارادوکس میان صنعت و طبیعت, تکدی گری نتیجه پارادوکس میان صنعت و طبیعت,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, تبریز، شهر بدون گدا/ آذری ها تبریز پایبند به اصول انسانیت, تبریز، شهر بدون گدا/ آذری ها تبریز پایبند به اصول انسانیت,
,
,
,
,
, گدایی مقام و مدرک؛ شیوه ویران کننده تری از انواع تکدی گری, گدایی مقام و مدرک؛ شیوه ویران کننده تری از انواع تکدی گری,
,
,
,
,
,
,
برخورد کشورها با معضل تکدی گری متفاوت است,
برخورد کشورها با معضل تکدی گری متفاوت است,
,
,
,
,
,
نیازمندان وارد عرصه کار و تولید شوند,
نیازمندان وارد عرصه کار و تولید شوند,
,
,
,
, محمد عارف، عضو اصلی هیات رئیسه انجمن انسان شناسی ایران، ,
,
]
ارسال دیدگاه