به مناسبت سالروز ولادت حضرت شمس الشموس؛
فرهنگ رضوی نسخهی بیبدیل برای جامعهی ایرانی
آنچه امروز با عنوان فرهنگ رضوی از آن یاد میشود، نسخهی بیبدیل حل مسائل و مشکلات جامعهی ایران است که بهره برداری از آن مستلزم شناخت مولفههای آن است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آناج، با فرا رسیدن سالروز ولادت امام رضا(ع) شور و شوق بسیاری جای جای ایران را فراگرفته و هرکس به طریقی به آستان مقدس آن حضرت(ع) عرض ارادت می کند اما پرواضح است که همواره شور بدون شعور محکوم به شکست است؛ بنابراین شاید پاسخ به این سوال که چگونه می توان مشی امام رضایی را در جامعه گسترش داد؟، دید ما را نسبت به درّ گرانی که در خاک ایران نهفته است، از برگزاری جشن و سرور و چراغانی کردن خیابان ها فراتر ببرد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج,آنچه با عنوان فرهنگ رضوی از آن یاد می کنیم مجموعه آموزه های امام رضا(ع)، سایر امامان معصوم(ع) و پیامبر اکرم(ص) است که از سیره و سخنان ایشان استفاده می شود. به معنای دیگر مجموعه آموزه های قرآن و عترت با تکیه بر گفتار و رفتار امام رضا(ع) فرهنگ رضوی نامیده می شود که امروزه با نهادینه کردن آن در جامعه و سوق دادن سبک زندگی و تفکرات مردم به سوی آن بدیهیاتی است که به جرأت می توان گفت هیچ شک و شبهه ای در آن راه ندارد اما شناخت مولفه ای فرهنگ رضوی از جمله موارد مغفولی است که کوتاهی از آن متولیان امر را مثل سایر حوزه ها در گرداب برنامه های مقطعی، اجرایی و همایش محوری ها فرو می برد.
,شناخت مولفه های فرهنگ رضوی با توجه و تامل در سیرهی ائمهی معصومین و امام رضا(ع) میسر است که از جملهی آنها می توان به عقلانیت و علم اشاره کرد؛ در کلام امام صادق(ع) آمده است که فرمودند: ای هشام خداوند بر مردم دو حجت قرار داد، حجت آشکار و حجت نهان که حجت آشکار پیامبران و امامان(ع) هستند و حجت پنهان عقل مردم است. از طرفی اگر امام رضا(ع) لقب عالم آل محمد(ص) را به خود می گیرند در اثر تبیین های علمی است که همواره بر عنصر عقلانیت تکیه دارد و آن حضرت با پیروزی اهل کتاب و دانشمندان سرشناس جهان از ادیان و ممالک متعدد در مناظرات علمی، به خوبی جایگاه علم و عقل را در اسلام و تشیع (که در اینجا به عنوان فرهنگ رضوی مطرح است) آشکار می سازد. در واقع آن سخن امام صادق(ع) و این عمل امام رضا(ع) در کنار خیلی دیگر از شواهد، نشانهی تاکید اسلام و تفکر شیعی بر علم و عقلانیت است و ناگفته پیداست که این مشی رسالت مسلمانان در حیطهی علمی و رسالت جامعهی دانشگاهی را روشن میکند. اما متاسفانه با قاضی قرار دادن این عنصر و با تاکید بر سیره علمی امام رضا(ع) می توان به نقایص و ضعف های بسیاری در جامعهی دانشگاهی کشورمان اشاره کرد که البته پرداختن به این امر از مجال حال حاضر خارج است.
,عدالت محوری مولفهی دیگر از از عناصر مهم فرهنگ رضوی است که در باب آن می توان گفت رمز شکوفایی هر سیستم خرد و کلانی، این است که هر چیز در سر جای خود قرار بگیرد و هر حقی به صاحب خود داده شود که کمترین عدول از حدود آن چهرهای کریه به نظام مورد نظر خواهد بخشید. به عبارت دیگر عدالت به منزلهی عامل اصلی اعتلای اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی، و اقتصادی در ورای تمام مولفه های دیگر قرار دارد و به تعبیر امام علی(ع) اصلاح امور خلق جز با عدل میسر نمی شود. به موجب عدالت، اشخاص در جایگاه هایی که مستحق آن هستند قرار می گیرند، نه فراتر و نه فروتر از آن؛ منابع مادی و غیر آن بر اساس نیازهای واقعی تقسیم شده و تخصیص می یابند؛ مسئولیت های امور به اهل آن سپرده می شود و هچ حقی از احدی در هیچ زمینه ای ضایع نمی شود.
,عنصر مهم دیگر میان مولفه های فرهنگ رضوی که توسط امام رضا(ع) تصریح می شود، ولایتمداری است که مفهوم آن را می توان به وضوح در حدیث سلسله الذهب یافت که امام(ع) در سخن خود پذیرش ولایت امام علی(ع) و یازده معصوم دیگر را شرط توحید (که محور اصلی و اساسی مسلمانان در زندگی وپس از مرگ است) معرفی کرده و خود را نیز یکی از حلقه های این سلسله می نامند. در واقع ولایت پذیری و ولایت مداری یکی از سه ضلع مهم فرهنگ رضوی است که لاینفک از این مثلث بوده و در صورت نادیده گرفتن آن شاکلهی فرهنگ اسلامی درهم می شکند چرا که در بیان امام ضا(ع) وحدانیت هر فرد و هر جامعه ای در صورتی مقبول درگاه خداوند است که همراه با پذیرش ولایت اهل بیت(ع) باشد.
,هرچند بحث ولایت در مقام حکومت اسلامی و مفهوم ولایت فقیه، بحثی ویژه و قابل توجه است (که بحث در مورد آن مستلزم تخصص در این مقوله است)، لکن شاید بتوان به تعبیری بسیار ساده تر چنین گفت که ولایت پذیری و ولایتمداری بدین معنی است که انسان در مقام الگوگیری آن کسی را الگوی خود قرار بدهد که بر اساس چهره های نیک معرفی شده در قرآن کریم باشد؛ به عبارت دیگر وقتی خداوند می فرماید "ولی شماها خدا و پیامبر اوست و کسانی که ایمان آورده اند، همان کسانی که نماز بر می دارند و در حال رکوع زکات می دهند" فارغ از ابعاد سیاسی موضوع ، روشن می نماید که الگوگیری از افرادی که خارج از دایره ی ایمان به خدا و عمل صالح باشد، وحدانیت فرد را زیر سوال می برد. ناگفته پیداست که بر اثر این مولفه کدخدا دانستن استکبار در عرصه ی سیاست، تبعیت و تقلید از الگوهای غربی در بحث فرهنگی و حتی حرکت بر دایره ی اقتصادی که توسط دشمنان ترسیم می شود در تقابل با فرهنگ رضوی قرار دارد و انسان را از دژ مستحکمی که امام رضا(ع) به آن اشاره می کند، بیرون می راند.
,البته در این مبحث جهت روشن تر شدن موضوع می توان به ابعاد متعدد و جزئی تری نیز ورود کرد اما با اتکاء به سه مولفه اصلی فوق می توان به واسطهی تعیین ساختارها و خطوط فکری و همچنین طراحی برنامه های کارشناسی شده می توان به نسبتی از فرهنگ رضوی در جامعهی ایران دست یافت.
,انتهای پیام/م
]
ارسال دیدگاه