درگفت وگو با یک مدیر پیش دبستانی گناباد مطرح شد؛
وزارت آموزشوپرورش پیشدبستانی را یک دوره رسمی غیر اجباری میداند/ کیفیبخشی تنها با اجباریشدن محقق میشود
یک مدیر پیش دبستانی گناباد گفت: در واقع وزارت آموزش و پرورش این دوره را یک دوره رسمی غیر اجباری میداند، یعنی نظارتهای خود را که بسیار لازم و ضروری هم هست بر این مراکز مانند مقاطع دیگر تحصیلی اعمال مینماید ولی این دوره را اجباری نمیداند و این مساله موجب بروز مشکلاتی برای مربی و مدیران دبستانها شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ندایگناباد، زهرا سرشار یکی از بانوان خلاق گنابادی است که با راهاندازی مرکز پیشدبستانی به صورت خلاقانه اقداماتی در جهت تربیت درست کودکان انجام میدهد. مرکز پیش دبستانی وی که نام طلوعاندیشه به خود گرفتهاست علیرغم غیردولتی بودن مورد استقبال خوب شهروندان قرار گرفتهاست به گونهای که سالانه 80 نفر از کودکان گنابادی در این پیش دبستانی آموزشهای متنوع فرا میگیرند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ندایگناباد,متن مصاحبه تفصیلی با وی به شرح ذیل است:
,- با سلام خدمت حضرتعالی، بفرمایید که از چه سالی این موسسه پیش دبستانی تاسیس شد و مختصراً توضیحی در خصوص کارویژه این مرکز آموزشی شرح دهید.
,با سلام خدمت شما و همه خوانندگان فرهیخته سایت ندای گناباد. پیش دبستانی طلوع اندیشه که در واقع درآستانه هفتمین سال فعالیت خودش هست با انگیزه و این هدف تاسیس شد که بتواند به پربار شدن آموزشهای پیش از دبستان در شهر گناباد کمک کند.
,در ابتدای تاسیس ما دو هدف اصلی را مدنظر قرار داده بودیم، اول اینکه در بعد سختافزاری بتوانیم پیشدبستانی تاسیس کنیم که دارای فضای مناسب و زیبا و با امکانات آموزشی خوب و حتی برتر از معدل امکانات موجود در پیش دبستانهای شهرستان باشد و دوم اینکه در بعد محتوا و استفاده از مربیان با تجربه از حداکثر توان شهرستان و حتی محتوای برتر آموزشی موجود در شهرهای بزرگ بهرهبرداری کنیم.
,در این راستا سعی وافری انجام شد که از نیروهای متخصص شهرستان در زمینههای هنری، آموزشی و روانشناسی استفاده شود و حداکثر تلاش ما این بوده که حفرههای خالی موجود در زمینه آموزش پیش از دبستان که هم اکنون به تدریج در نظام آموزش و پرورش درحال پرشدن است، را تکمیل نماییم.
,- در زمینه فعالیتهای این مرکز برایمان بگویید. در واقع تفاوتهای مرکز شما با سایر مراکز مشابه در چیست؟
,ببینید شاید در خیلی از بحثهای فرهنگی که حول مشکلات فرهنگی در رسانههای کشور و یا در میان محافل علمی و دانشگاهی انجام میشود، دیده یا شنیده باشید که نهایتاً کارشناسان فرهنگی علاج بسیاری از دردها و مشکلات فرهنگی در کشور را فرهنگسازی و یا آموزش هدفمند و با برنامه در نظام آموزشی و به خصوص آموزش در دوران پیش از دبستان و تداوم آن در دوره دبستان میدانند و تقریباً تمامی کارشناسان فرهنگی اعتقاد دارند جز با آموزش از مقطع پیش از دبستان و تداوم آن در مقاطع بالاتر قابل حل نخواهدبود.
,واقعیت هم همین است، نظام آموزشی تاثیر به سزایی در رشد و پیشرفت فرد و جامعه دارد. بالاخره با احتساب دوره پیش از دبستان عموما یک فرد 14 سال در نظام آموزشی کشورش تحصیل میکند و شما در این 14 سال فرصت دارید او را به رشد و پیشرفتی که مد نظر دارید برسانید.
,رویکرد و نگرش غلط به کودک منجر میشود که والدین و مربیان، تنها افرادی را موفق بدانند که بتوانند نمرههای خوب بگیرند و محفوظات مناسبی داشته و در نهایت بتوانند کنکور قبول شده و مدرک خود را جهت استفادههای مادی مورد استفاده قرار دهند؛ در حالی که رویکرد صحیح به کودک، هر انسانی را واجد استعدادی میداند که میبایست شکوفا شود و هر انسانی را خلاق میداند که باید آن خلاقیت شکوفا شود و پرورش یابد، در واقع هنر اصلی یک نظام آموزشی پیشرو، شناختن روحیات و استعدادهای افراد و پرورش صحیح آن است.
,ما با مد نظر قرار دادن این نگرش آموزشی، سعی کرده ایم که نمونهای هرچند کوچک باشیم از این روشهای نوین و مترقی آموزشی البته قطعا نیل به این هدف نیازمند فراهمشدن امکانات و وسایل کمک آموزشی و محتوای مناسب و آموزش نیروها است که در هر سه زمینه سعی زیادی شده است.
,در پیش دبستانی طلوعاندیشه حداکثر سعی و تلاش خود را مصروف این مساله کردهایم که فضایی برای کودک ایجاد شود که در محیطهای بازی و کلاسهای مختلف آموزشی و در معرض آموزشها، بازیها و فعالیتهای متنوع گروهی و آموزشی قرار گیرد. در این محیطهای متنوع در واقع با به چند هدف متنوع دست خواهیم یافت؛ اول اینکه توانایی کودک برای اجتماعیشدن و پیداکردن نقش خود در بین همسالان سنجیده و در عین حال تقویت میشود و دوم اینکه استعدادهای کودک در محیط های مختلف بازی و آموزشی برای مربیان و کودک بهتر شناخته خواهدشد.
,یکی از ابزارهایی که ما نگاه ویژهای به آن داشتهایم و کارشناسان روانشناسی و آموزشی اهمیت زیادی برای آن قائل هستند، استفاده از ابزار هنر برای نیل به اهداف آموزشی خصوصا در مقطع پیش از دبستان است که در این خصوص کلاس سفال یکی از ابزارهای مهم ما برای رسیدن به این هدف است. بازی با گل، شکل دادن گل، خلق آثار سفالی با آزاد گذاشتن کودک و بدون جهت دادن فکری به او و در نهایت کار با دستگاه سفالگری مهارتهای متنوعی را از مهارتهای بدنی و تقویت ماهیچه های کودک تا تقویت فکر و ذهن و خلاقیت را در او پرورش میدهد.
,علاوه بر اهداف آموزشی فوق و پرورش مهارتهای هنری و خلاقیت از طریق آموزش سفال، نکته دیگری که برای ما حائز اهمیت بود، آشنایی کودکان با میراث ارزشمند گذشتگان خود در شهر گناباد و علاقمندشدن آنان به حفظ این میراث بوده است. این مهم میسر نشد جز با کمک اداره محترم میراث فرهنگی شهرستان که همینجا لازم میدانم از لطف جناب آقای نوروزی ریاست محترم اداره میراث فرهنگی شهرستان و استاد ترابی (یکی از اساتید برجسته سفال گناباد) کمال تشکر و قدردانی را داشته باشم. همچنین در این راستا بازدید از مجموعه مدرسه نجومیه و مسجد جامع شهر از جمله بازدیدهای ثابت و سالانه این مرکز برای آشنایی کودک با میراث فرهنگی گناباد بوده است.
,یکی دیگر از فضاهایی که برای کودک در این مرکز مهیا شده است، بازی در دو فضای مختلف استخر شن و استخر توپ است که هر دو فضا تاثیر زیادی بر تخلیه انرژی کودک، اجتماعیشدن او و یادگیری رفتارهای اجتماعی صحیح و همچنین رشد خلاقیت کودک خواهدداشت.
,آموزش و بازی در کارگاه رباتیک یکی دیگر از فعالیتهایی درنظرگرفته شده برای کودکان در این مرکز است که هدف از آن نیز رشد مهارتهای حرکتی، تقویت حس کنجکاوی، توسعه ذهن و دقت کودک و افزایش شور و هیجان و اعتماد به نفس از ساخت یک شیء متحرک است.
,علاوه بر اینکه سعی شدهاست تمامی فعالیتهای آموزشی این مرکز بر اساس رشد خلاقیت و قوه تفکر و اندیشهورزی و تقویت حس کنجکاوی کودک استوار باشد در عین حال ما کلاسهای خاصی برای پرورش خلاقیت کودک نیز داریم که در آنها به طور خاص تکنیکهای پرورش خلاقیت تمرین میشود.
,نکته مهم دیگری که این مرکز در فعالیتهای خود گنجانده است پرورش مهارتهای کلامی و مهارتهای اجتماعی کودک بودهاست؛ در واقع رشد مهارتهای مختلف و همچنین یافتن و رفع اختلالات رفتاری کودک و کمک به والدین در بهبود آن یکی از اهداف اصلی این مرکز است.
,یکی از نکات مهمی که در آموزشهای پیش از دبستان باید به آن توجه ویژهای داشت، این است که کودک را در این سن نمیتوان مجبور به کاری کرد، مجبورکردن کودک به انجام کارها یا آموزش و یا رعایت برخی اخلاقی که مد نظر ماست خود باعث ایجاد اختلالات رفتاری و اضطراب در کودک خواهدشد لذا آزاد گذاشتن کودک در محیط آموزشی یکی از مهم ترین مسائلی است که مربیان در محیط این مرکز باید رعایت نمایند.
,- جلوی کلامتان یک صحنهای را من بارها به آن برخورد کردهام و آن این بوده که بعضا مشاهده میکنیم که برخی از والدین به مربیان یا مدیریت یک مجموعه مراجعه میکنند و به طور خاص درخواست میکنند که با کودکشان بیشتر کار شود و اشعار یا سورههای قرآن فراتر از توانمندیهای او آموزش داده شود، شما اینگونه آموزشها را تایید میکنید؟
,ببینید این مساله بیشتر از آنکه تاثیر مثبت در ذهن و حافظه فرد داشتهباشد تاثیر منفی بر او خواهدگذاشت فلذا ما سعی نمودهایم در عین حالی که حفظ شعر و سوره را یکی از مسائل مهم در رشد حافظه کودک میدانیم، ولی به دلیل تفاوتها و توانمندیهای مختلف کودکان در زمینه حفظ و به جای فشار بر کودک به حفظ شعر یا سورهها، بیشتر با بازیهای گروهی، سرودهای جمعی و قصهگویی و نمایشهای هدفمند، کودک را با مفاهیم اخلاقی و دینی و معنوی اسلامی آشنا نماییم.
,مفاهیم قرآنی و دینی همچون احترام به بزرگترها و والدین، راستگویی، شجاعت، رعایت حقوق دیگران، ایثار، دوست داشتن خانواده، شکرگزاری نعمتهای الهی، آشنایی با ائمه اطهار و مفاهیم معنوی و دینی دیگر.
,- فرمودید یک فرد 14 سال زیر نظر نظام آموزشی کشور و با سیاستهای فرهنگی و آموزشی وزارت آموزش و پرورش تحصیل میکند و باید در طی این سالها به خوبی به رشد و بالندگی که استعدادش را دارد برسد. آیا نقش والدین و دیگر نهادهای فرهنگی جامعه را در این بین کمرنگ میبینید؟
,به نکته بسیار مهمی اشاره فرمودید. برنامهریزی آموزشی و مسائل تربیتی به هیچ وجه یک مساله ساده و یک بعدی نیست که تنها با تلاش یک مرکز آموزشی یا چند مربی و مدیر میسر شود، ما در بستر این جامعه در حال فعالیت آموزشی و فرهنگی هستیم و طبعاً از روحیات و اخلاق و پایگاه اجتماعی و نحوه رفتار والدین و جامعه تاثیر میپذیریم.
,دقت بفرمایید که در نظرگرفتن روحیات، اخلاق و سلایق تعداد زیادی از والدین و جوابگویی به توقعات رو به گسترش والدین کاری سخت و طاقت فرساست؛ یکی از مسائل مهمی که ناشی از تغییر شرایط زندگی و شرایط اجتماعی است و حتما همکاران ما در دیگران مراکز آموزشی نیز آن را تایید مینمایند، درگیری و اشتغال پدر و مادر در فعالیت های کاری است. هنگامی که پدر و مادر هردو شاغل هستند و بعضا حتی دو شغل دارند، وقت کمتری را برای کودک خود میتوانند اختصاص دهند که این مساله موجب بروز مشکلات عاطفی در کودک می شود. از طرف دیگر والدین توقع دارند که بخش زیادی از وظایف مادرانه و پدرانه در محیط های آموزشی محقق شود که تصوری نادرست است و هیچ گاه جای مهر مادرانه و قاطعیت پدرانه را هیچ مربی و مرکز آموزشی نمیتواند پر نماید.
,از سوی دیگر برخی والدین توقع بسیار کمی از یک مرکز پیش دبستانی دارند، آنها سطح توقع خود را در حد نگهداری کودک پایین آورده اند و صرف اینکه کودکشان در طی روز در یک مرکز پیش دبستانی یا مهد کودک نگهداری شود و بازی کند برای آنها کافی است.
,در همین راستا این مرکز در طی سال جلسات مشاوره با حضور والدین و به منظور تحول دانش والدین از مسائل مرتبط با تربیت کودک خود برگزار مینماید و حتی در سال قبل با دعوت از سرکار خانم نیلچیزاده از تهران که کارشناس تربیتی و مذهبی صدا و سیما هستند طی همایش کودکان آفتاب به تبیین مسائل تربیت دینی کودکان پرداختیم که به خوبی مورد استقبال والدین گرامی قرار گرفت. ما آمادگی داریم در این راستا و در صورت کمک و همکاری ادارات ذیربط از جمله اداره محترم آموزش و پرورش گناباد، از متخصصان روانشناسی و کارشناسان تربیتی دیگری نیز دعوت به عمل آوریم.
,- در مورد نقش والدین فرمودید. به نظرتان نهادهای سیاستگذاری و حاکمیتی چه نقشی میتوانند در ارتقای آموزش در این مقطع داشته باشند؟
,قطعا تاکید بر نقش والدین به معنی کمرنگبودن نقش نهادهای سیاستگذار فرهنگی و آموزشی و وزارت آموزش و پرورش نیست، نقش اصلی را در ارتقا نظام آموزشی ما، سیاست های وزارت آموزش و پرورش دارد لذا حتی ارتقا توقعات والدین از یک مرکز آموزشی پیش از دبستان و منطقیشدن توقعات آنها نیز یک مساله مهم است که خود نیاز به کار فرهنگی و آموزشی دارد. وزارت آموزش و پرورش در حال حاضر می تواند با پررنگ کردن نظارتهای کیفی خود بر این مراکز و همچنین تقویت حمایت خود از این مراکز از لحاظ محتوایی، مالی و حقوقی، به افزایش کیفیت در مراکز پیش دبستانی کمک نماید.
,یکی از مشکلات دوره پیش از دبستان در عنوان خود این دوره هم وجود دارد. در واقع وزارت آموزش و پرورش این دوره را یک دوره رسمی غیر اجباری میداند، یعنی نظارتهای خود را که بسیار لازم و ضروری هم هست بر این مراکز مانند مقاطع دیگر تحصیلی اعمال مینماید ولی این دوره را اجباری نمیداند و این مساله موجب بروز مشکلاتی برای مربی و مدیران دبستانها شده و آنها با کودکانی با اختلاف بسیار زیاد در تواناییهای پیش از دبستان مواجه میشوند.
,بعضی کودکان دو یا چند سال دورههای پیش از دبستان یا مهد را طی کردهاند و برخی دیگر بنا به تشخیص والدین خود به این مراکز نرفتهاند که این مساله موجب بروز مشکل برای مربیان و خود کودک در کلاس اول دبستان میشود؛ لذا به نظر میآید چاره کار اجباریشدن این دوره و نگاه جدی آموزش و پرورش به این دوره و حمایت جدی محتوایی و مالی از این مراکز باشد.
,- در پایان اگر نکته دیگری در تکمیل صحبتهایتان دارید بفرمایید.
,یکی از مسایلی که فکر میکنم خلا آن درگناباد احساس می شود و فکر میکنم برای تحول در مراکز آموزش پیش دبستان در شهرستان لازم و ضروری است ایجاد انجمن صنفی مدارس غیرانتفاعی و یا تشکلی است که بتواند مدیران و فعالین این حوزه را دور هم جمع کند و حداقل بتواند به تبادل فکر و تجربیات و همفکری در میان مراکز غیر انتفاعی و هم افزایی آنها کمک نماید که این مرکز آمادگی خود را برای ایجاد این انجمن دارد.
,گزارش/سعید مقدم
,انتهای پیام/رض
]
ارسال دیدگاه