نوشتن برای جنگ در انزوای روزگار/این قلم‌ها، به آن قدم‌ها می‌مانند

به گزارش  شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ ادبیات هر سرزمینی نشان‎دهنده حال و هوای فرهنگی آن است. آنجا که این شاخه به‎سمت اتفاقی خاص مانند دفاع مقدس در ایران می‎رود نوشتن از قلمی برمی‎آید که در میدان بوده و با تمام وجود لحظه‌های ناب را درک کرده باشد.

سرهنگ "محمدتقی اورعی خوانساری"؛ رزمنده و ایثارگر دوران دفاع مقدس اهل و ساکن خوانسار و نویسنده کتاب "خوانسار در آیینه دفاع مقدس" در گفتگو با صاحب نیوز، می‎گوید: خواب مسوولان فرهنگی باعث خاک خوردن کتاب های دفاع مقدس می‎شود.

اورعی خوانساری به تنوع تصویری اندک کتاب‎های دفاع مقدس اشاره می‎کند و ادامه می‎دهد: در این حوزه کتاب‎های زیادی دیده‎ام و بیشتر این کتاب‎ها به گونه‎ای است که نوجوانان و جوانان، کمتر به‎سمت آنها می‎روند. شاید یکی از دلایل آن تنوع تصویری اندک این کتاب‎ها است. بیشتر این کتاب‎ها اگر هم دارای تصاویری باشند در انتهای کتاب درج می‎شوند.

این رزمنده خوانساری که به‎مدت ۳۱ سال در سمت‎های مختلفی از جمله مسوول بسیج وزارت کشور، معاون پشتیبانی وزارت کشور، معاون فرماندار خوانسار، جانشین فرمانده سپاه ناحیه خوانسار و خمینی‎شهر خدمت کرده است، در طول هشت سال دفاع مقدس نیز ضمن حضور در واحد تبلیغات، مسوولیت‎هایی را در لشکر امام حسین علیه‎السلام، گردان یازهرا سلام‎الله علیها و گردان حضرت ابوالفضل علیه‎السلام به‌عهده داشته است.

در جنگ، سنّی و شیعه را سپر جان بعثی‎ها می‎کردند

وی سال گذشته در الاماره عراق در پیاده‎روی اربعین با یک سرهنگ عراقی که در جنگ اسیر شده بود صحبت می‌کند. او از جنایاتی می‎گوید که بر سر اهل سنت و شیعه عراق آورده بودند. این که در طول جنگ، صدام دستور داده بود نیروهای شیعه عراق در خط مقدم جنگ قرار گیرند که اگر کشته‎ای هم داده شد از شیعیان باشد و در خط دوم اهل سنت را قرار داده بود و خط سوم را هم به حزب بعث سپرده بود. دستور داده بود که اگر هر کس از خط اول و دوم جبهه فرار کرد و یا نجنگید، او را بکشند.

اورعی خوانساری در کتاب "خوانسار در آیینه دفاع مقدس" به وحدت شیعه و سنی و فداکاری‎های اهل سنت در طول هشت سال دفاع مقدس اشاره می‎کند. (صفحه ۴۳ کتاب(

وی انگیزه خود را برای نوشتن کتاب "خوانسار در آیینه دفاع مقدس" اینچنین بیان می‎کند: در ابتدا این‎را بگویم که فرد دست‎به‎قلم برای ثبت این وقایع در شهرستان نبود، البته کتاب‎های دیگری که در زمینه دفاع مقدس نوشته می‎شود چون جنبه کشوری دارند و در سطح کشور توزیع می‎شوند، در زمینه انتشار و توزیع به آن هدفی که نویسنده مدنظرش بوده نائل می‎شوند. اما در مورد این کتاب از آنجایی که کتاب بومی و مربوط به شهدای شهرستان است و کسی نیز تاکنون به این شیوه خاطرات شهدا و رزمندگان خوانسار را جمع‎آوری و منتشر نکرده، هنوز به آن هدف در زمینه توزیع و نشر دست پیدا نکرده است.

این ایثارگر خوانساری می‎گوید: در این کتاب ۱۰۱ وصیت‎نامه از شهدای شهرستان بررسی شده است و خلاصه‎ای از این وصیت‎نامه‎ها در کتاب ذکر شده و مواردی که دسترسی به تصاویر آنها وجود داشته است تصاویر را درج کرده‎ایم. اسامی۴۲۰ جانباز، ۱۸ آزاده و حتی افرادی که غیر از سپاه و بسیج از ادارتی مانند آموزش و پرورش، مخابرات، پست و سایر ارگان‎ها بوده‎اند و اداراتی که پشتیبانی کرده‎اند، مستندات آنها را تهیه و در این کتاب درج شده است. از رانندگان تا مسوولانی که در جنگ کمک کرده‎اند، اسامی آنها با سند و مدرک در این کتاب ذکر شده است. اسناد و تصاویر کمک‎های مردمی، کمک‎های بازاریان و اصناف، دانش‎آموزان و بانوان خوانساری که در پشت جبهه کمک می‎کردند در این کتاب گنجانده شده است. اما با این وجود استقبال مسوولان شهرستان به‎خصوص مسوولان فرهنگی که باید از مشوقان اصلی این کار باشند، چندان نبوده و برعکس از طرف مردم استقبال فراوانی شده است.

وراعی خوانساری ادامه می‎دهد: بخشی از خاطرات توسط افرادی که در شهر حضور داشتند جمع‎آوری و بخش دیگری که در روستاهای شهرستان بودند با رفتن به آن روستا به‎طور حضوری خاطرات آنها نیز جمع‎آوری شد. البته هر بخشی، مشکلات خاص خود را داشت. در برخی موارد هیچ عکسی در اختیار نداشتیم، از جمله بخشی که مربوط به حضور ۱۸ نفر از بانوان خوانساری در جبهه‎ها بود هیچ‎گونه تصویری از حضور این بانوان در دسترس نداشتیم، این افراد را پیدا کردیم و خاطرات آنها را جمع‎آوری کردیم. بیشتر رزمندگان در شهرهای دیگری سکونت داشتند که با تماس‎های تلفنی خاطرات آنها نیز جمع‎آوری شد. بسیاری از این عزیزان هم خواستند گمنام باشند و حتی با وجود اصرار برای ثبت این خاطرات برای آیندگان، اظهار می‎کردند که می‎خواهند اجر جهادشان باقی بماند. برای تهیه عکس، فیلم و برخی امکانات نیز ناچار از وسیله شخصی استفاده می‎شد. البته در همین‎جا باید از همکاری بنیاد شهید، سپاه، هلال احمر و بنیاد مسکن برای تهیه این کتاب تشکر و قدردانی کنم.

وی همچنین کتاب "وظایف پدر و مادر نسبت به فرزند" را پیش از این منتشر کرده است.

این نویسنده خوانساری می‎گوید: کتاب خوانسار ۵۷ نیز آماده چاپ است و در این کتاب تمام مستنداتی که از پیش و پس از انقلاب مربوط به جمع‎آوری فیلم و عکس بوده است تهیه شده است، اما به دلیل عدم حمایت از نویسنده آن کتاب هم گوشه منزل در حال خاک خوردن است، تاکنون در حدود ۹ میلیون تومان برای کتاب هزینه کرده‎ام اما برای ادامه کار نیاز به حمایت مالی بیشتری وجود دارد. کتاب خوانسار ۵۷ نیز حاوی چندین ساعت ثبت صوت و فیلم از شخصیت‎های مختلف خوانسار از جمله مرحوم آیت‎الله علوی، حجت‎الاسلام عصاری، حاج آقای صالحی، ثبت مصاحبه از روستاهای شهرستان است که برای پیاده‎سازی، خلاصه‎سازی و یرایش متن آن از دانشجویان کمک گرفته شده است، مراحل تنظیم کتاب به پایان رسیده و آماده چاپ است اما متاسفانه کسی برای چاپ آن حمایت مالی نکرده است.

وی در رابطه با ویژگی بارز کتاب‎های خود می‎گوید: این دو کتاب یعنی "خوانسار ۵۷" و "خوانسار در آیینه دفاع مقدس"؛ اسناد تاریخی شهرستان است که با استعانت از شهدا و برای شهدا جمع‎آوری کرده‎ام.

پیام مقام معظم رهبری، مشوقم برای نویسندگی در حوزه دفاع مقدس بود

"رضا رستمی"؛ نویسنده حوزه دفاع مقدس در کردستان به "پیشمرگ روح الله"؛ خبرنگار کُردتودی می‎گوید: دست‎نوشته رهبر معظم انقلاب درباره سازمانِ پیشمرگانِ مسلمانِ کرد و شهدای گرانقدر این سازمان نشان‎دهنده عمق حکمت و درایت معظم‎له نسبت به این سازمان مردمی، چراغ راهی بود برای بنده تا به‎عنوان خادم و خدمت‎گزار شهدای گرانقدر انقلاب اسلامی، به کار تدوین کتاب درباره شهدای گرانقدر شهرستان مریوان بپردازم.

رستمی در سال 1358 در شهرستان پاوه به دنیا می‎آید و بعد از مدتی به اتفاق خانواده به شهرستان مریوان نقل مکان می‎کند. می‎گوید: طفلی بیش نبودم که جنگ تحمیلی آغاز شد همزمان با بزرگ شدنم، شاهد جنایت رژیم بعث عراق و هم‎چنین گروهک‎های ضد انقلاب در کردستان بودم.

وی در ادامه می‎گوید: در طول سال‎های دفاع مقدس، دو تن از عموهایم به درجه رفیع شهادت نائل آمدند و در سال‎های بعد از پایان جنگ تحمیلی نیز شاهد به شهادت رسیدن چند تن از بهترین دوستانم در دفاع از آرمان‎های انقلاب بودم. حضور و درک این فضای سرشار از رشادت، دلاوری و پایمردی مردم کردستان در دفاع از انقلاب اسلامی مرا وا داشت تا زندگی‎نامه و خاطرات شهدای گرانقدر شهرستان مریوان را به رشته تحریر درآورم.

این نویسنده کردستانی بیان می‎کند: در سال 1388 و در جریان سفر پر خیر و برکت مقام معظم رهبری به کردستان، با دست‎نوشته ایشان درباره سازمان پیشمرگان مسلمان و شهدای گرانقدر این سازمان که نشان‎دهنده عمق حکمت و درایت معظم له نسبت به این سازمان مردمی بود، مواجه شدم و این پیام چراغ راهی بود برای بنده تا به‎عنوان خادم و خدمتگزار شهدای گرانقدر انقلاب اسلامی، به کار جمع‎آوری اطلاعات و تدوین کتاب و هم‎چنین مستندسازی درباره شهدای گرانقدر شهرستان مریوان بپردازم.

 رستمی ادامه می‎دهد: وقتی به اطرافم نگاه می‎کردم، متوجه می‎شدم که کار فرهنگی شایسته‎ای که در خور شأن و مقام شهدای مظلوم و غریب استان کردستان باشد، انجام نشده است و به همین دلیل تصمیم جدی گرفتم که خدمتی هرچند ناچیز در حق 1041 شهید مظلوم شهرستان مریوان انجام دهم. سال‎هاست که خاطرات و تصاویر شهدای انقلاب اسلامی در کردستان خاک می‎خورد و بسیاری از این مستندات در حال از بین رفتن هستند و وظیفه نویسندگان و قلم‎به‎دستان است که با ورود به این حوزه مانع از بین رفتن این بخش از واقعیات تاریخی کشور عزیزمان شوند. البته سازمان‎های متولی نیز باید کمک‎کار نویسندگان باشند تا مانع از میان رفتن این دست خاطرات ناب و مستند شویم.

وی به فعالیت‎های چندین ساله‎اش در حوزه ایثار و شهادت اشاره میکند و می‌کند و می‎گوید: از سال 1388 تاکنون اطلاعات فراوانی را در حوزه شهدای شهرستان‎های مریوان و سروآباد گردآوری کرده‎ام و مدتی قبل نیز توانستم کتاب "پیشمرگانِ مسلمانِ کردِ سروآباد" را با 154 شهید پیشمرگ مسلمان کرد به رشته تحریر درآورم. کتاب "مجاهدت‎های خاموش" که حاوی زندگینامه و خاطرات پیشمرگان مسلمان کرد مریوان با 277 شهید پیشمرگ مسلمان کرد را نیز نوشتم.

رستمی ادامه می‏دهد: شهرستان مریوان و سروآباد محل شهادت بسیاری از شهدای مهاجر و انصار بوده و فرماندهان گردان زیادی در این شهرستان‎ها به شهادت رسیده‎اند و این مسئاله نشان می‎دهد که باید در این حوزه با قدرت وارد شویم و این زندگینامه‎ها را به رشته تحریر درآوریم و یا در مورد آن‎ها مستند تولید کنیم.

 وی از لزوم حمایت مالی مسئولین به حوزه دفاع مقدس می‎گوید: علی‎رغم اینکه نویسندگی در حوزه دفاع مقدس و شهدای انقلاب اسلامی یک اقدام فرهنگی با ارزش است، اما نیازمند حمایت مالی مسئولین و سازمان‎های متولی از نویسنگان و اصحاب اهل قلم در این حوزه می‎باشد. گاهی برای پیدا کردن یک تصویر و یا ضبط یک خاطره علاوه بر صرف وقت زیاد، هزینه زیادی نیز صرف شود تا آن تصویر و خاطره بدون هیچ‎گونه کم و کاستی ثبت و ضبط شود. البته در میان سازمان‎های متولی، می‎توان از مرکز حفظ آثار و نشر ارزش‎های دفاع مقدس سپاه بیت‎المقدس تقدیر و تشکر کرد که همواره از نویسندگان و فعالین حوزه دفاع مقدس حمایت و دلجویی نموده است.

در دامغان عرضه‎ای برای کتب دفاع مقدس نیست

"در دامغان عرضه‎ای برای کتب دفاع مقدس نیست". این جمله "محمدمهدی عبدالله‌زاده"؛ پژوهشگر و نویسنده دفاع مقدس در شهرستان دامغان است. وی می‎گوید: محلی برای عرضۀ این نوع کتب نداریم. برای مثال از دو هزار جلد کتاب "سنگرهای برفی"؛ خاطرات حاج رجب بینائیان، فقط دویست جلد آن در شهرستان به فروش رفت و حتی الان یک جلد آن در کتابخانه‎های شهر موجود نیست!

عبدالله‌زاده رزمنده روزهای مقاومت و شهادت و در عین حال پژوهشگر و نویسنده دفاع مقدس است. او کتاب‌های خاطره‎ای همچون «سخت‎تر از فولاد»، «سنگرهای برفی» و «عبور از رمل» را نوشته است. آنچه که در ادامه می‎خوانید گفت‎و گوی تیتریک دامغان، به بهانه هفته دفاع مقدس با عبدالله‎زاده است.

محمدمهدی عبدالله‌زاده متولد1331 دامغان، معلم بازنشسته، کارشناس ارشد علوم تربیتی از دانشگاه تهران است.

وی از علاقه‎اش به نویسندگی می‎گوید: از دوران دبیرستان خوانندۀ حریصی بودم برای همین گاهی انشاهایم به هفده صفحه هم می‌رسید. مثلا همان زمان هرچه کتاب از عزیز نسین ترجمه شده بود را خواندم و دو جلد رمان بینوایان را نیز دو روزه خوانده بودم.

 عبدالله زاده نگارش خاطرات دوران مقدس را به "کاری زینبی" تشبیه می‎کند و از تاکید مقام معظم رهبری بر نگارش این خاطرات می‎گوید: گفته‎اند عده‌ای کاری حسینی کرده‎اند و لازم است عده‌ای کاری زینبی کنند. همچنین گفته‌اند "قدر زر زرگر بداند قدر گوهر گوهری". معظم له که خودشان اهل ادبیات و تاریخ هستند می‌دانند که نوشتن در این حوزه چقدر اهمیت دارد.

 وی می‎گوید: رزمندۀ حرفه‌ای نبودم ولی خداوند قسمت کرد سه چهاربار همراه رزمندگان شوم.

بسیجی بودم و تنها خودم را نظاره‌گر ایثار رزمندگان می‌دانستم والسلام.

این نویسنده دامغانی هدف خود را از نوشتن در حوزه دفاع مقدس این‎چنین بیان می‎کند: چه عرض کنم! اگر بگویم کار دلِ شاید اغراق کرده باشم! اگر بگویم وظیفه است، شاید خیلی اهل وظیفه‌شناسی نباشم! شاید هم شرایط من را به این عرصه کشید. به هر جهت اتفاق خوبی بود!

 عبدالله‎زاده در رابطه با بهترین کتاب‎هایی که خوانده است می‎گوید: رمان‎های خوب و مشهور، خواندنی‎اند. دو ماه پیش رمان "در غرب خبری نیست" را خواندم که دید جدیدی برای مقایسه اخلاق در دفاع مقدس و اخلاق در جنگ جهانی به من عرضه کرد. یک زمان تمام داستان‎های امیرخانی را خواندم که قلم و محتوایش را پسندیدم. در حیطه‌های مختلف کتاب‎های خوب قابل تأملی خوانده‌ام ولی اگر منظور ادبیات دفاع مقدس و به‌صورت اخص خاطرات است باید عرض کنم کتاب‎های زیادی هستند که هر یک از جهتی بهترین‌اند. برای مثال در مورد تاریخ انقلاب و عملکرد ساواک کتاب "خاطرات عزت‌شاهی" را می‌پسندم. از کتاب‎های خاطرات شفاهی که لحن را خوب رعایت کرده "کوچۀ نقاش‎ها" قابل تأمل است. از خاطرات شفاهی روایی کتاب "لشکر خوبان" جالب نوشته شده است. همچنین کتاب "من زنده‎ام" پردازشش آنقدر خوب است که کتاب به سمت رمان میل کرده است. از خاطرات شفاهی در ژانر پرسش و پاسخ، "متاب خاکریز پنهان" در مورد اسارت جالب است.

وی در رابطه با کتاب‎های مورد نیاز نسل جوان می‎گوید: فکر می‎کنم آنها نیازمند این هستند که بدانند در جبهه چه خبر بود. بر همین اساس خاطرات برادر جانباز قطع عضو "حاج علی‌رضا نوبری" را تدوین کردم با نام "گردان خورشید". حافظه فوق‌العادۀ ایشان سبب شده همۀ جزئیات جبهه در ذهنش بماند و تمام کتاب، خاطراتِ پرفراز و نشیب ایشان باشد. این کتاب، خاطرات یک بسیجی خط‎شکن است. ندیده‎ام کسی از خواندنش پشیمان باشد. این کتاب را حوزه هنری و بنیاد شهید استان منتشر کرده‎اند.

 عبدالله‏زاده معتقد است که اگر کتاب‎های دفاع مقدس در شهرستان معرفی و عرضه شود، رغبت برای مطالعه خوبست.

وی در رابطه با بهترین اثر خود می‎گوید:  در چند نوع کتاب تدوین کرده‎ام: الف- در خاطره‎نگاری "سخت‌تر از فولاد" برایم قابل توجه است. ب- در ژانر خاطرات شفاهی، پرسش و پاسخ کتاب "سنگرهای برفی" در شانزدهمین جشنواره کتاب‎های خاطره دفاع مقدس از بین 395 کتاب چاپ شده در این حوزه در سال 93 به‌عنوان هفده کتاب برتر شناخته شد. ج- در ژانر خاطرات شفاهی کتاب "عبور از رمل" و "گردان خورشید" قابل توجه‌اند. د- در ژانر یادنامه کتاب "عرشیان" کتابی خواندنی است. ح- در عملکردنویسی، کتاب "جهاد دامغان" در جنگ به نظرم کتابی موفق است. و- در خاطرات روز نوشت کتاب‎های زیر چاپ "در پشت دشمن" و "جامۀ خونین" از استناد قابل توجهی برخوردارند. ز- در موضوع تاریخ انقلاب خاطرات آمادۀ چاپ "آیت‌الله نعیم‎آبادی" و همچنین کتاب در دست تدوین "انقلاب در دهستان رودبار" خواندنی‌اند. ه- در مورد جانبازان بالای پنجاه درصد کتابی با عنوان "مهرنگاران" را تحویل بنیاد شهید استان داده‌ام که محتوایش خاطرات نابی از این عزیزان است و امید است چاپ شود.

عبدالله‎زاده در پایان از تجربیات جمع‎آوری اطلاعات از رزمندگان برای تدوین کتاب‎هایش می‌گوید: برای مثال برای تدوین "خاطرات حاج ابوالفضل حسن‌بیکی" حدود چهل ساعت با وی مصاحبه کرده‌ام که خاطرات خالص آن، یک کتاب چند صد صفحه‌ای در قطع وزیری است یا از حماسه‌های که بچه‌های دامغان در جبهه آفریدند ساعت‎ها، حاج رجب و حاج علی‌رضا گفته‎اند، که خلاصۀ ناب آن گفته‌ها در کتاب خاطرات آنها موجود است.

 ادبیات دفاع مقدس بی‌صاحب‌ترین عرصه در کشور است

نویسنده کتاب «سالار تیپ عمار» با اشاره به آثار نوشته شده در حوزه مستندنگاری جنگ در کشور، از رویه برخی از نهادها و بخش‌های خصوصی انتفاد می‎کند و می‎گوید: متأسفانه نظارتی در این رابطه وجود ندارد و ادبیات دفاع مقدس بی‌صاحب‌ترین عرصه در کشور است.

کتاب «سالار تیپ عمار» سرگذشت‎نامه فرمانده تیپ یکم عمار لشکر 27محمد رسول الله(ص)، سردار شهید مهدی خندان است که به همّت حسین بهزاد و گلعلی بابایی نوشته شده است.

گلعلی بابایی، نویسنده و پژوهشگر، درباره کتاب «به روایت همت» و تفاوت‌های آن با دیگر آثار نوشته شده درباره شهید همت می‎گوید: این اثر دربردارنده صحبت‌ها، سخنرانی‌ها و مصاحبه‌هایی است که از خود همت به جای مانده است، اما دیگر کتاب‌های نوشته شده درباره شهید همت عمدتاً در قالب زندگی‌نامه و داستان بوده‌اند. در این اثر نویسنده تلاش کرده تا تمامی گفته‌ها، سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها و ... از شهید همت را جمع‌آوری کرده و در قالب یک اثر مجزا بنویسد.

وی درباره چرایی انتخاب یک بازه زمانی مشخص برای این کتاب نیز می‎گوید: در این اثر تلاش شده تا اطلاعات بیشتری در بازه زمانی خاص به مخاطب داده شود. به عبارت دیگر، در کتاب‌های قبلی نیز به این برهه از زندگی شهید همت پرداخته شده، اما نویسنده در کتاب «به روایت همت» تلاش دارد تا اطلاعات مربوط به این برهه از زندگی شهید را به صورت مفصل‌تر ارائه دهد. از سوی دیگر؛ آثار قبلی عموماً در قالب زندگی‌نامه و خاطرات بوده‌اند، به عنوان نمونه، در اثری که در قالب زندگی‌نامه شهید همت نوشته شده، به زندگی او پرداخته شده و نویسنده به سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های این شهید به دلیل قالب اثر، نپرداخته است. همچنین نویسندگان در آثار قبلی به سراغ روایت همرزمان و خانواده شهید همت رفته‌اند، اما در این کتاب تنها به خود شهید همت پرداخته و از زبان خود ایشان نقل شده است؛ به همین دلیل هم مفصل است، چرا که نویسنده هر آنچه که درباره این فرمانده وجود داشته، جمع‌آوری کرده است.

به گفته بابایی؛ کتاب «به روایت همت» در قالب مجموعه جنگ به روایت فرماندهان نوشته شده که جزئیان عملیات‌‌ها در آن ذکر می‌شود. اولین‌بار این ایده سال 75 همزمان با نگارش کتاب «همپای صاعقه» به ذهن نویسنده رسید، ولی در سه سال اخیر نویسنده با صرف وقت اثر را به اتمام رساند.

وی همچنین به کتاب «سالار تیپ عمار» اشاره کرده و یادآور می‎شود: این اثر مربوط به شهید خندان است که در ادامه کتاب‌های بیست و هفت در بیست و هفت است که به فرماندهان شهید لشکر 27 محمد رسول‌الله(ص) می‌پردازد و در قالب زندگی‌‌نامه نوشته شده است. پیش‌تر در این مجموعه به زندگی شهید قوجه‌ای، شهید همت، احمد متوسلیان، سید محمدرضا دستواره و عباس کریمی پرداخته شده است.

همت به روایت ابراهیم حاتمی‌کیا

بابایی به اسناد استفاده شده در دو اثر اشاره می‎کند و ادامه می‎دهد: برای تکمیل این دو اثر از منابع آرشیوی و نوارهای فیلم از مرکز اسناد دفاع مقدس استفاده شده است. همچنین بهزاد برای کتاب «به روایت همت» علاوه بر آرشیو مرکز اسناد، از آرشیو فیلم‌های ابراهیم حاتمی‌کیا که فیلم‌بردار چند جلسه بود نیز استفاده کرده است. حاتمی‌کیا سه‌ ماه در آنجا حضور داشته و از جلساتی که برگزار شد، فیلم تهیه کرد. همچنین از اسناد مرکز حفظ آثار سپاه محمد رسول‌الله(ص) استفاده شده است.

نویسنده کتاب «ماه همراه بچه‌هاست» به ضرورت نوآوری در عرصه ادبیات دفاع مقدس به ویژه در مستندنگاری اشاره می‎کند و می‎گوید: هر عرصه‌ای نیاز به نوآوری دارد، چه عرصه ادبیات و چه هنر و دیگر عرصه‌ها. نوآوری یکی از ضروریات هر عرصه است و ادبیات دفاع مقدس نیز از این امر مستثنی نیست. مستندنگاری جنگ نیز به نوآوری نیاز دارد. نوآوری ضرورت و لازمه کار است و قطعاً هم تا زمانی که این عرصه وجود دارد، این نوآوری هم باید باشد. نمی‌توان گفت که مستندنگاری جنگ به تکامل رسیده و نیازی به نوآوری ندارد.

 وی ادامه می‎دهد: این نوآوری در برخی از آثار نوشته‎شده در سال‌های گذشته دیده می‌شود. به‎طوری‎که خاطراتی که این سال‌ها نوشته می‌شود، با آثاری که در دهه 60 نوشته می‌شود، فرق دارد، نکته سنجی‌ای که در آثار این سال‌ها دیده می‌شود، در کتاب‌های گذشته کمتر دیده می‌شود. متأسفانه در برخی از آثاری که در این سال‌ها نوشته می‌شود، زیاده‌روی هم وجود دارد، یعنی قالب داستانی بر قالب خاطره‌نگاری غلبه می‌یابد، به طوری که برخی از آثاری که در قالب مستندنگاری نوشته شده‌اند،‌ عنوان رمان هم می‌گیرند. به عبارت دیگر، نوعی سرگردانی در این نوع آثار دیده می‌شود.

باید چندین اثر بنویسیم تا وصله‌های نسبت‌داده شده را پاسخ دهیم

وی ضمن انتقاد رویه برخی از نهادها و بخش‌های خصوصی در زمینه مستندنگاری جنگ می‎گوید: بی‌صاحب‌ترین عرصه، عرصه ادبیات دفاع مقدس است و کسی هم به آن کاری ندارد و نمی‌گوید که چه کار می‌کنید. حتی در برخی از آثار که مربوط به تاریخ جنگ‌اند، نیاز به تأیید راوی از سوی مرجع بالاتر هستیم که ببیند آیا این فرد صلاحیت اظهار نظر در این موضوع خاص را دارد یا نه، اما متأسفانه این روند دیده نمی‌شود. حتی برخی از ناشران خصوصی هم کارهایی انجام می‌دهند و آثاری را منتشر می‌کنند که بعداً باید چندین کتاب بنویسیم، تا وصله‌های نسبت‌ داده شده به برخی از وقایع را پاسخ بدهیم. متأسفانه عرصه ادبیات دفاع مقدس، صاحب ندارد.

انتهای پیام/