تاریخی به قدمت 60 هزار سال/
بررسی پیشینه و بقایای انسان های اولیه در غار «شانه در»
یکی از باستان شناسان در مطالعه خویش توجه بیشتری بر آسیب شناسی اسکلت ها ورژیم غذایی جوامع آغاز نوسنگی داشته و مجموعه را با اسکلت های یافت شده در مکان نوسنگی گنج دره در شرق کرمانشاه مقایسه کرده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل ازشاهوخبر؛ نشانه ها و یافته های باستانشناسی حکایت از وجود زندگی اجتماعی انسان ها و تمدهای انسانی درهر منطقه دارد؛ سرزمین های که مردمان کرد در آن زیست می کنند جزو چندین محل محدود در جهان است که دارای بقایای تمدنی باستانشناسی غنی وکهن است و می توان این سرزمین را به دریایی از کشفیات باستانی تشبیه نمود. این پایگاه خبری وتحلیلی برای متبین نمودن تاریخ و مسائل مربوط به آن، قلم فرسائی درباره آثار باستانی وامور مربوط به باستانشناسی را منتشر می کند که درادامه نمونه ای از این نوشته ها، درباره «غار شانه ده ر» می آید:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, شاهوخبر,غار شانهدَر یا به زبان کردی« ئهشکهوتی شانهدهر» غار نهچندان بزرگی است که در کوههای برادوست در شمال غربی زاگرس، در دره رود زاب بزرگ واقع شدهاست؛ این غار دارای بقایای باستانشناختی غنی از دوره پارینهسنگی میانی تا اواخر نوسنگی است.
,ﻗﺪﻣﺖ ﮐﻬﻦﺗﺮﯾﻦ ﺁﺛﺎﺭ ﭘﯿﺪﺍ ﺷﺪﻩ ﺍﺯﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻏﺎﺭ ﺑﻪ ﺩﻭﺭﻩ ﭘﺎﺭﯾﻨﻪﺳﻨﮕﯽ ﻣﯿﺎﻧﯽ، یعنی در حدود 40 الی 60 هزارسال ﭘﯿﺶ ﻣﯽﺭﺳﺪ. در منابع فارسیزبان نام این غار را به خاطر آوانویسی حدسی از روی انگلیسی به اشتباه شنیدار، شنیدر و شانیدر مینویسند، درحالی که صحیح آن شانه دَر می باشد.
,بیش از نیم قرن از شناسایی و آغاز کاوش غار شانه در به وسیله «رالف سولکی» و همسرش «رز» می گذرد، این غار که در شمال غربی زاگرس واقع شده دارای بقایای باستان شناختی بسیار غنی از دوره پارینه سنگی میانی تا اواخر نوسنگی است.
,با توجه به کشفیات باستان شناسی صورت گرفته در دهه های میانی قرن بیستم،از لایههای استقراری اواخر دوران میانسنگی، یعنی مابین 15 الی 20 هزارسال پیش، بازماندههای دهها اسکلت انسان همراه با هدایای تدفینی پیدا شده است؛ بیشتر تدفینها به حالت دست و پای جمع شده و متعلق به نوزادان وکودکان بودهاند.
,هدایای تدفینی دراین گورها عموما شامل زیورافزارهایی از جنس سنگ، حلزون و نیز ابزارهای استخوانی بوده که سایش زیاد دندانهای ساکنان جوانتر غار، نشاندهنده تداول جیره غذایی متکی بر خشکبار و جویدنیهای سخت بوده است.
,اما نقطه عطف این کشفیات، مجموعهای از اسکلت انسان های نئاندرتال در لایه موستری غار است که یک کشف عظیم در مطالعات پارینه سنگی زاگرس و خاورمیانه بهشمار میآید.
,همچنین طی روزهای پایانی آخرین فصل کاوش درسال 1960 میلادی، گورستانی در غار شانهدر کشف شد که در عمق حدود یک متری از کف غار به مساحتی در ابعاد6 متر ودرانتهای غار قرار داشت؛ درنتیجه این کاوش تعداد ۲۶ گور با بقایای ۳۵ اسکلت انسان و هدایای متعدد تدفینی یافت شد؛ تدفین ها عموما به حالت جمع شده و جنینی بوده و اغلب مربوط به نوزادان و بچهها بودند.
,کلیه تدفین ها بر بستری از خاکستر و ذغال قرار داشت و تمام گورستان با لایهای از رسوب رسی وشنی زرد رنگ پوشانده شده بود؛ نزدیک به نیمی از گورها دارای هدایای تدفینی از قبیل زیور آلات، حلزون، ابزار استخوانی، سنگ ساب و یک آویز مسی بودند. وجود این شی مسی احتمالا حاکی از وجود نوعی شبکه تجاری با منطقه آگری «آناتولی» بوده است.
,مجموعه اسکلت های انسانی ابتدا در سال ۱۹۶۲ بطور مقدماتی بوسیله «خوان مونیزاگا» مورد مطالعه قرار گرفته شدند؛ برپایه این مطالعات، ساکنان آغاز نوسنگی غار در دورههایی دچار مضیقه بوده و آثار سوتغذیه در اسکلت خردسالان مشهود است؛ برپایه نتایج بدست آمده، رستنیها، غله خودرو و میوه، درصد عمدهای از خوراک آنها را تشکیل می داده است. وجود شمار قابل توجهای سنگساب نیز این رژیم غذایی مبتنی بر گیاهان را تایید میکند.
,در میان مباحث علمی باستان شناسان، غار شانه در یادآور نئاندرتال ها بوده و هست، اماباید اذعان داشت که یافته های شانه در تنها مختص آثار پارینه سنگی آن نیست؛ انتشار کتاب «شانه در،گورستان آغاز نوسنگی» به وسیله سولکی و همکارانش نشان داد که بقایای باستان شناختی پس از پارینه سنگی نیز گفتنی های فراوانی دارند؛این کتاب حاوی نتایج مطالعه یافته های گورستانی از قسمتی ازلایه غار، مربوط به دوره آغاز نوسنگی است که طی روزهای پایانی آخرین فصل کاوش شانه در کشف شد.
,درسال 1969 «دنیس فرمباخ» انسان شناس جسمانی، مجددا مجموعه را مطالعه کرد که گزارش آن را در نشریه سومر منتشر کرد؛ «آناگنوستیس آگلاراکیس» نیز این مجموعه را به عنوان بخشی از موضوع پایان نامه دکتری خویش انتخاب و در سال 1981 مجموعه را بازنگری و مطالعه کرد. آگلاراکیس در مطالعه خویش توجه بیشتری بر آسیب شناسی اسکلت ها ورژیم غذایی جوامع آغاز نوسنگی شانه در داشت و مجموعه را با اسکلت های یافت شده در مکان نوسنگی «گنج دره» در شرق کرمانشاه مقایسه کرده است.
,با اینکه نزدیک به نیم قرن فاصله بین کاوش این گورستان و انتشار گزارش نهایی آن می گذرد، اما مطالعات انجام شده اطلاعات جالب توجه و کاملا تازه ای درباره ویژگی های جسمانی، بیماری ها، الگوی تغذیه، فرهنگ مادی و حتی باورهای جوامع آغاز نوسنگی این بخش از زاگرس به دست می دهد.
,انتشار این گزارش ها و کتاب های متشره درباره کشفیات غار شانه در، تاکیدی دوباره بر اهمیت این مکان از لحاظ مطالعات باستان شناسی پیش از تاریخ کردستان است؛ بی تردید آغاز مجدد کاوش های باستان شناسی در این غار با یاری گرفتن از تکنیک ها و شیوه های مدرن، گوشه های تاریک دیگری از گذشته این سرزمین را روشن خواهد ساخت.
,انتهای پیام/م
,
ارسال دیدگاه