غفلت مسئولان از طرح بیمارستانهای ویژه زنان؛
طرح 10 ساله تعدد بیمارستانهای جامع زنان ضرورتی که مغفول مانده است
افزایش نیافتن تعداد بیمارستانهای جامع زنان در شرایطی است که مسوولان بر لزوم آن تاکید میکنند و راهاندازی این بیمارستانها در برخی استانها در حد کلنگزنی باقی مانده و از طرفی تأمین نیروی زن در تمام قسمتهای این بیمارستانها اقدامی دشوار است که شاید بهعنوان جدیترین مانع برای راهاندازی آنها شناخته شود.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل از زنان خبر؛ طرح بیمارستانهای ویژه زنان تا پیش از سال 85 با عنوان «زایشگاه» یا «بیمارستان تخصصی زنان» شهرت داشت و به امور بارداری و زایمان زنان میپرداخت، اما با طرح جدید وزارت بهداشت در آن سال شکل دیگری به خود گرفت و قرار شد که این بیمارستانها تمام خدمات تخصصی و عمومی را به بیماران زن ارائه دهند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, زنان خبر, ؛ طرح بیمارستانهای ویژه زنان تا پیش از سال 85 با عنوان «زایشگاه» یا «بیمارستان تخصصی زنان» شهرت داشت و به امور بارداری و زایمان زنان میپرداخت، اما با طرح جدید وزارت بهداشت در آن سال شکل دیگری به خود گرفت و قرار شد که این بیمارستانها تمام خدمات تخصصی و عمومی را به بیماران زن ارائه دهند.,در واقع زمانی که دکتر مرضیه وحیددستجردی در مجلس پنجم نماینده مردم تهران بودند، طرحی را به مجلس پیشنهاد کرد که طبق آن انطباق جنسیتی صورت گیرد اما تا سال 85 طرح بیمارستان زنان اجرایی نشد و برای نخستینبار در این سال، هیأت دولت ایجاد بیمارستان زنانه را تصویب کرد.
به این ترتیب بیمارستان مهدیه بهعنوان اولین بیمارستان تخصصی و فوقتخصصی ویژه زنان فعالیت خود را از سال 86 از سر گرفت و پس از آن در پاییز سال 88 دومین بیمارستان جامع تخصصی زنانه افتتاح شد؛ بیمارستان میرزاکوچکخان که به بیمارستان زنان تغییر نام داد.
نخستین بیمارستان ویژه زنان در بهمن ماه سال 1386 با حضور دکتر لنکرانی وزیر وقت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و زهره طبیبزاده رییس اسبق مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در تهران افتتاح شد، در واقع بر اساس آنچه وزیر وقت بهداشت در مراسم افتتاح بیمارستان مهدیه بهعنوان نخستین بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی زنان تاکید داشت این بود که این قبیل بیمارستانها بهطور کامل توسط پزشکان و کادر درمانی زن اداره میشوند؛ موضوعی که مسوولان بعدی امکان آن را رد کردند و با گذشت 9 سال از افتتاح بیمارستان تخصصی زنان مهدیه تهران، یک پزشک مرد ریاست این مرکز درمانی را بر عهده دارد.
دی ماه سال 1390 خانم مرضیه وحیددستجردی، وزیر وقت بهداشت درمان و آموزش علوم پزشکی در کلنگزنی نخستین پلیکلینیک تخصصی و فوق تخصصی ویژه زنان در مرکز آموزشی درمانی شهید آیتالله دکتر بهشتی اصفهان تصریح کرد که بیمارستانهای جامع زنان ارائهدهنده خدمات پزشکی بهصورت کامل به بانوان در یک مکان مشخص است که این موضوع سبب بینیاز شدن زنان از مراجعه به کلینیکهای دیگر میشود و به طور قطع این بیمارستانها از نظر بانوان محبوبتر است.
همچنین دکتر محسن صابری، سرپرست وقت گروه مدیریت ساختار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معتقد بود که در گذشته و البته میتوان گفت گاهی امروز هم برخی از زنان برای استفاده از خدمات دیگری به جز زایمان مجبورند به پزشکان مرد متخصص و جراح مراجعه کنند و این امر با راهاندازی این طرح بسیار کاهش خواهد یافت و زنان با خیال آسودهتری به دنبال درمان بیماری خود خواهند رفت.
البته در بسیاری از کشورهای دنیا چنین بیمارستانهایی برای زنان تأسیس شده است. مثلاً در انگلیس بیمارستان بیرمنگام بیمارستانی مختص زنان است و به ارائه مراقبتهای بهداشتی و درمانی به زنان میپردازد و هدف خود را کمک به سلامت و رفاه زنان میدانند.
بخش زنان، زایمان و نوزادان این بیمارستان یکی از بخشهای موفق این بیمارستان است که برخی از پزشکان انگلیس آن را موفقترین مرکز باروری در بریتانیا میدانند و یکی دیگر از اقدامات این بیمارستان تشخیص زودرس سرطان پستان است که بسیار مورد توجه زنان واقع شده است. همچنین در آلمان بیمارستان زنان با ارائه خدماتی مثل زایمان، غدد، ماموگرافی و سونوگرافی و... برای زنان ایجاد شده است و یکی از اقدامات مؤثر این بیمارستان نیز سرعت بالای آن در شناسایی سرطان پستان است.
آیا زیرساختها فراهم است؟
نکته حائز اهمیت در بیمارستان تخصصی زنان این است که تمامی کادر درمانی بیمارستان زنان از پزشکان، متخصصان گرفته تا کارمندان را زنان تشکیل دهند. گرچه این طرح، طرحی است مورد تأیید بسیاری از کارشناسان، صاحبنظران و مردم بهویژه زنان، اما باید دید برای دستیابی به آن زیرساختها به چه میزان آماده است؟ آیا در این مصوبه تأمین امکانات، اعتبارات و از همه مهمتر نیروی انسانی مورد نیاز درحالحاضر قابل حصول است؟
به گفته آقای حسن امامی رضوی، معاون وقت درمان وزارت بهداشت در بیمارستانهای مخصوص زنان بسیاری از کادر درمانی و تخصصی خانم هستند اما این امکان وجود ندارد که تمامی کادر اداری، خدماتی نیز خانم باشند چرا که ما در این زمینهها دچار مشکل هستیم، برای مثال رانندگان اورژانس خانم نداریم و نیروهای خدماتی بیمارستانها نیز کمتر از نیروهای زن تشکیل میشوند.
سرپرست وقت گروه مدیریت ساختار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز در اینباره معتقد بود که «در اجرایی شدن این طرح باید افق دیدمان را به پرداخت بلندمدت معطوف کنیم چراکه برای جامع کردن بیمارستانهای زنان باید گامهای اساسی در جهت تغییرات درمانی، تأمین نیروی انسانی و تجهیزات برداریم. البته بیمارستان مخصوص زنان در شهرهای مشهد و شیراز تأسیس شده گرچه برخی از تخصصها در این بیمارستانها وجود ندارد.
باید متذکر شوم که نامه تأسیس این بیمارستانها به کلیه دانشگاهها ارسال شده و برخی از استانها مثل یزد، قم، مشهد، شیراز و اصفهان که زیرساختها و امکانات لازم را برای اجرایی شدن این طرح داشتند از آن استقبال کردهاند و برخی از استانها که در مناطق محروم واقع شدهاند بهدلیل نداشتن همان زیرساختها هنوز اقدامی انجام ندادهاند.»
گرچه برای به ثمر رساندن چنین طرحی الزامات و وصول شرایطی مورد نیاز است اما نباید بسترسازی مورد نیاز این امر را فراموش کرد، مثل در نظر گرفتن یک ردیف بودجه در این خصوص یا فراهم کردن شرایط مناسب برای پزشکان متخصص زن، چراکه آنها با کار در اینگونه بیمارستانها از درمان نیم دیگر بیماران که مردان هستند باز میمانند و در صورتی که زنان زیادی به این بیمارستانها مراجعه نکنند، مسلماً پزشکان زن با کاهش درآمد روبهرو میشوند.
دکتر مرضیه وحیددستجردی، وزیر وقت بهداشت در سال 91 از وجود سه بیمارستان جامع زنان در استان تهران و سه بیمارستان در شهرهای اصفهان، مشهد و شیراز و راهاندازی بیمارستان جامع زنان توسط 12 دانشگاه علوم پزشکی خبر داد.
البته براساس گزارشهای موجود تعدادی از این بیمارستانها صرفاً بیمارستان زنان و زایمان بوده و تبدیل به بیمارستان جامع نشده است و به گفتههای مراجعان وضعیت همین بیمارستانها نیز مثبت ارزیابی نمیشد.
پس از آن، بار دیگر دستجردی اظهار کرد که هر دانشگاه باید حداقل یک بیمارستان جامع زنان داشته باشد. در تهران سه بیمارستان جامع زنان شامل بیمارستان آرش، میرزاکوچک خان و مهدیه، خدمات لازم را ارائه میدهند. بیمارستان شهید اکبرآبادی نیز به سمت بیمارستان جامع زنان در حرکت است.
تغییر دولت سودی برای بیمارستانهای جامع زنان نداشت
در آن دوره خبرهای بسیاری از کلنگزنی و تصمیم به راهاندازی بیمارستانهای جامع زنان شنیده شد تا جایی که حتی از مصوبات جلسه شورای عالی انطباق امور اداری و فنی مؤسسات پزشکی راهاندازی بیمارستانهای جامع تخصصی زنان و پرداخت وام پنج درصد به بخش خصوصی و دانشگاهها به این منظور بود؛ اما با گذشت زمان وضعیت آنها نیز به فراموشی سپرده شد و تنها بیمارستان میرزا کوچکخان تهران با تغییر نام به بیمارستان جامع زنان محب یاس به عنوان اولین تجربه همکاری مشترک وزارت بهداشت با بخش خصوصی در سال 93 به بهرهبرداری رسید.
همچنین باقر لاریجانی، معاون آموزشی وزارت بهداشت از ایجاد یک بیمارستان جامع برای زنان در هر استان در سال 94 خبر داد اما تاکنون شاهد رسیدن به این موقعیت نبودیم. این وضعیت در شرایطی است که حتی مردادماه سال 94 سید حسن هاشمی، وزیر بهداشت اعلام کرد که تلاش میکنیم بیمارستان جامع زنان را ابتدا در تهران و سپس در مراکز استانها راهاندازی کنیم به نحوی که صفر تا 100 آن از کادر خانم استفاده شود.
افزایش نیافتن تعداد بیمارستانهای جامع زنان در شرایطی است که مسوولان بر لزوم آن تاکید میکنند و راهاندازی این بیمارستانها در برخی استانها در حد کلنگزنی باقی مانده و از طرفی تأمین نیروی زن در تمام قسمتهای این بیمارستانها اقدامی دشوار است که شاید بهعنوان جدیترین مانع برای راهاندازی آنها شناخته شود.
در واقع زمانی که دکتر مرضیه وحیددستجردی در مجلس پنجم نماینده مردم تهران بودند، طرحی را به مجلس پیشنهاد کرد که طبق آن انطباق جنسیتی صورت گیرد اما تا سال 85 طرح بیمارستان زنان اجرایی نشد و برای نخستینبار در این سال، هیأت دولت ایجاد بیمارستان زنانه را تصویب کرد.
,به این ترتیب بیمارستان مهدیه بهعنوان اولین بیمارستان تخصصی و فوقتخصصی ویژه زنان فعالیت خود را از سال 86 از سر گرفت و پس از آن در پاییز سال 88 دومین بیمارستان جامع تخصصی زنانه افتتاح شد؛ بیمارستان میرزاکوچکخان که به بیمارستان زنان تغییر نام داد.
,نخستین بیمارستان ویژه زنان در بهمن ماه سال 1386 با حضور دکتر لنکرانی وزیر وقت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و زهره طبیبزاده رییس اسبق مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در تهران افتتاح شد، در واقع بر اساس آنچه وزیر وقت بهداشت در مراسم افتتاح بیمارستان مهدیه بهعنوان نخستین بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی زنان تاکید داشت این بود که این قبیل بیمارستانها بهطور کامل توسط پزشکان و کادر درمانی زن اداره میشوند؛ موضوعی که مسوولان بعدی امکان آن را رد کردند و با گذشت 9 سال از افتتاح بیمارستان تخصصی زنان مهدیه تهران، یک پزشک مرد ریاست این مرکز درمانی را بر عهده دارد.
,دی ماه سال 1390 خانم مرضیه وحیددستجردی، وزیر وقت بهداشت درمان و آموزش علوم پزشکی در کلنگزنی نخستین پلیکلینیک تخصصی و فوق تخصصی ویژه زنان در مرکز آموزشی درمانی شهید آیتالله دکتر بهشتی اصفهان تصریح کرد که بیمارستانهای جامع زنان ارائهدهنده خدمات پزشکی بهصورت کامل به بانوان در یک مکان مشخص است که این موضوع سبب بینیاز شدن زنان از مراجعه به کلینیکهای دیگر میشود و به طور قطع این بیمارستانها از نظر بانوان محبوبتر است.
,همچنین دکتر محسن صابری، سرپرست وقت گروه مدیریت ساختار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معتقد بود که در گذشته و البته میتوان گفت گاهی امروز هم برخی از زنان برای استفاده از خدمات دیگری به جز زایمان مجبورند به پزشکان مرد متخصص و جراح مراجعه کنند و این امر با راهاندازی این طرح بسیار کاهش خواهد یافت و زنان با خیال آسودهتری به دنبال درمان بیماری خود خواهند رفت.
,البته در بسیاری از کشورهای دنیا چنین بیمارستانهایی برای زنان تأسیس شده است. مثلاً در انگلیس بیمارستان بیرمنگام بیمارستانی مختص زنان است و به ارائه مراقبتهای بهداشتی و درمانی به زنان میپردازد و هدف خود را کمک به سلامت و رفاه زنان میدانند.
,بخش زنان، زایمان و نوزادان این بیمارستان یکی از بخشهای موفق این بیمارستان است که برخی از پزشکان انگلیس آن را موفقترین مرکز باروری در بریتانیا میدانند و یکی دیگر از اقدامات این بیمارستان تشخیص زودرس سرطان پستان است که بسیار مورد توجه زنان واقع شده است. همچنین در آلمان بیمارستان زنان با ارائه خدماتی مثل زایمان، غدد، ماموگرافی و سونوگرافی و... برای زنان ایجاد شده است و یکی از اقدامات مؤثر این بیمارستان نیز سرعت بالای آن در شناسایی سرطان پستان است.
,
آیا زیرساختها فراهم است؟
نکته حائز اهمیت در بیمارستان تخصصی زنان این است که تمامی کادر درمانی بیمارستان زنان از پزشکان، متخصصان گرفته تا کارمندان را زنان تشکیل دهند. گرچه این طرح، طرحی است مورد تأیید بسیاری از کارشناسان، صاحبنظران و مردم بهویژه زنان، اما باید دید برای دستیابی به آن زیرساختها به چه میزان آماده است؟ آیا در این مصوبه تأمین امکانات، اعتبارات و از همه مهمتر نیروی انسانی مورد نیاز درحالحاضر قابل حصول است؟
,
به گفته آقای حسن امامی رضوی، معاون وقت درمان وزارت بهداشت در بیمارستانهای مخصوص زنان بسیاری از کادر درمانی و تخصصی خانم هستند اما این امکان وجود ندارد که تمامی کادر اداری، خدماتی نیز خانم باشند چرا که ما در این زمینهها دچار مشکل هستیم، برای مثال رانندگان اورژانس خانم نداریم و نیروهای خدماتی بیمارستانها نیز کمتر از نیروهای زن تشکیل میشوند.
,سرپرست وقت گروه مدیریت ساختار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز در اینباره معتقد بود که «در اجرایی شدن این طرح باید افق دیدمان را به پرداخت بلندمدت معطوف کنیم چراکه برای جامع کردن بیمارستانهای زنان باید گامهای اساسی در جهت تغییرات درمانی، تأمین نیروی انسانی و تجهیزات برداریم. البته بیمارستان مخصوص زنان در شهرهای مشهد و شیراز تأسیس شده گرچه برخی از تخصصها در این بیمارستانها وجود ندارد.
,باید متذکر شوم که نامه تأسیس این بیمارستانها به کلیه دانشگاهها ارسال شده و برخی از استانها مثل یزد، قم، مشهد، شیراز و اصفهان که زیرساختها و امکانات لازم را برای اجرایی شدن این طرح داشتند از آن استقبال کردهاند و برخی از استانها که در مناطق محروم واقع شدهاند بهدلیل نداشتن همان زیرساختها هنوز اقدامی انجام ندادهاند.»
,گرچه برای به ثمر رساندن چنین طرحی الزامات و وصول شرایطی مورد نیاز است اما نباید بسترسازی مورد نیاز این امر را فراموش کرد، مثل در نظر گرفتن یک ردیف بودجه در این خصوص یا فراهم کردن شرایط مناسب برای پزشکان متخصص زن، چراکه آنها با کار در اینگونه بیمارستانها از درمان نیم دیگر بیماران که مردان هستند باز میمانند و در صورتی که زنان زیادی به این بیمارستانها مراجعه نکنند، مسلماً پزشکان زن با کاهش درآمد روبهرو میشوند.
,دکتر مرضیه وحیددستجردی، وزیر وقت بهداشت در سال 91 از وجود سه بیمارستان جامع زنان در استان تهران و سه بیمارستان در شهرهای اصفهان، مشهد و شیراز و راهاندازی بیمارستان جامع زنان توسط 12 دانشگاه علوم پزشکی خبر داد.
,البته براساس گزارشهای موجود تعدادی از این بیمارستانها صرفاً بیمارستان زنان و زایمان بوده و تبدیل به بیمارستان جامع نشده است و به گفتههای مراجعان وضعیت همین بیمارستانها نیز مثبت ارزیابی نمیشد.
,پس از آن، بار دیگر دستجردی اظهار کرد که هر دانشگاه باید حداقل یک بیمارستان جامع زنان داشته باشد. در تهران سه بیمارستان جامع زنان شامل بیمارستان آرش، میرزاکوچک خان و مهدیه، خدمات لازم را ارائه میدهند. بیمارستان شهید اکبرآبادی نیز به سمت بیمارستان جامع زنان در حرکت است.
,
تغییر دولت سودی برای بیمارستانهای جامع زنان نداشت
در آن دوره خبرهای بسیاری از کلنگزنی و تصمیم به راهاندازی بیمارستانهای جامع زنان شنیده شد تا جایی که حتی از مصوبات جلسه شورای عالی انطباق امور اداری و فنی مؤسسات پزشکی راهاندازی بیمارستانهای جامع تخصصی زنان و پرداخت وام پنج درصد به بخش خصوصی و دانشگاهها به این منظور بود؛ اما با گذشت زمان وضعیت آنها نیز به فراموشی سپرده شد و تنها بیمارستان میرزا کوچکخان تهران با تغییر نام به بیمارستان جامع زنان محب یاس به عنوان اولین تجربه همکاری مشترک وزارت بهداشت با بخش خصوصی در سال 93 به بهرهبرداری رسید.
,
همچنین باقر لاریجانی، معاون آموزشی وزارت بهداشت از ایجاد یک بیمارستان جامع برای زنان در هر استان در سال 94 خبر داد اما تاکنون شاهد رسیدن به این موقعیت نبودیم. این وضعیت در شرایطی است که حتی مردادماه سال 94 سید حسن هاشمی، وزیر بهداشت اعلام کرد که تلاش میکنیم بیمارستان جامع زنان را ابتدا در تهران و سپس در مراکز استانها راهاندازی کنیم به نحوی که صفر تا 100 آن از کادر خانم استفاده شود.
,افزایش نیافتن تعداد بیمارستانهای جامع زنان در شرایطی است که مسوولان بر لزوم آن تاکید میکنند و راهاندازی این بیمارستانها در برخی استانها در حد کلنگزنی باقی مانده و از طرفی تأمین نیروی زن در تمام قسمتهای این بیمارستانها اقدامی دشوار است که شاید بهعنوان جدیترین مانع برای راهاندازی آنها شناخته شود.
,