سال زراعی جاری تکرار وضعیت بحرانی سال 87-86 نیست
کشت های بی رویه موجب افزایش اراضی دیم می شود/ دشت روانسر با کاهش حجم مخزن آب مواجه است
در میزگرد سراب روانسر با حضور سه تن از کارشناسان به تشریح وضعیت آب و هوایی شهرستان و برنامه های جهاد کشاورزی و امور آب پرداخته شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از سراب روانسر، هواشناسان خشکسالی را بارش کمتر از حد معمول که منجر به تغییر الگوی آب وهوایی می گردد، تعریف کرده اند, بنابراین خشکسالی از نظر هواشناسی اساساً به حالتی از خشکی ناشی از کمبود بارندگی اطلاق می شود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, سراب روانسر,,
خشکسالی معمولاً براساس درجه خشکی (در مقایسه با مقادیر نرمال یا میانگین) و طول دوره خشکی تعریف می شود, تعاریف خشکسالی هواشناسی بایستی به صورت موردی برای هر منطقه خاص درنظر گرفته شود؛ چرا که شرایط جوی که موجب کمبود بارش می شود، از منطقه ای به منطقه دیگر شدیداً تغییر می کند.
,,
در واقع خشکسالی در چندین زمینه از جمله هواشناسی، هیدرولوژیکی، کشاورزی و اقتصادی - اجتماعی تحلیل و تفسیر می گردد که ما در این گزارش به بررسی خشکسالی کشاورزی خواهیم پرداخت.
,,
زمانی که خشکسالی آغاز می شود، بخش کشاورزی بدلیل وابستگی بیش از حد به ذخیره رطوبتی خاک، معمولاً نخستین بخشی است که درگیر می شود و تحت تأثیر قرار می گیرد. با توجه به این مهم تصمیم گرفتم در میزگرد این ماه ابعاد خشکسالی کشاورزی را در روانسر بررسی نماییم.
,,
افراد حاضر در میزگرد سراب روانسر عبارت اند از: صابر محمدی مدیر اداره هواشناسی شهرستان روانسر، کامران کریمی مدیر اداره جهاد کشاورزی شهرستان روانسر و ایوب ذائبی مدیر امور آب شهرستان های پاوه، جوانرود، روانسر و ثلاث، ضمن تشکر از حضور این عزیزان در ادامه متن کامل این میزگرد را می توانید مشاهده نمایید.
,,
سراب روانسر: آیا سال زراعی جاری را با وجود پیش بینی های صورت گرفته در خصوص کمبود بارش ها می توان تکرار سال ۸۶_۸۷ در شهرستان روانسر که موجب خشکسالی گردید، دانست؟
, سراب روانسر: آیا سال زراعی جاری را با وجود پیش بینی های صورت گرفته در خصوص کمبود بارش ها می توان تکرار سال ۸۶_۸۷ در شهرستان روانسر که موجب خشکسالی گردید، دانست؟,,
محمدی: بر اساس آخرین تحلیل از داده ها و نقشه های هواشناسی سال زراعی جاری در مجموع نسبتا کم بارش برآورد می گردد. کاهش چشمگیر بارش ها طی فصل پاییز و تأخیر در وقوع بارش موثر پاییزه از چندین ماه قبل پیش بینی و اطلاع رسانی شده بود.
,,
اما اینکه آیا سال زراعی جاری تکرار وضعیت بحرانی سال زراعی 87-86 است یا خبر؟ باید گفت که میزان کاهش بارش سال زراعی جاری 5 الی 15 درصد برآورد شده و شرایط اقلیمی سال زراعی جاری شبیه سال زراعی 87-86 نخواهد بود.
,,
ایران در قسمتی از منطقه خشک و نیمه خشک جهان قرار گرفته و خشکی جزء صفات ذاتی آن است و خشکسالی بعنوان یک عارضه موقت هر چند سال یکبار در منطقه حادث می شود. پدیده خشکسالی متاسفانه طی اعصار گذشته همواره در کشور رخ داده و پیامدهای نامطلوبی بر ساکنین تحمیل نموده؛ بعبارتی منطقه از دیرباز با وقوع خشکسالی عجین بوده و پدیده ای جدید و نوظهور نمی باشد.
,,
متاسفانه کشور ما برای مقابله با این پدیده ی شوم برنامه جامعی نداشته و هنوز بصورت انفعالی با آثار و پیامدهای آن مقابله می شود. اما منطقه بعلت ناهنجاریهای اقلیمی از سال 1378 وارد دوره های خشکسالی جدیدی گردیده که به نوعی بی سابقه بوده است. خشکسالی از دیدگاههای مختلفی تعاریف متفاوتی دارد، از دیدگاه هواشناسی، هیدرولوژی و... . بعنوان مثال از دیدگاه کشاورزی، پراکنش بارش اهمیت بیشتری دارد.
,,
برای نمونه در 250 میلیمتر بارش البته با پراکنش مناسب، گندم دیم عملکرد قابل قبولی خواهد داشت، اما همین میزان از نظر هواشناسی و ایدئولوژی خشکسالی محسوب می شود.
,,
سراب روانسر: امور آب و جهاد کشاورزی چه تمهیداتی برای سال زراعی جاری با وجود کمبود بارش ها اندیشیده اند؟ (هر یک در حوزه اختیارات خود چه اقداماتی انجام داده اند و یا چه برنامه ی برای اجرا دارند؟
, سراب روانسر: امور آب و جهاد کشاورزی چه تمهیداتی برای سال زراعی جاری با وجود کمبود بارش ها اندیشیده اند؟ (هر یک در حوزه اختیارات خود چه اقداماتی انجام داده اند و یا چه برنامه ی برای اجرا دارند؟,,
کریمی: برنامه وزارت جهاد کشاورزی در شهرستان روانسر که از سالهای قبل شروع شده و هرساله ادامه دارد به قرار زیر است:
,,
- اجرای سیستم های آبیاری تحت فشار با کمکهای بلاعوض که تاکنون حدود ۴۰۰۰ هکتار در شهرستان اجرا شده است.
,,
- کاهش سطح زیر کشت زراعت های تابستانه که فقط از آبهای زیرزمینی تغذیه می شوند مثل ذرت دانه ای.
,,
- تغییر الگوی کشت از تابستان به پاییز با حمایت از زراعت هایی همچون کلزا که در پاییز امسال بیش از ۸۰۰ هکتار کشت شده است و یا کشت نخود پاییزه به منظور افزایش تولید و درآمد کشاورزان.
,,
- برگزاری کلاسها ونشست های ترویجی توسط کارشناسان با کشاورزان عزیز.
,,
-اجرای طرح پهنه بندی کارشناسان مستقر در مراکز جهاد کشاورزی به منظور ارتباط نزدیک با کشاورزان وانتقال سریع یافته های تحقیقاتی
,,
- همراهی با برنامه های سایر ادارات مرتبط با موضوع مطرح شده
,,
ذائبی: امور آب با کمک صاحبان چاهای مجاز نسبت به تشکیل تعاونی یا تشکل های بهره برداری بایستی اقدام نماید و در شناسایی افرادی که اضافه برداشت آب از چاه دارند فعالیت داشته باشد تا ضمن انسداد چاه های غیرمجاز، از اضافه برداشت ها جلوگیری کرد.
,,
برای ادامه ی راه، پیگیر طرح تجهیز چاه ها به کنتور هوشمند، اصلاح الگوی کشت به کشت های کم مصرف آب و ... هستیم. همچنین با همکاری جهاد کشاورزی درصدد هستیم تا میزان کشت آبی در فصل پاییز و قبل از ریزش باران های فصلی و مؤثر را افزایش دهیم.
,,
همچنین در راستای تحقق اهداف پروژه های 15 گانه ی طرح ملی احیا و تعادل بخشی منابع آب زیر زمینی، 109 حلقه چاه غیر مجاز تا کنون در روانسر پر و مسدود گردیده است.
,,
سراب روانسر: چه عامل و یا عواملی (از جمله کشت های بی رویه، باروری ابرها در مناطق دیگر، تغیر الگوی آب و هوایی ) موجب می شود تا خشک سالی گریبان گیر شهرستان روانسر گردد؟
, سراب روانسر: چه عامل و یا عواملی (از جمله کشت های بی رویه، باروری ابرها در مناطق دیگر، تغیر الگوی آب و هوایی ) موجب می شود تا خشک سالی گریبان گیر شهرستان روانسر گردد؟,,
محمدی: هر چند عوامل اقلیمی بعنوان عامل اصلی و اولیه خشکسالی شناخته می شود، اما نمی توان از نقش سایر عوامل موثر و تشدید کننده پدیده خشکسالی، همانند تغییرات تخریب جنگل و مرتع، سد سازی و ... غافل بود.
,,
برداشت بی رویه و غیر مجاز منابع آبی زیر زمینی و کشت های پی درپی از عوامل بروز خشکسالی نمی باشد، بلکه این عوامل، بحران خشکسالی را در سال های اخیر تشدید می کند. در بررسی راهکارهایی که می تواند مانعی بر تشدید بحران خشکسالی در منطقه باشد، استفاده از روش های مناسب آبخیزداری و بهره گیری از شیوه های فنی مناسب در آبیاری کشاورزی است؛ زیرا در بخش کشاورزی بیشترین حجم مصرف آب وجود دارد.
,,
باروری ابرها از مباحث قابل توجهی است که خصوصا در پی خشکسالی های اخیر، توجه همگان را به خود معطوف نموده است. این روش را با اضافه کردن موادی مثل نمک خشک، ید و نقره و یا اوره به داخل ابرها، جهت افزایش بارش انجام می دهند که در برخی از کشورها سابقه تاریخی دارد. برخی از کشورها میزان افزایش بارش ناشی از باروری ابرها را بین 10 الی 25 درصد اعلام نموده اند. در ایران نیز در چندین استان باروری ابرها انجام شده، اما واقعیت امر این است که هنوز نتایج قطعی و قابل قبولی حاصل نگردیده و این پروژه هنوز جنبه تحقیقاتی دارد. حتی برخی از محققین معتقدند که هزینه های بالای این پروژه به افزایش 10 الی 20 درصدی میزان بارش نمی ارزد.
,,
کریمی: خشکسالی می تواند حاصل کاهش بارندگی و برداشت های غیرمجاز از آب های ذخیره شده در زمین باشد.
,,
کشاورزان در کنترل عامل بارندگی اختیاری نداشته و فقط بعد از لطف خداوند، توسط متخصصان امکان ایجاد بارش مصنوعی ممکن خواهد شد اما در خصوص کشت های بی رویه این فقط کشاورزان هستند که می توانند مانع این نوع خشکسالی شوند، با حذف کشت های غیرمجاز و استقبال از طرح های جهاد کشاورزی و به طور کلی کاهش مصرف آب های زیرزمینی می توان تا حدودی عمر اراضی آبی را افزایش داد در غیر این صورت در آینده ی نزدیک شاهد افزایش اراضی دیم خواهیم بود.
,,
ذائبی: متأسفانه در حال حاضر برداشت بی رویه از آب رودخانه ی قره سو تاثیر بسیار ناگواری بر میزان آب های سطحی و زیرزمینی داشته است، به نخوی که در دشت روانسر با کاهش حجم مخزن آب مواجه هستیم. لذا در این زمینه مردم و مسئولین بایستی باهم همکاری داشته باشند تا خطرات جدی تری گریبان گیر مردم و منطقه نشود.
]
ارسال دیدگاه