بررسی وضعیت "زن و خانواده" در دولتهای پس از انقلاب/بخش دوم
همه حواشی زنانه دولت احمدینژاد!/ بالاخره پای زنان به کابینه دولتی باز شد!
در گزارش قبلی از جایگاه زن در انقلاب اسلامی و نهاد خانواده سخن به میان رفت و در ادامه عملکرد دولت های سازندگی و اصلاحات درباره رویکردشان به مساله زنان و خانواده مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. در این شماره قصد داریم پرونده 8ساله دولت احمدی نژاد را در این حوزه مورد کنکاش قرار دهیم.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری تحلیلی طنین یاس، محمود احمدی نژاد پس از آنکه 16 سال دولت در اختیار کارگزاران و اصلاحات بود، توانست کلیددار ساختمان پاستور شود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,اولین اقدام این دولت در حوزه زنان، تغییر نام "مرکز مشارکت زنان" به "مرکز امور زنان و خانواده" بود. همین تغییر نام به سادگی نشان می داد که قرار است به زنان در این دولت یا محوریت "خانواده" توجه اساسی گردد. این رویکرد دقیقا برخلاف رویکرد دولت های قبلی بود که صرفا به زنان و استقلال آنان توجه می نمود.
,دوره هشت ساله دولت احمدی نژاد مقارن با تدوین برنامه پنجم توسعه (1389) بود. ماده اصلی مربوط به حوزه زنان و خانواده در این برنامه عبارت است:
,ماده ۲۳۰ ـ دولت با همکاری سازمانها و دستگاههای ذیربط ازجمله مرکز امور زنان و خانواده با هدف تقویت نهاد خانواده و جایگاه زنان در عرصههای اجتماعی و استیفاء حقوق شرعی و قانونی بانوان در همه زمینهها با تدوین و تصویب «برنامه جامع توسعه امور زنان و خانواده» مشتمل بر محورهای تحکیم بنیان خانواده٬ بازنگری قوانین و مقررات مربوطه٬ پیشگیری از آسیبهای اجتماعی٬ توسعه و ساماندهی امور اقتصادی- معیشتی با اولویت ساماندهی مشاغل خانگی برای زنان سرپرست خانوار و زنان بدسرپرست٬ تأمین اجتماعی٬ اوقات فراغت٬ پژوهش٬ گسترش فرهنگ عفاف و حجاب٬ ارتقاء سلامت٬ توسعه تواناییهای سازمانهای مردمنهاد، ارتقاء توانمندیهای زنان مدیر و نخبه، توسعه تعاملات بینالمللی، تعمیق باورهای دینی و اصلاح ساختار اداری تشکیلاتی زنان و خانواده اقدام قانونی نماید.
, ., .,تمایز نگاه دولت اصولگرا به زنان با دولت های پیشین
, تمایز نگاه دولت اصولگرا به زنان با دولت های پیشین, تمایز نگاه دولت اصولگرا به زنان با دولت های پیشین,«قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران (1390-1394)» که در سال 1389 به تصویب رسید، به روشنی نشانگر تغییر گفتمان حاکم است. اگر در برنامه چهارم، دیدگاه های فمینیستی با هدف حضور صرف اجتماعی و اشتغال با نام «توانمندسازی زنان» و «بهبود کیفیت زندگی آنان» مفاهیمی محوری شمرده میشدند، در برنامه پنجم «زن و خانواده» و «عفاف و حجاب» را دو مفهوم کلیدی محسوب کرد. اما این برنامه با تهیه اسناد و برنامه عمل 14 گانه به ویژه طرح جامع تحکیم خانواده و برنامه عمل افزایش جمعیت با تغییر دولت عقیم مانده است.
,اشتغال زنان در این دوره با تأکید بر اولویت برنامهریزی برای زنان سرپرست خانوار و زنان بدسرپرست موردتوجه بود. اولویتدادن به این دو قشر اگرچه بهدرستی به تأمین نیاز مالی این زنان که در شرایط سخت و در معرض انواع آسیبهای اجتماعی هستند، تأکید داشت، مؤکد مسئولیت تأمین مالی خانواده با مردان نیز بود.
,تأکید ماده 230 بر مشاغل خانگی و تلاش جهت درآمدزایی در حوزه خانواده است. این امر با هدف سالمسازی محیطهای کاری، کاهش اختلاط زن و مرد و در راستای گسترش فرهنگ حجاب و عفاف نیز است. همچنین تأکید این طرح در خصوص زنان سرپرست خانوار با تأکید بر حضور آنان در خانه و نظارت بر فرزندان است؛ چراکه بسیاری از آسیبهای متوجه فرزندان این نوع خانوادهها، ناشی از غیبت طولانیمدت مادر از خانه است.
,تأکید این رویکرد بر خانواده و هویتبخشی مستقل به این نهاد را میتوان در زمینه توانمندسازی زنان نیز یافت. تأکید دولت اصلاحات بر توانمندسازی فرد زنان در جامعه قرار داشت، اما در این دولت تأکید بر توانمندسازی زنان مدیر و نخبه (ماده ۲۳۰ برنامه پنجم) و زنان سرپرست خانوار (ماده ۳۹ برنامه پنجم) است و اعتقادی به گسترش این امر به زنانی خارج از این دو گروه ندارد.
, ., .,,
قوانین در طول دولت نهم و دهم در حوزه ی زنان و خانواده:
, قوانین در طول دولت نهم و دهم در حوزه ی زنان و خانواده:, قوانین در طول دولت نهم و دهم در حوزه ی زنان و خانواده:,- «قانون تسهیل ازدواج جوانان» از مهمترین اسنادی است که در آذرماه 1384 تصویب شده است.
- مواردی چون ایجاد صندوق اندوخته ازدواج جوانان،انبوه سازی مسکن و اجاره آن به زوجهای جوان، اختصاص فضاهای دولتی برای برگزاری جشنهای ازدواج، پرداخت قرض الحسنه کمک هزینه زندگی به زوجهای بیکار و بدون منبع درآمد،تصحیح باورها و آداب و رسوم مانع ازدواج
- تشکیل کمیته سامان ازدواج در هر شهرستان، تعیین محل خدمت سربازان متأهل در نزدیک ترین پادگان محل سکونت، تهیه طرح جامع آموزش و مشاوره قبل و بعد از ازدواج و اولویتبخشی به متأهلان در دسترسی به فرصتهای شغلی و وامهای اشتغال و مسکن، از جمله مباحث مطرح شده در این قانون است.
- «قانون حمایت خانواده» سند مهم دیگری است که پس از پیشنهاد قوه قضائیه به دولت و پس از اصلاح برخی مادههای آن در هیئت دولت، در مرداد ماه سال 1386 به عنوان لایحه به مجلس شورای اسلامی داده شد و در اسفندماه سال 1391 به تصویب رسید.
- «قانون سامان دهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن» مصوبه دیگری است که دولت وقت برای حمایت از خانوادههای کم درآمد، لایحه آن را به مجلس شورای اسلامی داد و در اردیبهشت ماه 1387 به تصویب مجلس رسید و آیین نامه اجرایی آن در آبان ماه همان سال، در هیئت دولت تصویب شد.
اقدامات دولت های نهم و دهم:
, اقدامات دولت های نهم و دهم:, اقدامات دولت های نهم و دهم:,- در سال 1384، هیئت دولت جدید در نخستین جلسه خویش در شهریورماه «تأسیس صندوق مهر امام رضا(ع)» برای تأمین مسکن و حمایت از ازدواج و اشتغال جوانان را تصویب کرد.
- در تاریخ 1388/8/8 نیز، «آیین نامه تأمین آتیه مهر امام رضا(ع)» در هیئت وزیران به تصویب رسید. در این آیین نامه آمده است که با تولد هر نوزاد ایرانی و در صورت درخواست، دولت دست کم مبلغ ده میلیون ریال به عنوان موجودی اولیه که میتواند برای نوزادان سالهای آینده، افزایش یابد، به حساب نوزاد واریز میکند.
- از اقدامات دیگر دولت، تصویب «آیین نامه تشکیل ستاد ملی خانواده» در تیرماه سال 1387 بود که بنا به پیشنهاد شورایعالی انقلاب فرهنگی و برای تحقق اصل دهم قانون اساسی یعنی پاسداشت خانواده و حمایت از آن تشکیل میشد.
- «بیمه زنان خانهدار» نیز از موضوعاتی است که طرح آن در هیئت دولت، پیشینهای طولانی دارد. هیئت دولت در سال 1378، تدوین طرح بیمه زنان خانهدار را بر دوش مرکز امور زنان و خانواده نهاد که در پی آن طرح «صندوق تأمین اجتماعی زنان خانهدار» در سال 1380 به دولت ارائه شدو در چهارچوب ردیفی از بودجه سازمان بهزیستی کشور،در لایحه بودجه سال 1381 گنجانده و قرار شد برای اجرای آن، سازمان بهزیستی کشور با همکاری مرکز امور زنان و خانواده، آیین نامهای را تدوین کند که البته در هیچ یک از جلسات تدوین آییننامه، نمایندگان این مرکز فراخوانده نشدند!
- پس از مدتی، طرح بیمه زنان خانهدار در چهارچوب «بیمه حرف و مشاغل آزاد» مطرح و تصویب و در تاریخ 17/9/1387 ابلاغ شد. در این طرح، حق بیمه زنان خانهدار را باید خود آنان پرداخت کنند.
- گشایش «مرکز رصد و پایش وضعیت زنان کشور» از اقداماتی است که در ماههای پایانی دولت دهم انجام شد. مسئله یابی، پایش و تحلیل وضعیت زنان و خانواده، شناسایی جریانهای مهم بخش زنان و آینده پژوهی از جمله اقداماتی است که از این مرکز انتظار میرود. البته این مرکز که دسترسی به آن برای همه مدیران در استانهای پیش بینی شده، فقط در مرحله گشایش مانده است!
- از سوی دیگر بنا بر مصوبه «شورای اجتماعی کشور» در آذرماه 1389، ایجاد «اطلس اجتماعی کشور» که بیانگر سیمای اجتماعی کشور است و همه نهادهای کشور،دادههای آن را تکمیل میکنند، تصویب شده و روشن است که بخش مهمی از مباحث آن، به وضعیت زنان و خانواده مربوط میشود.
- «ارزش گذاری کار خانگی زنان» نیز از مواردی است که دولت به دنبال پیگیری آن است.
حواشی زنانه دولت احمدینژاد!
, حواشی زنانه دولت احمدینژاد!, حواشی زنانه دولت احمدینژاد!,دولتهای اول و دوم محمود احمدی نژاد به زعم بسیاری از تحلیل گران سیاسی دو دولت متفاوت از یکدیگر بود، چنانچه اصولگرایان که از حامیان اصلی احمدی نژاد در ایام انتخابات سال 84 بودند و در سال های آغازین از در همراهی بی چون و چرا با او درآمده بودند در یک سال آخر دولت نهم و در 4 سال دولت دهم انتقادات زیادی را روانه دولت کردند.
,تلاش برای ورود زنان به استادیوم، کم توجهی به اجرای قانون عفاف و حجاب و معرفی وزیر زن به از جمله اقدامات حاشیه ساز و انتقاد برانگیز رییس دولت های نهم و دهم بود.
,اولین وزیر زن در کابینه دولت
, اولین وزیر زن در کابینه دولت, اولین وزیر زن در کابینه دولت,احمدی نژاد که در اوایل دولت هشتم بر حضور بانوان در خانه تاکید داشت و حتی موضوع کاهش ساعت کاری زنان را مطرح کرده بود، اما به یکباره و همزمان با آغاز دولت نهم در اقدامی کم سابقه، سه زن را به عنوان وزیر به مجلس شورای اسلامی برای دولت نهم پیشنهاد داد.
,هرچند از بین دستجردی، فاطمه آجرلو و سوسن کشاورز، تنها مرضیه وحید دستجردی توانست رای اعتماد بهارستان نشینان را برای تصدی وزارت بهداشت و درمان اخذ کند و دو سه گانه احمدی نژاد بهم خورد، اما وی توانست گوی سبقت را از روسای جمهور سابق در معرفی وزیر زن برباید.
,مدیران زن در دولت احمدی نژاد
, مدیران زن در دولت احمدی نژاد, مدیران زن در دولت احمدی نژاد,البته احمدی نژاد برای بها دادن به زنان در پست های مدیریتی به همین اندازه بسنده نکرد و راه ورود زنان به برخی معاونتها را باز کرد، معاونانی که برخی چون آزاده اردکانی رییس بازداشت شده موزه ملی پرحاشیه و برخی چون مینو کیانی راد معاون ارزی بانک مرکزی بینام و نشان بودند.
,مریم مجتهدزاده؛ همسر یکی از دیپلمات هایی که در سال 61 در لبنان ربوده شد، آخرین رئیس مرکز امور زنان در دولت محمود احمدی نژاد بود.
, مریم مجتهدزاده؛,فاطمه بداغی؛ بانوی حقوقدان دولت که برخی نسبتش با محمد علی حجازی (همسر) دبیر و عضو هیات نظارت بر اجرای قانون اساسی را دلیل انتخاب او به عنوان مشاور حقوقی احمدی نژاد می دانند. معاونت حقوقی در دوره احمدی نژاد از معاونت پارلمانی منفک شده بود. از مهمترین اقدامات او تعقیب قضایی منتقدین دولت در سال 89 بود. تا جایی که در همان سال بعضی از رسانه ها به خاطر پیگیری های بداغی برای 6 شکایت رئیس جمهور، با کنایه به معاونتش «معاونتی برای شکایت از منتقدان» نامیدند.
, فاطمه بداغی؛,نسرین سلطانخواه؛ از معدود بانوانی که تا روزهای آخر دولت احمدی نژاد در کنار رییس دولت بود. او در دولت دهم جایگزین صادق واعظ زاده در معاونت علمی و فناوری رئیس جمهوری شد. آنطور که خودش گفته معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با ریاست او با حمایت از شرکت های دانش بنیان، حمایت از طرح های کلان محصول محور و با تدوین آیین نامه پسادکتری بستری را برای حمایت و اشتغال فارغ التحصیلان دانشگاهی فراهم کرد.
, نسرین سلطانخواه؛ ,مینو کیانی راد؛ بانوی اقتصاددان دولت که از سال 90 به سمت معاون ارزی بانک مرکزی در آمد و شاید اولین زنی که در تاریخ 51 ساله بانک مرکزی به هیات عامل این بانک راه یافته است. او تا قبل از راه اندازی مرکز مبادلات ارزی حضورش در عرصه رسانه ها نیز پر رنگ شد، اما بهمن ماه سال گذشته بود که شنیده ها حکایت از استعفای او در پی بروز نوسانات شدیدی در بازار ارزی کشور می داد.
, مینو کیانی راد؛ ,آزاده اردکانی؛ معلم اسفندیار رحیم مشایی چون خود او پرحاشیه بود. او در سال 1388 از سوی حمید بقایی، رئیس آن زمان سازمان میراث فرهنگی به ریاست موزه ملی ایران گماشته شد. اردکانی با پنج سال سابقه کاری در سازان میراث فرهنگی پس از انتصابش به معاونت موزه ملی ایران مدیر این موزه شد. آنطور که خبرها حاکی است، او در سال 90 بازداشت شد و در تیرماه همان سال از این سمت برکنار شد.
, آزاده اردکانی؛,فرحناز ترکستانی؛ از دیگر زنانی بود که حضورش در دولت با حواشی همراه شد. آنجا که احمدی نژاد تلاش کرد بعد از بروز اختلافات با مهرداد بذرپاش یک زن را جایگزین وی در ریاست سازمان امور جوانان کند. صدور حکم انتصاب ترکستانی برای ریاست سازمان ملی جوانان از سوی رئیس جمهور انتقاداتی را سبب شد و در نهایت بعد از 10 روز ترکستانی ریاست این سازمان را به دلیل کسالت رد کرد و به وزارت بهداشت بازگشت. بعد از آن بود که سازمان ملی جوانان با سازمان تربیت بدنی ادغام و وزیری برای ان معرفی شد.
, فرحناز ترکستانی,زنان مدیر در دولت هشتم
, زنان مدیر در دولت هشتم, زنان مدیر در دولت هشتم,البته سابقه مدیران زن تنها به دولت دهم و 4 سال نهایی احمدی نژاد باز نمی گردد.
,وی در دولت نهم نیزبا معرفی سوسن کشاورز به عنوان وزیر پیشنهادی آموزش و پرورش تفکرات خود را نشان داده بود. هرچند کشاورز وزیر نشد، اما فاطمه جوادی جایگزین معصومه ابتکار در سازمان محیط زیست شد تا همچنان پای یک زن در ریاست سازمان محیط زیست در میان باشد. نسرین سلطانخواه هم رییس مرکز جدید امور زنان و خانواده رییس جمهوری شد. البته بعد از مدتی سلطانخواه در شورای شهر تهران انتخاب شد و جایش را به زهرا طبیب زاده نوری داد تا تعداد زنان کابینه در آن دوره هرگز از 2نفر فراتر نرود.
,واکنش فائزه هاشمی به مدیران زن در دولت احمدی نژاد
, واکنش فائزه هاشمی به مدیران زن در دولت احمدی نژاد, واکنش فائزه هاشمی به مدیران زن در دولت احمدی نژاد,بحث مدیریت زنان در دولت احمدی نژاد آنقدر پررنگ بود که حتی فائزه هاشمی یکی از منتقدان اصلی دولت وی در گفت و گویی و در پاسخ به این سوال که " به نظر شما آیا این اقدام (انتصاب مدیران زن در دولت)، نمایشی از سوی آقای احمدی نژاد نبود؟" می گوید: من اعتقادی به نمایشی بودن آن ندارم. حتی اگر هم بگوییم نمایشی بود اما آن زنان به سمت مدیریت رسیدند و حتی وزیر زن هم داشتیم!
,به قلم: سعید ساداتی
,انتهای پیام/خ
]
ارسال دیدگاه