نگاهی آسیب شناسی به نگهداشت ظرفیت های بومی؛
حاجی فیروز خوشبخت تر است یا بابانوئل/ وقتی نادانسته پذیرای فرهنگ بیرونی می شویم
اهالی مسیحیت این روزها درگیر برگزاری مراسم کریسمس و سال نو میلادی هستند، همزمان در ایران نیز برای عده ای در سطوح مختلف، تقلید از رسم های مسیحی جذاب جلوه کرده و سعی می کنند با گرامیداشت ویترینی برخی رسوم میلادی و از جمله مسأله بابانوئل، خود را مدرن نشان دهند. این یادداشت کوشیده است با نگاهی آسیب شناسانه، برخی ابعاد ماجرا را بررسی کند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از کاشان اول، این روزها مسیحیان در تمام دنیا در هیاهوی آماده شدن و برگزاری سال نو میلادی خود هستند. همه چیز برای این جشن باستانی میلادی مهیاست و در آن میان حضور بابانوئل ها از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, کاشان اول,
بابانوئلِ مسیحیان، ما را کم و بیش به یاد حاجی فیروز و یا عمو نوروز خودمان می اندازد.
با وجود تفاوتها و شباهتهای ریز و درشتی که این دو شخصیت کهن باهم دارند، در سالهای اخیر عده ای سعی در تخریب شخصیت حاجی فیروز کهن ایرانی و تقدس بخشیدن به چهره ی بابانوئل دارند. اما غافلند از اینکه تخریب یک فرهنگ به وسعت و غنای فرهنگ کهن ایران، جز خدشه دار کردن تاریخ و تمدن جهان ثمره ی دیگری ندارد.
,
هرچند دراین یادداشت، به دنبال دفاع از چهره ی حاجی فیروز و پاسخ به ایراداتی که در مقایسه باشخصیت بابانوئل به آن وارد کرده اند، نیستیم، بلکه در پی مطرح کردن ایرادی هستیم که در این بین به خود ما وارد است.
زیرا معتقدیم همانطور که حاجی فیروز برای ما قدمتی دارد و به واسطه ی قدمتش دارای ارزش است، بابانوئل نیز در فرهنگ مسیحیان دارای اصالت است که آن را برایشان ارزشمند ساخته است.
,
در این مجال در پی اثبات اصالت حاجی فیروز یا بابانوئل نیستیم، بلکه به دنبال طرح این حکایت هستیم که صاحبان فرهنگ کریسمس و بابانوئل برای زنده و پررنگ نگاهداشتن این شخصیت محبوبشان تا به حال بسیار قوی عمل کرده اند.
تمام کودکان مسیحی بابانوئل را بعنوان شخصیتی محبوب و بخشنده و مهربان می شناسند و اطلاعات زیادی درباره ی او دارند، اطلاعاتی که همه اش خیالی ست، اما پرداخت قوی و اصولی به آن باعث شده تا بابانوئل بعنوان یک اسطوره ولو خیالی در ذهن کوچک و بزرگ نهادینه شده باشد.
اما چه بر سر حاجی فیروز بخت برگشته ی ایرانیها آمده است؟
چه به روزش آورده ایم؟ آیا بچه های ما جز یک نام چیزی از او می دانند؟ دل خراشتر از آن این سوال است که آیا جوانان ما از افسانه های کهنی که درباره اش وجود دارد،، چیزی شنیده اند؟
آیا سعی کرده ایم ویژگیهای شخصیتی این فرهنگ کهن را به کودکانمان انتقال دهیم تا آنها نیز در آینده به کودکانشان منتقل کنند؟
و یا فقط دو روز مانده به عید نوروز، صورت شخصی را با ذغال سیاه کرده و در کوچه و خیابان گردانده ایم و گاهی حتی از سر غفلت بچه هایمان را از چهره ی سیاهشش ترسانده ایم؟
,
,
,
,
,
صاحبان کریسمس و بابانوئل ویژگی های مهربانی و بخشندگی بابانوئل را چنان بزرگ جلوه داده اند که بچه ها تمام طول سال را منتظر بابانوئلند و اکنون بابانوئل مدرن شده و کودکان می توانند با تماس تلفنی هدایای درخواستی خود را به او بگویند و یا حتی به او ایمیل بزنند و اینگونه ارتباط با این شخصیت که بچه های خوب را می شناسد و برای آنها جایزه می آورد، چون او با خدا در ارتباط است، در طول سال تداوم داشته و غیر محتمل نیست که در بسیاری از موارد در سنین خاصی بتواند کودکان را برای دریافت هدیه هایش به خوب بودن سوق دهد.
,
فرهنگ ایران پر از رسم ورسومات زیبا و کهن است، اما هرچه می گذرد از زیبایی آیین هایمان کاسته شده؛ زیرا یا نکات منفی به آن اضافه کرده اند، یا فقط عده معدودی از بزرگترها به آن پای بندند و یا اینکه رسومات باارزشمان در طول سالیان تغییر شکل یافته و تنها چشم و هم چشمی از آن باقی مانده است.
کودکانمان چیزی از اصل و اساس سنت های قدیمی ایران نمی دانند، شاید تنها در حد یک اسم.
اما اینکه چرا چنین رسمی وجود داشته و در دلش چه رمز و رازهایی نهفته است را به نسل جدید منتقل نکرده ایم و از این نظر فرهنگ کهن خویش را در معرض آسیبب جدی قرار داده ایم.
,
,
فهیمه سادات حسینی
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه