رئیس پژوهشکده اسانس‌های طبیعی دانشگاه کاشان:

داستان غم‌انگیز خام فروشی/ باید روی محصولات کشاورزی کم آب سرمایه گذاری کنیم

داستان غم‌انگیز خام فروشی/ باید روی محصولات کشاورزی کم آب سرمایه گذاری کنیم
ماده خام اگر یک تومان بیارزد، آن ماده‌ای که تبدیل شده است به مادهٔ مصرفی نهایی، -مثل عطر- تا ۴۰ برابر ارزش افزوده ایجاد می‌کند.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ بحران آب منطقه کاشان و ضرورت دست کشیدن از کشت محصولات کشاورزی «آب‌بر» در این منطقه، مقوله‌ای است که فراوان در مورد جوانب تهدیدزای آن صحبت شده است.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,

اما از زاویه فرصت‌ها و پیشنهادات ایجابی، کمتر مورد بررسی و اظهار نظر کارشناسی قرار گرفته است. کاشان اول در گفتگو با رئیس پژوهشکده اسانس‌های طبیعی دانشگاه کاشان، از این منظر سوالاتی را طرح کرده و فضای جدیدی را گشوده است.

, کاشان اول,

عبدالرسول حقیر ابراهیم آبادی، عضو هیئت علمی دانشگاه کاشان و بیش از چهار سال است که ریاست پژوهشکده اسانس این دانشگاه را برعهده دارد.

,

چرا باید از کشاورزی سنتی به سمت تولیدات گیاهی خاص شیفت داشته باشیم؟
بزرگ‌ترین چالش کشور ما در حال حاضر بحران آب است؛ مخصوصا برای مناطقی که کویری هستند و یا در حاشیه کویر مثل کاشان قرار دارند.
کشت‌هایی که ما تاکنون داشته‌ایم در صورت سنتی بودنش هم کشت‌هایی پر مصرفی هستند و آب زیادی را نیاز دارند. بنابراین ضرورت دارد که روی کشت‌هایی که از نظر اقتصادی مقرون به صرفه‌تر است و احتیاج به آب کمتری دارد، سرمایه گذاری شود.
بخش کشاورزی که مربوط به مواد غذایی یا میوه هست؛ در مقایسه با گیاهان دارویی که کشت کم حجم‌تر و پر بازده‌تر و ارزش افزوده بهتری دارند، بازدهی چندانی ندارد. بنابر این ضرورت دارد که ما حتما برای این جریان برنامه ریزی کنیم.

 ظرفیت گیاهان دارویی برای منطقه کاشان چه میزان است؟
ببینید آمار و ارقام دقیقی وجود ندارد یا اگر هست من اطلاعی ندارم. ولی به هر حال منطقه کاشان از لحاظ استعداد پرورش گیاهان دارویی یک منطقه ویژه است. به خاطر اینکه هم بخش کوهستانی و کوهپایه‌ای دارد؛ -یعنی بخش غربی کاشان که شامل کوه‌های کرکس هم می‌شود و به شکلی مجموعه شهر‌ها و روستاهایی که در غرب کاشان هستند مثل کامو، آزران، جوشقان، قمصر، برزک، نیاسر و … این‌ها بخش‌های کوهستانی و خوش آب و هوای شهرستان هستند که بسیار مستعد کشت‌های ملایم هستند مثل گل محمدی، گیاهان دیگری که شرایط ملایم و خنک را احتیاج دارند و خاکشان بسیار مستعد است برای گیاهان دارویی مثل رزماری، گل محمدی، اسطوخودوس و امثال این‌ها که چنین شرایطی را می‌پسندند.
بخش شرقی کاشان هم که بخش کویری و دشت است، گیاهان آفتاب دوستی که سابقه قدیمی هم دارند مثل گشنیز، نعنا و انواع آن چه در گذشته این منطقه هم کشت می‌شدند؛ ولی مدتی است که منسوخ شده‌اند، یا به هر حال فراموش شده‌اند و الان خیلی شایسته است که به این‌ها بپردازیم و از کشت‌های بسیار پر مصرفی مثل خربزه و طالبی و امثال این‌ها که الان دارد انجام می‌شود یا حتی پنبه یا تنباکو که بسیار پرمصرف هستند و اصلا آن بازدهی که گیاهان دارویی دارد را ندارد و این جابه‌جایی حتما ضرورت دارد.

 نظرتان در مورد معضل خام فروشی و استحصال ناقص چیست؟
باز یکی از چالش‌هایی بسیار بزرگ ماست. همیشه خام فروشی بازدهی کمی دارد. به هر حال ارزش افزوده اصلی در فرآوری است. شما هر جای دنیا بخواهید محصولات کشاورزیتان را به صورت خام عرضه کنید؛ چه محصول غذایی باشد و چه گیاهان دارویی باشد و چه کاربردهای صنعتی باشد، وقتی به صورت خام عرضه کنید با ارزش افزوده بسیار ناچیزی از شما خریداری می‌کنند.

, چرا باید از کشاورزی سنتی به سمت تولیدات گیاهی خاص شیفت داشته باشیم؟ ,
,
,
,
,
,  ظرفیت گیاهان دارویی برای منطقه کاشان چه میزان است؟ ,
,
,
,
,  نظرتان در مورد معضل خام فروشی و استحصال ناقص چیست؟ ,
,

ولی اگر همین را فرآوری کنید، معمولا پنج یا شش برابر تا گاهی ۴۰ برابر -مثلا در فراورده‌های خوشبو مثل عطر و اسانس- تا ۴۰برابر ارزش افزوده خواهید داشت.
یعنی ماده خام اگر یک تومان بیارزد، آن ماده‌ای که تبدیل شده است به مادهٔ مصرفی نهایی، -مثل عطر- تا ۴۰ برابر ارزش افزوده ایجاد می‌کند. اگر ما بخواهیم موفق باشیم، باید حتما روی صنایع تبدیلی و فرآورده‌های نهایی که مخصوصاً آماده برای مصرف کنندگان باشد، برنامه ریزی کنیم.

,
,

در مورد استحصال ناقص هم باید بگویم به هر حال یک درصدی از محصول را دارد از دست می‌دهد که آن بازدهی که باید در برداشت داشته باشیم؛ به طور کامل نداریم و آن درصدی از محصول که یا در جریان برداشت در مزرعه می‌ماند یا احیانا در جریان نگهداری تا رسیدن به بازار از دست دادن آن هم یک معضل به حساب می‌آید که حتما باید روی روش‌های مناسب و بهینه برداشت کار کنیم.

شما چه راهکار‌هایی برای این مسئله دارید؟
امروز بیشتر کشاورزی‌های ما چون به صورت مزارع کوچک و خرد هست؛ بیشتر خدماتی که ما باید به آن گیاه بدهیم به صورت دستی است. کاشت یا نگهداری و حذف علف‌های هرز و مبارزه با آفات و یا هر موردی را که ما در نظر بگیریم؛ معمولا به صورت دستی و با هزینه بالا انجام می‌شود و برداشت هم به صورت دستی است و در آن صورت هم ما درصدی از محصول را از دست می‌دهیم. اما اگر مزارع ما یکپارچه باشد و وسیع باشد و امکان اینکه مکانیزه کشت کنیم و مکانیزه آبیاری کنیم و حتی برای حذف علف هرز و آفت کشی -اگر قرار است انجام شود- به صورت مکانیزه انجام دهیم، قطعا بازدهی برداشت ما هم بهتر خواهد بود.

,
,
, شما چه راهکار‌هایی برای این مسئله دارید؟ ,
,

انتهای پیام/

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه