عدم حمایت دولت از کشاورزان دلیلی برای فروش و تغییر کاربری اراضی/ جوانان رغبتی به کشاورزی ندارند

بخش کشاورزی در کلیه برنامه‌های توسعه کشور از اولویت ویژه‌ای برخوردار بوده و به عنوان محور و اساس توسعه اقتصادی کشور مورد توجه قرار دارد.

اقتصاد کشورهای جهان سوم اغلب بر تولیدات کشاورزی متکی است و فعالیت‌های کشاورزی هم غالبا در روستاها انجام می‌شود، لذا از یک طرف به خاطر بهبود بخشیدن به روش‌های سنتی تولید کشاورزی و بهره‌برداری بهینه از زمین و منابع تولید و توزیع محصولات کشاورزی و متعاقب آن تخفیف گرسنگی و محو فقر و از طرف دیگر به منظور نوسازی اجتماعی و فرهنگی روستاها که خود از توجه به مسائل انسانی و ضرورت‌های سیاسی است.

از موضوع توسعه روستایی و اهمیت آن آشکار می‌شود که مشکلات آینده جهان سوم اعم از بیکاری، فقر، کمبود درآمد، گرسنگی، کمبود تولید باید در روستاها حل و فصل شود بنابر این توسعه روستایی به خاطر حل مشکلات مزبور و مخصوصا برآوردن نیازهای اساسی مردم روستایی از اهیمت و اولویت خاصی برخوردار است.

رشد فزاینده جمعیت نیاز جوامع را به تولید مواد غذایی افزایش داده که این عامل خود نیازمند گسترش تولیدات کشاورزی است و همچنین افزایش تولیدات کشاورزی نیازمند بکارگیری تکنولوژی‌های مدرن بوده که استفاده از کود و سموم دفع آفات را می‌طلبد و استفاده از این عوامل طی سال‌ها باعث اثرات مخرب بر منابع طبیعی به خصوص خاک و آب شده است که در این راستا آموزش و در اختیار قرار دادن تکنولوژی‌های مدرن با حمایت سهل و آسان دستگاه‌های مربوطه حائز اهمیت است.

نبود رغبت در جوانان برای فعالیت در حوزه کشاورزی

عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی در گفت‌وگو با خبرنگار بلاغ، با اشاره به اینکه در جوامعی مانند کشور ایران پیش از روی کار آمدن درآمدهای نفتی، اقتصاد ملی بر پایه کشاورزی استوار بود و تنها منبع تامین خزانه و هزینه‌های دولت به شمار می‌رفت، گفت: در عصر حاضر با وجود کاهش نقش بخش کشاورزی در اقتصاد، اما همچنان بخش‌های اقتصادی در چارچوب اقتصاد کلان ملی نشان از نقش قابل توجه بخش کشاورزی در کشور است چرا که سهیم مؤثری در تأمین اشتغال و درآمد ساکنان نواحی و تعدیل نابرابری‌ها، تولید ناخالص داخلی، تامین نیازهای مصرفی جمعیت، درآمد ملی و ارزآوری همراه با زمینه‌های توسعه اقتصادی و ملی دارد.

حسن افراخته افزود: کشاورزی و توسعه روستایی پایدار حول سه محور اساسی قرار دارد که شامل امنیت غذایی، ایجاد اشتغال و درآمد در مناطق روستایی به منظور ریشه‌کن کردن فقر و حفظ منابع طبیعی و محیط زیست است.

افراخته تصریح کرد: توسعه کشاورزی باید با اتکا به امکانات و تکنولوژی موجود ایجاد شود و از نظر فنی مناسب، اقتصادی توجیه‌پذیر، اجتماعی قابل قبول و محیطی مطلوب باشد.

این محقق با اشاره به چرخه چالش‌ها در بخش کشاورزی در کشور ایران، گفت: از جمله مهم‌ترین چالش در بخش کشاورزی کمبود سطح زیرکشت، سه برابر شدن جمعیت کشور در طی 40 سال گذشته و کاهش مساحت اراضی مفید، افزایش فشار اکولوژیکی در فضاهای تولید محصولات کشاورزی در نواحی روستایی، استفاده مکرر از زمین، استفاده نادرست و مخرب از منابع آبی، کاهش راندمان عوامل بنیادی تولید نظیر آب و زمین و به صرفه نبودن تولید در این بخش، پیری جمعیت بهره‌بردار در بخش کشاورزی و نبود رغبت جوانان به فعالیت در آن موجب شده تا این بخش مهم اقتصادی به مرور زمان دچار ناپایداری مفرط شویم.

حتی اگر سرمازدگی هم نبود قیمت محصولات کشاورزی کاهش پیدا می‌کرد

دانشیار گروه باغبانی دانشکده علوم کشاورزی ساری در گفت‌وگو با بلاغ، با اشاره به اینکه برای کاشت هر محصولی باید با برنامه‌ریزی تمامی جوانب آن در نظر گرفته شود، گفت: برای هر کشتی نخست باید بازاریابی یعنی پیش از کشت محصول به بازار آن توجه شود، اگر حتی بهترین محصول بازار فروش نداشته باشد کشاورز در این زمینه ضرر می‌کند.

حسین صادقی افزود: اگر بازار مربوط به محصول مورد نظرمان اشباع باشد، وجود عرضه و تقاضا موجب کاهش قیمت می‌شود، همانند آنچه که در بازار مرکبات وجود دارد و اگر حتی سرمازدگی هم نبود قیمت محصول کاهش پیدا می‌کرد.

صادقی، تصریح کرد: برای تولید سالم و پربازده باید محصولی کشت شود که با منطقه مورد نظر سازگار و حداقل آفت و حداکثر عملکرد را تولید کند یعنی گیاهی که در برابر گرمای هوای تابستان و یخبندان زمستان و سرمای بهاره مقاوم باشد.


وی، یادآور شد: برای بهبود کیفیت تولید باید کود و سم و ابزارآلات کشاورزی به راحتی برای کشاورزان فراهم باشد.

دانشیار گروه باغبانی دانشکده علوم کشاورزی ساری با بیان اینکه روش‌های تولید پیشرفته‌ای در دنیا وجود دارد که به کار گرفته نمی‌شود، گفت: باید میان دریافت نور و فاصله درختان هوا برای ورود و خروج و نیز مسائل فنی آن رعایت شود که در این زمینه ترویج جهاد کشاورزی و فارغ‌التحصیلان بخش کشاورزی باید رعایت کنند و حتی 2 هزار متر زمین برای کشت باید فنی باشد، چراکه وقتی گیاه مناسب منطقه مورد نظر و شرایط مساعد باشد اما فنون کشت و کار رعایت نشود نتیجه مطلوب حاصل نمی‌شود.

این مدرس دانشگاه با بیان اینکه هنگامی که محصولات کشت شده برای برداشت آماده می‌شوند باید از ماشین‌آلات مختلفی بهره برد، تأکید کرد: در بخش تولید باید نکات قوت و ضعف، فرصت و تخریب‌ها را رعایت کنیم و پس از رعایت این موارد عملکرد مناسبی به‌دست می‌آید.

وی با اشاره به اینکه از آن‌جایی که کشاورزی در معرض عوامل طبیعی قرار دارد از کنترل بشر خارج است اما در تمام دنیا یک سیستم حمایتی وجود دارد، گفت: سیستم حمایتی همان بیمه محصولات کشاورزی است که کشاورزان به درستی بیمه محصولات خود را پرداخت و اگر مشکلی برای محصولاتمان ایجاد شد کشاورزان خسارت خود را از بیمه به طور کامل دریافت کنند.

صادقی افزود: دولت نمی‌تواند این همه مبلغ بیمه را پرداخت کند، بنابراین تولیدکنندگان خود این پول را برای روز مبادا پرداخت کنند.

عدم حمایت دولت از کشاورزان دلیلی برای فروش و تغییر کاربری اراضی

وی تصریح کرد: دولت باید برای پرداخت بیمه محصولات کشاورزی اندکی حمایت کند چراکه برای فعالیت در سال بعد نیاز به حمایت دارد و اگر کشاورز هر سال دچار خسارت شود و برایش کشاورزی به صرفه نباشد زمین‌های خود را قطعه قطعه کرده و به فروش می‌رساند و هر قطعه تبدیل به ویلا می‌شود.

صادقی یادآور شد: اگر چند متر زمین باقی‌مانده در مازندران از دور کشاورزی خارج شود در این حالت چیزی باقی نخواهد ماند.

وی کشاورزی را از سه ضلع تولید و بیمه و بازاریابی دانست و با اشاره به اینکه بازار محصولات کشاورزی باید از این وضعیت سنتی خارج شود، گفت: اگر محصولی بازار نداشته باشد تولیدش بی‌معنی است اما محصولی که تولید می‌شود کسی باید این محصول از کشاورزان خریداری کند و به دست مصرف‌کننده برساند که در این حالت دلالان نقش بارزی در این زمینه دارند.

این دانشیار کشاورزی افزود: کسی مخالف دلالی نیست چراکه آنان واسطه میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان هستند اما روش کار دلالان فعلی سنتی و نادرست است.

وی عنوان کرد: اگر سیستم تولید را طوری برنامه‌ریزی کنیم که با یک عامل واسطه به دست مصرف‌کنندگان برسد که نیازمند آن است که کشاورزان هر روستا و منطقه‌ای تعاونی‌هایی تشکیل دهند و این تعاونی‌ها می‌توانند با منبع مصرف در سراسر کشور ارتباط برقرار کنند و محصول خود را مستقیم بفروشند.

صادقی یادآور شد: اگر فردی محصول نامرغوب تولید کند این محصول میان راه از بین می‌رود و در این حالت مصرف‌کننده از آن خرید نمی‌کند و این به ضرر تولیدکننده است، پس تولیدکنندگان باید محصولات باکیفیت تولید کنند.

وی با بیان اینکه بسیاری از باغداران میوه‌های خود را بر روی خود درخت بدون توجه به مسائل فنی به فروش می‌رسانند، توضیح داد: برداشت محصول بدون توجه به مسائل فنی این محصولات نصفش می‌پوسد و از چرخه مصرف خارج می‌شود، در حالی که باید این محصولات به صنایع فرآوری ارسال شود اما این محصولات درجه دو و سه در زیر جعبه چیده می‌شود، در حالی که 20 درصد محصولات هر باغی باید وارد چرخه صنایع فرآوری و تبدیلی شود.

صادقی با بیان اینکه بخشی از محصولات کشاورزی باید صادر شود چراکه دوره برداشت یک ماه است اما دوره مصرف 11 ماه است که باید محلی باشد برای ذخیره‌سازی تا در طول سال در اختیار مصرف‌کنندگان قرار داده شود، گفت: اگر محل ذخیره‌سازی زیاد باشد در نهایت محل عرضه و تقاضا کاهش یافته و در قیمت تأثیر دارد.

وی افزود: اگر محصول درجه سه و چهار وارد صنایع تبدیلی همانند کنسانتره شود می‌توان بخشی از محصولات درجه یک را به کشورهای دیگر صادر کرد.

صادقی با اشاره به 17 عامل بر کاشت و تولید محصول مؤثر که همه افراد باید بخشی از آن را مطالعه کنند، عنوان کرد: در مازندران 50 درصد کشاورزی بر پایه باغبانی بوده یعنی کاشت درختان برای تولید محصولات حدود 20 سال پس از آن است بنابراین برای کاشت هر درخت باید 20 سال بعد را پیش‌بینی کنید یعنی یخبندان هر چندسال اتفاق می‌افتد و بازار فروش و خدمات و معلومات را در نظر داشته باشند تا تولیدی پایدار را ارائه دهیم.

وی گفت: تولید پایدار یعنی هنگامی که محصولی کشت می‌شود، تهدیدهایش حداقل و منافع آن حداکثر باشد.

3 هزار و 800 هکتار از مزارع مازندران در حال تجهیز و نوسازی است

مدیرکل جهادکشاورزی استان مازندران در گفت‌وگو با بلاغ، با بیان اینکه در حاضر اقدامات زیربنایی مختلفی در بخش کشاورزی انجام شد از قبیل تجهیز و نوسازی جاده میان مزارع، تأمین آب و پوشش انهار اما به دلیل محدودیت اعتباری میزان فعالیت در این بخش اندک است، اظهار کرد: باید با رفع محدودیت و ایجاد کشاورزی پایدار زیرساخت‌ها را درست کرد.

دلاور حیدرپور افزود: آب باید به مزارع انتقال داده شود و به کشاورزان نیز آموزش داده شود که از این آب و خاک درست استفاده کند که نیاز به برنامه‌ریزی و مشاوره است.

حیدرپور با اشاره به اینکه در 68 مرکز دهستان، 650 کارشناس‌ ارشد استخدام و در حال حاضر آنان مسقر هستند تا ارتباط با باغداران و دامداران برای انتقال تکنولوژی که از این نهاده‌ها درست استفاده کند، تصریح کرد: اما به دلیل محدودیت اعتباری و امکاناتی مانند خودرو این ظرفیت‌ها درحد مطلوب استفاده نمی‌شود.

وی یادآور شد: مازندران دارای آب مورد نیاز برای کشاورزی است اما این منابع آبی مهار شده نیست و باید با احداث سد آب‌های جاری را در زمستان مهار کرده تا در تابستان بتوانیم از آن استفاده کنیم.

مدیرکل جهادکشاورزی استان مازندران گفت: حدود 800 واحد آبندان در سطح 15 هزار هکتار در استان وجود دارد که باید این آبندان‌ها اصلاح و احیا شود تا ظرفیتشان افزایش یابد تا با ذخیره آب بیشتر در مواقع کمبود آب از آنها استفاده شود.

این مسؤول افزود: تجهیز و نوسازی مزارع هم برای بهبود تولید باید انجام شود و امسال 3 هزار و 800 هکتار از مزارع در حال تجهیز و نوسازی است.

وی با بیان اینکه برای مکانیزاسیون از سال 93 با اعتباراتی در حدود 120 میلیارد تومان برای خرید تجهیزاتی در حوزه ماشین‌آلات کشاورزی به کشاورزان تسهیلتب با سود 15 درصد داده شد، ادامه داد: در حال حاضر هم اگر کشاورزان به مراکز جهاد کشاورزی برای خرید ماشین‌آلات مراجعه کنند به آنها تسهیلات پرداخت می‌شود تا آنان از تکنولوژی‌های روز دنیا استفاده کنند تا هزینه تولید کاهش و عملکرد را افزایش دهند.

حیدرپور یادآور شد: برای افزایش سرعت در کشاورزی و توسعه پایدار باید آسیب‌پذیری کشاورزی را در شرایط بحرانی کاهش دهیم و با تزریق اعتبارات نیازمندی‌های بخش کشاورزی را برای افزایش تولید با کبیفیت مرتفع کنیم.

وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره صادرات در محصولات کشاورزی، اظهار کرد: در زمینه صادرات هیأت‌های مختلف تجاری با کشورهای مختلف در بخش کشاورزی مذاکره کردند و از کشورهای دیگر نیز هیأت‌های تجاری دعوت شدند و زیرساخت‌ها برای صادرات فراهم شد.

مدیرکل جهادکشاورزی استان مازندران افزود: کانتینر‌های یخچالدار ریلی از طریق راه‌آهن تهیه شده و نیز در دریا کشتی‌های یخچال‌دار برای صادرات در دریای مازندران خریداری شد و همچنین در سال 95 پیگیری شده تا مشوق‌های صادراتی داده شود.

این مسؤول با اشاره به اینکه برای مرکبات و کیوی حدود 100 میلیارد تومان مشوق صادراتی مصوب شد، تصریح کرد: برای گوشت مرغ هم تسهیلاتی برای صادرات قرار داده شد و برای صادرات لبنیات نیز مشوق حدود 200 میلیارد تومان صادر شد.

وی یادآور شد: دولت باید به گونه‌ای در زمینه صادرات فعالیت کند که تجار علاقه و رقبت بیشتری در این زمینه نشان دهند چراکه دولت باید زمینه را فراهم ‌کند و بخش خصوصی این اقدام را انجام دهد.

حیدرپور با بیان اینکه تاکنون 8 هزار تن کیوی از کشاورزان خریداری شد، گفت: کیوی‌های خریداری شده به کارخانه‌های آبگیری خراسان رضوی ارومیه، شاهرود و کارخانه آبگیری دیگری در نوشهر که این مراکز آنها را به پوره، آب میوه و کنسانتره کیوی تبدیل می‌کنند و روزانه 500 الی 600 تن به این مراکز ارسال می‌شود.

وی از آغاز خرید تضضمینی مرکبات خبر داد و افزود: اغلب پرتقال‌های درجه یک، دو و سه در حال جمع‌آوری است تا بازار تقویت شود و قیمت افزایش یابد و باغداران نگران فروش محصول نباشند.

مدیرکل جهادکشاورزی استان مازندران درباره مصوبات دولت در زمینه مرکبات، تصریح کرد: مصوبه دولت برای باغداران 200 میلیارد تومان وام کم‌بهره است و 30 میلیارد تومان حمایت بلاعوض و 20 میلیارد تومان برای خرید کیوی و نیز 20 میلیارد تومان برای صندوق بیمه کشاورزی است تا کشاورزانی که محصولات خود را بیمه کردند، خسارت را دریافت کنند.

این مسؤول گفت: برای بازار شب عید محصولات پرتقال به میزان نیاز موجود است و مصوبه‌ای هم تصویب شد تا 20 هزار تن از کشاورزان خریداری شود و از این هفته خرید شب عید از باغداران آغاز می‌شود.

وی تأکید کرد: امیدواریم نمایندگان پیگیر مصوبات دولت باشند تا پول محصول کشاورزان پرداخت شود و تسهیلات نیز در اختیار باغداران قرار گیرد.

به گزارش بلاغ، آموزش و ترویج کشاورزی در ایجاد جامعه پویا و سعادتمند روستایی می‌تواند کمک موثری کند.

در جامعه‌ای که مردم در رفاه و آسایش و سعادت به‌سر ببرند رشد متعادل شهرها و روستاها به وجود آمده و نتیجه آن ایجاد و دوام ثبات سیاسی و اجتماعی کل جامعه خواهد بود.

 

انتهای پیام/