آداب و رسوم ماندگار مردم شهرستان بن در ماه مبارک رمضان
ماه مبارک رمضان ماه ضیافت الهی است؛ رمضان در لغت از «رمضاء» به معنای شدت حرارت گرفته شده است، چون در این ماه گناهان انسان بخشیده می شود به آن رمضان گفته شده است؛ رمضان در بین مردم شهرستان بن به ماه برکت معروف است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا ؛ به نقل از زنگ خبر ، آداب و رسوم ماه مبارک رمضان یکی از مباحث مهم فرهنگ مردم ایران است و از آنجا که این آداب و رسوم ریشه دینی دارد توجه همگان را به خود جلب کرده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا ؛ , زنگ خبر,در ماه رمضان مردم به شکل هماهنگ تکالیف شرعی را انجام می دادند و برای به جای آوردن این وظایف، هر جمعیت و گروهی با آداب و تشریفات خاص خود مراسم رمضان را برگزار میکرد.
در گذشته این آداب و رسوم از غنای ویژهای برخوردار بود و افراد با شوق و ذوق بیشتری آداب رمضان را به جا میآوردهاند، اما امروزه با هجوم فرهنگ بیگانه و مشکلات زندگی شهری و ماشینی، آداب و مراسم رمضان کمرنگ تر و حتی بسیاری از آنها فراموش شدهاند.
این ماه عزیز در شهرها و روستاهای شهرستان بن نیز با آداب و سنن خاصی همراه است، قبل از آغاز ماه رمضان مردم در تدارک مواد غذایی لازم برای روزهداری هستند، پیش از پیدایش یخچال برقی، خانوادهها بنا به وسع مالی خود هر یک مقداری آرد، نان، برنج، روغن، شیره، حبوبات، مرباجات و سبزیهای خشک شده را برای ایام روزه داری تهیه میکردند.
ماه مبارک رمضان در خطه دارالمومنین شهرستان بن ویژگی ها و آداب رسوم خاص خودش را داشته، که به صورت مختصر به آن ها اشاره می کنیم:
غبارروبی مساجد:
مردم شهر بن با همکاری هم و روحانی محل در روزهای آخر ماه شعبان المعظم، با شستن فرش ها و غبارروبی مساجد و در صورت داشتن مساجد به تعمیرات، با انجام آنها ، مساجد را برای حضور خیل انبوه نمازگزاران در ماه مبارک رمضان آماده می کنند.
قاشولاما (پیشواز):
گرفتن روزه پیشواز و استقبال از ماه مبارک رمضان، از جمله آداب و سنت های شهر بن است که مؤمنین روزه دار با روزه اواخر ماه شعبان المعظم ( یک یا چند روز قبل از ماه مبارک رمضان )، به استقبال ماه میهمانی خدا می روند و خود را برای حضور در این ضیافت پرفیض آماده می کنند.همچنین با گرفتن روزه های قضای سال گذشته، قبل از ورود به ماه مبارک رمضان.
اُروشلوخ نیّته( رسم نیّت ماه مبارک رمضان ):
این رسم در زمان های قدیم بیشتر مرسوم بوده است . در این رسم بزرگ خانواده در شب اول ماه مبارک رمضان اهالی خانه را دورهم جمع می کرده است تا با انجام مراسم نیت ماه رمضان، آنها را برای روزه داری در این ماه آماده نماید. این رسم با مناجات پروردگارهمراه بوده و اغلب این اشعار خوانده می شده است( کریم و کردگاری حی داور ، توکل بر خدا الله اکبر – اگریاری دهد آن کردگارم ، نیت کرده ام یک ماه روزه دارم) و در هر شب ماه رمضان نیز اهالی خانه این جملات را بر زبان جاری می کردند(روزه می گیرم فردا ، از دینم ادا ، قرب الی الله)
پشّاما اوواتماک( بیدارکردن برای سحری):
درزمان های قدیم در شهر بن که امکانات امروزی نبوده بعضی از مردم شهرکه صدای بلند و گیرایی داشتند، وقت سحر را بر پشت بام های منازل یا مساجد با خواندن مناجات هایی به مردم اعلام می کردند. بعضی ازافراد معروف شهر بن که دراین کارشهرت داشتند افرادی مانند: (ملاخان بابا ، غلامحسین اصغرزاده ، سید ذبیح الله موسوی ، جد اذان گوها و آقا مهدی ) بوده اند.
برخی از این مناجات ها که کهنسالان به یاد می آورند ، اشعاری مانند (یارب نظر تو برنگردد ، یارب لطف عطا کن همه را – همه خوابند و تو بیداری ، یارب بیدار کن همه را ،...) یا (یارب عصیانِ مرا دونیمه کن در عرصات ، نیمی به حسن ببخش و نیمی به حسین و...) یا به صورت عربی(یَا قَاضِیَ الْحَاجَاتِ ، یَا کَافِیَ الْمُهِمَّاتِ ، یا ربّ و یا الله و یا الله و..) که این اشعار و مناجات ها را به صورت چاوشی می خواندند.
پرکردن آب در سقاخانه مسجد:
رسمی که قدیم در شهر بن مرسوم بوده پر کردن آب در سقاخانه مسجد شهر بوده است. این رسم بدین گونه بوده است که مردم از چشمه ها با استفاده از مشک ، آب می آوردند و درکوزه بزرگ سقاخانه مسجد که در کنار درب ورودی قرار داشته می ریختند ، تا بعد از اذان مغرب روزه داران از این آب بنوشند. که اکنون آب سرد کن ها جای سقاخانه های قدیمی را در شهربن گرفته اند.
اَحیا گِجَلَره( شبهای احیا):
شبهای احیا در شهر بن از جایگاه ویژه ای برخوردار است مساجد، حسینه ها، مزار شهدا ، همه از خیل مشتاقان وصال دوست و خریداران مغرفت ،پابرهنگان و تشنگان محبت و رحمت دوست آکنده و لبریز است.
«سبحانک یا لا اله الا انت،الغوث الغوث خلصنا من النار یارب» و این آوای سوزناک که در شب های قدر (19 – 23 رمضان) از دل سینه های مالامال از امید رحمت و مغفرت پروردگار جاری می شود.در این روزها و شب ها محبت،مهربانی،احسان و نیکوکاری مردم شهر بن و خانواده های آنان به اوج خود می رسدخوشحال و با نشاط از آن جهت که رمضان این ماه پرفیض و برکت را در یافته اند و به این توفیق بزرگ نائل شده اند و مغموم از آن جهت که این ماه دوست داشتنی در حال خداحافظی از آنهاست.
پختن فتیر و اَگیردَک :
پختن فتیر یکی از سنت های قدیمی است که بویژه در شب 21 ماه رمضان و شب های قدر، در شهر بن انجام می شود. در این ایام، هر خانواده با توجه به بضاعت مالی، و با نیت برآورده شدن حاجت و استجابت دعا، به پخت و نذر فتیر و اَگیردَک پرداخته و این نذر را هنگام افطار در بین مردم روزه دار و همچنین احیاء کنندگان شب قدر توزیع می کنند.
فتیر نوعی نان است که خمیرش از شیر، آرد و خشک بار ( گردو، کشمش، بادام ) تهیه شده و برای پخت بر روی این نان، زرده تخم مرغ، گل رنگ، زعفران و زیره افزوده و آن را در تنور می پزند.
و اَگیردَک نیز با همان خمیر فتیر درست می شود ولی به جای اینکه در تنورپخته شود در داخل روغن سرخ می شود و بعداز سرخ شدن روی آن شکر می ریزند.
آرپاچورگه(پختن نان جو):
زنان شهر بن در ماه مبارک رمضان اقدام به پخت نان جو می کنند. و آن را بین مردم و روزه داران توزیع می نمایند. مردم شهر بن عقیده دارند افطار با نان جو ثواب زیادی دارد و به یاد سختی های اهل بیت (ع) اگرنان جو باشد با آن افطار می کنند.
پختن شله زرد و انواع حلوا:
تهیه و توزیع شله زرد، انواع حلوا و خوراکی های دیگر بویژه در مواقع افطار، از دیگر رسمات و آیین های ماه مبارک رمضان در شهر بن است که با نزدیک شدن به نیمه ماه مبارک رمضان و همچنین شبهای پرفیض قدر، بیشتر می شود.
دؤوه اَته(خوردن گوشت شتر):
طبخ گوشت شتر یکی از آداب و رسوم شهر بن در ماه رمضان است . مردم شهر بن عقیده دارند که خوردن گوشت شتر در این ماه ثواب زیادی دارد و باعث تقویت بدن برای روزه داری می شود . که معمولاً گوشت شتر را بصورت آبگوشت درست کرده و دراین ماه مبارک میل می کنند.
افطاری دادن:
پذیرایی از مؤمنین روزه دار با سنت حسنه افطاری، از دیگر آیین های مورد توجه در سراسر شهر بن به شمار می رود که به شکل های مختلف انجام می شود. این افطاری دادن ها از پذیرایی با خرما ، شیر، زولبیا و بامیه در مساجد ، تا انداختن سفره افطاری در منازل انجام می گیرد.
سحری دادن :
مردم شهر بن در شب های قدر به شکل های مختلف از احیاکنندگان این شب های بزرگ پذیرایی می نمایند.که در برخی مساجد شهر بن با کمک مردم و افراد خیر با پخت غذا ، بعد از اتمام اعمال این شب ها در پایان به احیا کنندگان سحری داده می شود.
اوشاخلار اروجه(روزه کله گنجشکی کودکان):
یکی از آداب و رسوم مخصوص کودکان در شهر بن گرفتن روزه کله گنجشکی است. تا قبل از سن تکلیف آنهاست و برای آماده سازی کودک و آشنای کودک با آداب روزه داری می باشد. بچه ها دوست دارند که هنگام سحر کنار سفره نشسته باشند پدر و مادرها بچه ها را تشویق می کنند تا کنار سفره بنشینند و سحری بخورند.
روزه کله گنجشکی بدین گونه است که پس از اذان صبح تا اذان ظهر چیزی نمی خورند و بعد از اذان ظهر تا اذان مغرب نیز دوباره چیزی نمی خورند . کودکان با شور و شوق هنگام افطار درکنار بزرگترها می نشینند و با احساس پیروزی و بزرگی همراه با بزرگتر ها افطار می کنند.
هِل کردن آب کشاورزی در روز 21 رمضان:
کشاورزان شهر بن آبیاری در 21 ماه مبارک رمضان روز شهادت حضرت علی (ع) را حرام می دانند و آبیاری مزارع کشاورزی و باغات را تعطیل کرده و آب را به اصطلاح « هِل » می کنند و منظور این است که آب، به حرمت عزای امام علی (ع)، در بیابان روان و رها شود تا سایر موجودات از آن بهره ببرند و منفعتی برای کشاورزان نداشته باشد.
البته این سنت در عاشورای حسینی (ع) و 28 صفرسالروز رحلت پیامبر گرامی اسلام (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع هم انجام می شود.
عیدانه بردن برای تازه عروس ها در عیدفطر:
در شهر بن، در تمامی اعیاد مانند عید قربان، غدیر، نوروز و ...، و به ویژه عید سعید فطر رسمی قدیمی وجود دارد و آن بردن کادو (هدیه ) و عیدانه برای تازه عروس های فامیل می باشد، که از سنت های نیکو و پسندیده به شمار می رود. در این رسم، بزرگان خانواده داماد، با خرید هدایایی به منزل پدری عروس رفته و برای عروس عیدی می برند. آشی نیز همراه این جشن وجود دارد که به « آش عیدی » معروف است. میهمانان علاوه بر کادو مواد مورد نیاز برای پخت غذا از جمله برنج، گوشت، میوه، روغن و ... را نیز به همراه برده و یا غذایی را در منزل طبخ و همراه خود به منزل نوعروس می برند.
اولولر بایرامه یا عرفه لر گِجسه ( مراسم عید اموات در عید فطر):
برپایی مراسم عید برای اموات و درگذشتگان از سنتهای مرسوم در شهر بن است که در روز عید سعید فطر انجام می شود. در این آیین، مردم قبل از اقامه نماز عید سعید فطر، مراسمی در مسجد محل برگزار و پس از قرائت قرآن و فاتحه برای اموات ، در نماز عید سعید فطرحاضر می شوند. البته این مراسم درطول سال در یکی از اعیاد قربان و نوروز هم انجام می شود.
حضوردر مزار شهداء و اهل قبور در عید فطر:
مردم شهر بن بعد از اقامه نماز عید سعید فطر جهت زیارت و ادای احترام به شهدا و اهل قبور ، بر سر مزار آنها حاضر می شوند و با غبار روبی مزار آنان و آب پاشی و بردن خیرات مانند: شیرینی ،خرما و میوه های دیگر، که از فاتحه دهندگان پذیرایی می گردد . لحظه ای از عید را درکنار شهدا و اموات خود می گذرانند. و عید را به آنان تبریک می گویند.
انتهای پیام/
در ماه رمضان مردم به شکل هماهنگ تکالیف شرعی را انجام می دادند و برای به جای آوردن این وظایف، هر جمعیت و گروهی با آداب و تشریفات خاص خود مراسم رمضان را برگزار میکرد.
در گذشته این آداب و رسوم از غنای ویژهای برخوردار بود و افراد با شوق و ذوق بیشتری آداب رمضان را به جا میآوردهاند، اما امروزه با هجوم فرهنگ بیگانه و مشکلات زندگی شهری و ماشینی، آداب و مراسم رمضان کمرنگ تر و حتی بسیاری از آنها فراموش شدهاند.
این ماه عزیز در شهرها و روستاهای شهرستان بن نیز با آداب و سنن خاصی همراه است، قبل از آغاز ماه رمضان مردم در تدارک مواد غذایی لازم برای روزهداری هستند، پیش از پیدایش یخچال برقی، خانوادهها بنا به وسع مالی خود هر یک مقداری آرد، نان، برنج، روغن، شیره، حبوبات، مرباجات و سبزیهای خشک شده را برای ایام روزه داری تهیه میکردند.
ماه مبارک رمضان در خطه دارالمومنین شهرستان بن ویژگی ها و آداب رسوم خاص خودش را داشته، که به صورت مختصر به آن ها اشاره می کنیم:
غبارروبی مساجد:
مردم شهر بن با همکاری هم و روحانی محل در روزهای آخر ماه شعبان المعظم، با شستن فرش ها و غبارروبی مساجد و در صورت داشتن مساجد به تعمیرات، با انجام آنها ، مساجد را برای حضور خیل انبوه نمازگزاران در ماه مبارک رمضان آماده می کنند.
قاشولاما (پیشواز):
گرفتن روزه پیشواز و استقبال از ماه مبارک رمضان، از جمله آداب و سنت های شهر بن است که مؤمنین روزه دار با روزه اواخر ماه شعبان المعظم ( یک یا چند روز قبل از ماه مبارک رمضان )، به استقبال ماه میهمانی خدا می روند و خود را برای حضور در این ضیافت پرفیض آماده می کنند.همچنین با گرفتن روزه های قضای سال گذشته، قبل از ورود به ماه مبارک رمضان.
اُروشلوخ نیّته( رسم نیّت ماه مبارک رمضان ):
این رسم در زمان های قدیم بیشتر مرسوم بوده است . در این رسم بزرگ خانواده در شب اول ماه مبارک رمضان اهالی خانه را دورهم جمع می کرده است تا با انجام مراسم نیت ماه رمضان، آنها را برای روزه داری در این ماه آماده نماید. این رسم با مناجات پروردگارهمراه بوده و اغلب این اشعار خوانده می شده است( کریم و کردگاری حی داور ، توکل بر خدا الله اکبر – اگریاری دهد آن کردگارم ، نیت کرده ام یک ماه روزه دارم) و در هر شب ماه رمضان نیز اهالی خانه این جملات را بر زبان جاری می کردند(روزه می گیرم فردا ، از دینم ادا ، قرب الی الله)
پشّاما اوواتماک( بیدارکردن برای سحری):
درزمان های قدیم در شهر بن که امکانات امروزی نبوده بعضی از مردم شهرکه صدای بلند و گیرایی داشتند، وقت سحر را بر پشت بام های منازل یا مساجد با خواندن مناجات هایی به مردم اعلام می کردند. بعضی ازافراد معروف شهر بن که دراین کارشهرت داشتند افرادی مانند: (ملاخان بابا ، غلامحسین اصغرزاده ، سید ذبیح الله موسوی ، جد اذان گوها و آقا مهدی ) بوده اند.
برخی از این مناجات ها که کهنسالان به یاد می آورند ، اشعاری مانند (یارب نظر تو برنگردد ، یارب لطف عطا کن همه را – همه خوابند و تو بیداری ، یارب بیدار کن همه را ،...) یا (یارب عصیانِ مرا دونیمه کن در عرصات ، نیمی به حسن ببخش و نیمی به حسین و...) یا به صورت عربی(یَا قَاضِیَ الْحَاجَاتِ ، یَا کَافِیَ الْمُهِمَّاتِ ، یا ربّ و یا الله و یا الله و..) که این اشعار و مناجات ها را به صورت چاوشی می خواندند.
پرکردن آب در سقاخانه مسجد:
رسمی که قدیم در شهر بن مرسوم بوده پر کردن آب در سقاخانه مسجد شهر بوده است. این رسم بدین گونه بوده است که مردم از چشمه ها با استفاده از مشک ، آب می آوردند و درکوزه بزرگ سقاخانه مسجد که در کنار درب ورودی قرار داشته می ریختند ، تا بعد از اذان مغرب روزه داران از این آب بنوشند. که اکنون آب سرد کن ها جای سقاخانه های قدیمی را در شهربن گرفته اند.
اَحیا گِجَلَره( شبهای احیا):
شبهای احیا در شهر بن از جایگاه ویژه ای برخوردار است مساجد، حسینه ها، مزار شهدا ، همه از خیل مشتاقان وصال دوست و خریداران مغرفت ،پابرهنگان و تشنگان محبت و رحمت دوست آکنده و لبریز است.
«سبحانک یا لا اله الا انت،الغوث الغوث خلصنا من النار یارب» و این آوای سوزناک که در شب های قدر (19 – 23 رمضان) از دل سینه های مالامال از امید رحمت و مغفرت پروردگار جاری می شود.در این روزها و شب ها محبت،مهربانی،احسان و نیکوکاری مردم شهر بن و خانواده های آنان به اوج خود می رسدخوشحال و با نشاط از آن جهت که رمضان این ماه پرفیض و برکت را در یافته اند و به این توفیق بزرگ نائل شده اند و مغموم از آن جهت که این ماه دوست داشتنی در حال خداحافظی از آنهاست.
پختن فتیر و اَگیردَک :
پختن فتیر یکی از سنت های قدیمی است که بویژه در شب 21 ماه رمضان و شب های قدر، در شهر بن انجام می شود. در این ایام، هر خانواده با توجه به بضاعت مالی، و با نیت برآورده شدن حاجت و استجابت دعا، به پخت و نذر فتیر و اَگیردَک پرداخته و این نذر را هنگام افطار در بین مردم روزه دار و همچنین احیاء کنندگان شب قدر توزیع می کنند.
فتیر نوعی نان است که خمیرش از شیر، آرد و خشک بار ( گردو، کشمش، بادام ) تهیه شده و برای پخت بر روی این نان، زرده تخم مرغ، گل رنگ، زعفران و زیره افزوده و آن را در تنور می پزند.
و اَگیردَک نیز با همان خمیر فتیر درست می شود ولی به جای اینکه در تنورپخته شود در داخل روغن سرخ می شود و بعداز سرخ شدن روی آن شکر می ریزند.
آرپاچورگه(پختن نان جو):
زنان شهر بن در ماه مبارک رمضان اقدام به پخت نان جو می کنند. و آن را بین مردم و روزه داران توزیع می نمایند. مردم شهر بن عقیده دارند افطار با نان جو ثواب زیادی دارد و به یاد سختی های اهل بیت (ع) اگرنان جو باشد با آن افطار می کنند.
پختن شله زرد و انواع حلوا:
تهیه و توزیع شله زرد، انواع حلوا و خوراکی های دیگر بویژه در مواقع افطار، از دیگر رسمات و آیین های ماه مبارک رمضان در شهر بن است که با نزدیک شدن به نیمه ماه مبارک رمضان و همچنین شبهای پرفیض قدر، بیشتر می شود.
دؤوه اَته(خوردن گوشت شتر):
طبخ گوشت شتر یکی از آداب و رسوم شهر بن در ماه رمضان است . مردم شهر بن عقیده دارند که خوردن گوشت شتر در این ماه ثواب زیادی دارد و باعث تقویت بدن برای روزه داری می شود . که معمولاً گوشت شتر را بصورت آبگوشت درست کرده و دراین ماه مبارک میل می کنند.
افطاری دادن:
پذیرایی از مؤمنین روزه دار با سنت حسنه افطاری، از دیگر آیین های مورد توجه در سراسر شهر بن به شمار می رود که به شکل های مختلف انجام می شود. این افطاری دادن ها از پذیرایی با خرما ، شیر، زولبیا و بامیه در مساجد ، تا انداختن سفره افطاری در منازل انجام می گیرد.
سحری دادن :
مردم شهر بن در شب های قدر به شکل های مختلف از احیاکنندگان این شب های بزرگ پذیرایی می نمایند.که در برخی مساجد شهر بن با کمک مردم و افراد خیر با پخت غذا ، بعد از اتمام اعمال این شب ها در پایان به احیا کنندگان سحری داده می شود.
اوشاخلار اروجه(روزه کله گنجشکی کودکان):
یکی از آداب و رسوم مخصوص کودکان در شهر بن گرفتن روزه کله گنجشکی است. تا قبل از سن تکلیف آنهاست و برای آماده سازی کودک و آشنای کودک با آداب روزه داری می باشد. بچه ها دوست دارند که هنگام سحر کنار سفره نشسته باشند پدر و مادرها بچه ها را تشویق می کنند تا کنار سفره بنشینند و سحری بخورند.
روزه کله گنجشکی بدین گونه است که پس از اذان صبح تا اذان ظهر چیزی نمی خورند و بعد از اذان ظهر تا اذان مغرب نیز دوباره چیزی نمی خورند . کودکان با شور و شوق هنگام افطار درکنار بزرگترها می نشینند و با احساس پیروزی و بزرگی همراه با بزرگتر ها افطار می کنند.
هِل کردن آب کشاورزی در روز 21 رمضان:
کشاورزان شهر بن آبیاری در 21 ماه مبارک رمضان روز شهادت حضرت علی (ع) را حرام می دانند و آبیاری مزارع کشاورزی و باغات را تعطیل کرده و آب را به اصطلاح « هِل » می کنند و منظور این است که آب، به حرمت عزای امام علی (ع)، در بیابان روان و رها شود تا سایر موجودات از آن بهره ببرند و منفعتی برای کشاورزان نداشته باشد.
البته این سنت در عاشورای حسینی (ع) و 28 صفرسالروز رحلت پیامبر گرامی اسلام (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع هم انجام می شود.
عیدانه بردن برای تازه عروس ها در عیدفطر:
در شهر بن، در تمامی اعیاد مانند عید قربان، غدیر، نوروز و ...، و به ویژه عید سعید فطر رسمی قدیمی وجود دارد و آن بردن کادو (هدیه ) و عیدانه برای تازه عروس های فامیل می باشد، که از سنت های نیکو و پسندیده به شمار می رود. در این رسم، بزرگان خانواده داماد، با خرید هدایایی به منزل پدری عروس رفته و برای عروس عیدی می برند. آشی نیز همراه این جشن وجود دارد که به « آش عیدی » معروف است. میهمانان علاوه بر کادو مواد مورد نیاز برای پخت غذا از جمله برنج، گوشت، میوه، روغن و ... را نیز به همراه برده و یا غذایی را در منزل طبخ و همراه خود به منزل نوعروس می برند.
اولولر بایرامه یا عرفه لر گِجسه ( مراسم عید اموات در عید فطر):
برپایی مراسم عید برای اموات و درگذشتگان از سنتهای مرسوم در شهر بن است که در روز عید سعید فطر انجام می شود. در این آیین، مردم قبل از اقامه نماز عید سعید فطر، مراسمی در مسجد محل برگزار و پس از قرائت قرآن و فاتحه برای اموات ، در نماز عید سعید فطرحاضر می شوند. البته این مراسم درطول سال در یکی از اعیاد قربان و نوروز هم انجام می شود.
حضوردر مزار شهداء و اهل قبور در عید فطر:
مردم شهر بن بعد از اقامه نماز عید سعید فطر جهت زیارت و ادای احترام به شهدا و اهل قبور ، بر سر مزار آنها حاضر می شوند و با غبار روبی مزار آنان و آب پاشی و بردن خیرات مانند: شیرینی ،خرما و میوه های دیگر، که از فاتحه دهندگان پذیرایی می گردد . لحظه ای از عید را درکنار شهدا و اموات خود می گذرانند. و عید را به آنان تبریک می گویند.
انتهای پیام/
در ماه رمضان مردم به شکل هماهنگ تکالیف شرعی را انجام می دادند و برای به جای آوردن این وظایف، هر جمعیت و گروهی با آداب و تشریفات خاص خود مراسم رمضان را برگزار میکرد.
در گذشته این آداب و رسوم از غنای ویژهای برخوردار بود و افراد با شوق و ذوق بیشتری آداب رمضان را به جا میآوردهاند، اما امروزه با هجوم فرهنگ بیگانه و مشکلات زندگی شهری و ماشینی، آداب و مراسم رمضان کمرنگ تر و حتی بسیاری از آنها فراموش شدهاند.
این ماه عزیز در شهرها و روستاهای شهرستان بن نیز با آداب و سنن خاصی همراه است، قبل از آغاز ماه رمضان مردم در تدارک مواد غذایی لازم برای روزهداری هستند، پیش از پیدایش یخچال برقی، خانوادهها بنا به وسع مالی خود هر یک مقداری آرد، نان، برنج، روغن، شیره، حبوبات، مرباجات و سبزیهای خشک شده را برای ایام روزه داری تهیه میکردند.
ماه مبارک رمضان در خطه دارالمومنین شهرستان بن ویژگی ها و آداب رسوم خاص خودش را داشته، که به صورت مختصر به آن ها اشاره می کنیم:
غبارروبی مساجد:
مردم شهر بن با همکاری هم و روحانی محل در روزهای آخر ماه شعبان المعظم، با شستن فرش ها و غبارروبی مساجد و در صورت داشتن مساجد به تعمیرات، با انجام آنها ، مساجد را برای حضور خیل انبوه نمازگزاران در ماه مبارک رمضان آماده می کنند.
قاشولاما (پیشواز):
گرفتن روزه پیشواز و استقبال از ماه مبارک رمضان، از جمله آداب و سنت های شهر بن است که مؤمنین روزه دار با روزه اواخر ماه شعبان المعظم ( یک یا چند روز قبل از ماه مبارک رمضان )، به استقبال ماه میهمانی خدا می روند و خود را برای حضور در این ضیافت پرفیض آماده می کنند.همچنین با گرفتن روزه های قضای سال گذشته، قبل از ورود به ماه مبارک رمضان.
اُروشلوخ نیّته( رسم نیّت ماه مبارک رمضان ):
این رسم در زمان های قدیم بیشتر مرسوم بوده است . در این رسم بزرگ خانواده در شب اول ماه مبارک رمضان اهالی خانه را دورهم جمع می کرده است تا با انجام مراسم نیت ماه رمضان، آنها را برای روزه داری در این ماه آماده نماید. این رسم با مناجات پروردگارهمراه بوده و اغلب این اشعار خوانده می شده است( کریم و کردگاری حی داور ، توکل بر خدا الله اکبر – اگریاری دهد آن کردگارم ، نیت کرده ام یک ماه روزه دارم) و در هر شب ماه رمضان نیز اهالی خانه این جملات را بر زبان جاری می کردند(روزه می گیرم فردا ، از دینم ادا ، قرب الی الله)
پشّاما اوواتماک( بیدارکردن برای سحری):
درزمان های قدیم در شهر بن که امکانات امروزی نبوده بعضی از مردم شهرکه صدای بلند و گیرایی داشتند، وقت سحر را بر پشت بام های منازل یا مساجد با خواندن مناجات هایی به مردم اعلام می کردند. بعضی ازافراد معروف شهر بن که دراین کارشهرت داشتند افرادی مانند: (ملاخان بابا ، غلامحسین اصغرزاده ، سید ذبیح الله موسوی ، جد اذان گوها و آقا مهدی ) بوده اند.
برخی از این مناجات ها که کهنسالان به یاد می آورند ، اشعاری مانند (یارب نظر تو برنگردد ، یارب لطف عطا کن همه را – همه خوابند و تو بیداری ، یارب بیدار کن همه را ،...) یا (یارب عصیانِ مرا دونیمه کن در عرصات ، نیمی به حسن ببخش و نیمی به حسین و...) یا به صورت عربی(یَا قَاضِیَ الْحَاجَاتِ ، یَا کَافِیَ الْمُهِمَّاتِ ، یا ربّ و یا الله و یا الله و..) که این اشعار و مناجات ها را به صورت چاوشی می خواندند.
پرکردن آب در سقاخانه مسجد:
رسمی که قدیم در شهر بن مرسوم بوده پر کردن آب در سقاخانه مسجد شهر بوده است. این رسم بدین گونه بوده است که مردم از چشمه ها با استفاده از مشک ، آب می آوردند و درکوزه بزرگ سقاخانه مسجد که در کنار درب ورودی قرار داشته می ریختند ، تا بعد از اذان مغرب روزه داران از این آب بنوشند. که اکنون آب سرد کن ها جای سقاخانه های قدیمی را در شهربن گرفته اند.
اَحیا گِجَلَره( شبهای احیا):
شبهای احیا در شهر بن از جایگاه ویژه ای برخوردار است مساجد، حسینه ها، مزار شهدا ، همه از خیل مشتاقان وصال دوست و خریداران مغرفت ،پابرهنگان و تشنگان محبت و رحمت دوست آکنده و لبریز است.
«سبحانک یا لا اله الا انت،الغوث الغوث خلصنا من النار یارب» و این آوای سوزناک که در شب های قدر (19 – 23 رمضان) از دل سینه های مالامال از امید رحمت و مغفرت پروردگار جاری می شود.در این روزها و شب ها محبت،مهربانی،احسان و نیکوکاری مردم شهر بن و خانواده های آنان به اوج خود می رسدخوشحال و با نشاط از آن جهت که رمضان این ماه پرفیض و برکت را در یافته اند و به این توفیق بزرگ نائل شده اند و مغموم از آن جهت که این ماه دوست داشتنی در حال خداحافظی از آنهاست.
پختن فتیر و اَگیردَک :
پختن فتیر یکی از سنت های قدیمی است که بویژه در شب 21 ماه رمضان و شب های قدر، در شهر بن انجام می شود. در این ایام، هر خانواده با توجه به بضاعت مالی، و با نیت برآورده شدن حاجت و استجابت دعا، به پخت و نذر فتیر و اَگیردَک پرداخته و این نذر را هنگام افطار در بین مردم روزه دار و همچنین احیاء کنندگان شب قدر توزیع می کنند.
فتیر نوعی نان است که خمیرش از شیر، آرد و خشک بار ( گردو، کشمش، بادام ) تهیه شده و برای پخت بر روی این نان، زرده تخم مرغ، گل رنگ، زعفران و زیره افزوده و آن را در تنور می پزند.
و اَگیردَک نیز با همان خمیر فتیر درست می شود ولی به جای اینکه در تنورپخته شود در داخل روغن سرخ می شود و بعداز سرخ شدن روی آن شکر می ریزند.
آرپاچورگه(پختن نان جو):
زنان شهر بن در ماه مبارک رمضان اقدام به پخت نان جو می کنند. و آن را بین مردم و روزه داران توزیع می نمایند. مردم شهر بن عقیده دارند افطار با نان جو ثواب زیادی دارد و به یاد سختی های اهل بیت (ع) اگرنان جو باشد با آن افطار می کنند.
پختن شله زرد و انواع حلوا:
تهیه و توزیع شله زرد، انواع حلوا و خوراکی های دیگر بویژه در مواقع افطار، از دیگر رسمات و آیین های ماه مبارک رمضان در شهر بن است که با نزدیک شدن به نیمه ماه مبارک رمضان و همچنین شبهای پرفیض قدر، بیشتر می شود.
دؤوه اَته(خوردن گوشت شتر):
طبخ گوشت شتر یکی از آداب و رسوم شهر بن در ماه رمضان است . مردم شهر بن عقیده دارند که خوردن گوشت شتر در این ماه ثواب زیادی دارد و باعث تقویت بدن برای روزه داری می شود . که معمولاً گوشت شتر را بصورت آبگوشت درست کرده و دراین ماه مبارک میل می کنند.
افطاری دادن:
پذیرایی از مؤمنین روزه دار با سنت حسنه افطاری، از دیگر آیین های مورد توجه در سراسر شهر بن به شمار می رود که به شکل های مختلف انجام می شود. این افطاری دادن ها از پذیرایی با خرما ، شیر، زولبیا و بامیه در مساجد ، تا انداختن سفره افطاری در منازل انجام می گیرد.
سحری دادن :
مردم شهر بن در شب های قدر به شکل های مختلف از احیاکنندگان این شب های بزرگ پذیرایی می نمایند.که در برخی مساجد شهر بن با کمک مردم و افراد خیر با پخت غذا ، بعد از اتمام اعمال این شب ها در پایان به احیا کنندگان سحری داده می شود.
اوشاخلار اروجه(روزه کله گنجشکی کودکان):
یکی از آداب و رسوم مخصوص کودکان در شهر بن گرفتن روزه کله گنجشکی است. تا قبل از سن تکلیف آنهاست و برای آماده سازی کودک و آشنای کودک با آداب روزه داری می باشد. بچه ها دوست دارند که هنگام سحر کنار سفره نشسته باشند پدر و مادرها بچه ها را تشویق می کنند تا کنار سفره بنشینند و سحری بخورند.
روزه کله گنجشکی بدین گونه است که پس از اذان صبح تا اذان ظهر چیزی نمی خورند و بعد از اذان ظهر تا اذان مغرب نیز دوباره چیزی نمی خورند . کودکان با شور و شوق هنگام افطار درکنار بزرگترها می نشینند و با احساس پیروزی و بزرگی همراه با بزرگتر ها افطار می کنند.
هِل کردن آب کشاورزی در روز 21 رمضان:
کشاورزان شهر بن آبیاری در 21 ماه مبارک رمضان روز شهادت حضرت علی (ع) را حرام می دانند و آبیاری مزارع کشاورزی و باغات را تعطیل کرده و آب را به اصطلاح « هِل » می کنند و منظور این است که آب، به حرمت عزای امام علی (ع)، در بیابان روان و رها شود تا سایر موجودات از آن بهره ببرند و منفعتی برای کشاورزان نداشته باشد.
البته این سنت در عاشورای حسینی (ع) و 28 صفرسالروز رحلت پیامبر گرامی اسلام (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع هم انجام می شود.
عیدانه بردن برای تازه عروس ها در عیدفطر:
در شهر بن، در تمامی اعیاد مانند عید قربان، غدیر، نوروز و ...، و به ویژه عید سعید فطر رسمی قدیمی وجود دارد و آن بردن کادو (هدیه ) و عیدانه برای تازه عروس های فامیل می باشد، که از سنت های نیکو و پسندیده به شمار می رود. در این رسم، بزرگان خانواده داماد، با خرید هدایایی به منزل پدری عروس رفته و برای عروس عیدی می برند. آشی نیز همراه این جشن وجود دارد که به « آش عیدی » معروف است. میهمانان علاوه بر کادو مواد مورد نیاز برای پخت غذا از جمله برنج، گوشت، میوه، روغن و ... را نیز به همراه برده و یا غذایی را در منزل طبخ و همراه خود به منزل نوعروس می برند.
اولولر بایرامه یا عرفه لر گِجسه ( مراسم عید اموات در عید فطر):
برپایی مراسم عید برای اموات و درگذشتگان از سنتهای مرسوم در شهر بن است که در روز عید سعید فطر انجام می شود. در این آیین، مردم قبل از اقامه نماز عید سعید فطر، مراسمی در مسجد محل برگزار و پس از قرائت قرآن و فاتحه برای اموات ، در نماز عید سعید فطرحاضر می شوند. البته این مراسم درطول سال در یکی از اعیاد قربان و نوروز هم انجام می شود.
حضوردر مزار شهداء و اهل قبور در عید فطر:
مردم شهر بن بعد از اقامه نماز عید سعید فطر جهت زیارت و ادای احترام به شهدا و اهل قبور ، بر سر مزار آنها حاضر می شوند و با غبار روبی مزار آنان و آب پاشی و بردن خیرات مانند: شیرینی ،خرما و میوه های دیگر، که از فاتحه دهندگان پذیرایی می گردد . لحظه ای از عید را درکنار شهدا و اموات خود می گذرانند. و عید را به آنان تبریک می گویند.
انتهای پیام/
در ماه رمضان مردم به شکل هماهنگ تکالیف شرعی را انجام می دادند و برای به جای آوردن این وظایف، هر جمعیت و گروهی با آداب و تشریفات خاص خود مراسم رمضان را برگزار میکرد.
در گذشته این آداب و رسوم از غنای ویژهای برخوردار بود و افراد با شوق و ذوق بیشتری آداب رمضان را به جا میآوردهاند، اما امروزه با هجوم فرهنگ بیگانه و مشکلات زندگی شهری و ماشینی، آداب و مراسم رمضان کمرنگ تر و حتی بسیاری از آنها فراموش شدهاند.
این ماه عزیز در شهرها و روستاهای شهرستان بن نیز با آداب و سنن خاصی همراه است، قبل از آغاز ماه رمضان مردم در تدارک مواد غذایی لازم برای روزهداری هستند، پیش از پیدایش یخچال برقی، خانوادهها بنا به وسع مالی خود هر یک مقداری آرد، نان، برنج، روغن، شیره، حبوبات، مرباجات و سبزیهای خشک شده را برای ایام روزه داری تهیه میکردند.
ماه مبارک رمضان در خطه دارالمومنین شهرستان بن ویژگی ها و آداب رسوم خاص خودش را داشته، که به صورت مختصر به آن ها اشاره می کنیم:
غبارروبی مساجد:
در ماه رمضان مردم به شکل هماهنگ تکالیف شرعی را انجام می دادند و برای به جای آوردن این وظایف، هر جمعیت و گروهی با آداب و تشریفات خاص خود مراسم رمضان را برگزار میکرد.
در گذشته این آداب و رسوم از غنای ویژهای برخوردار بود و افراد با شوق و ذوق بیشتری آداب رمضان را به جا میآوردهاند، اما امروزه با هجوم فرهنگ بیگانه و مشکلات زندگی شهری و ماشینی، آداب و مراسم رمضان کمرنگ تر و حتی بسیاری از آنها فراموش شدهاند.
این ماه عزیز در شهرها و روستاهای شهرستان بن نیز با آداب و سنن خاصی همراه است، قبل از آغاز ماه رمضان مردم در تدارک مواد غذایی لازم برای روزهداری هستند، پیش از پیدایش یخچال برقی، خانوادهها بنا به وسع مالی خود هر یک مقداری آرد، نان، برنج، روغن، شیره، حبوبات، مرباجات و سبزیهای خشک شده را برای ایام روزه داری تهیه میکردند.
ماه مبارک رمضان در خطه دارالمومنین شهرستان بن ویژگی ها و آداب رسوم خاص خودش را داشته، که به صورت مختصر به آن ها اشاره می کنیم:
غبارروبی مساجد:
در ماه رمضان مردم به شکل هماهنگ تکالیف شرعی را انجام می دادند و برای به جای آوردن این وظایف، هر جمعیت و گروهی با آداب و تشریفات خاص خود مراسم رمضان را برگزار میکرد.
در گذشته این آداب و رسوم از غنای ویژهای برخوردار بود و افراد با شوق و ذوق بیشتری آداب رمضان را به جا میآوردهاند، اما امروزه با هجوم فرهنگ بیگانه و مشکلات زندگی شهری و ماشینی، آداب و مراسم رمضان کمرنگ تر و حتی بسیاری از آنها فراموش شدهاند.
این ماه عزیز در شهرها و روستاهای شهرستان بن نیز با آداب و سنن خاصی همراه است، قبل از آغاز ماه رمضان مردم در تدارک مواد غذایی لازم برای روزهداری هستند، پیش از پیدایش یخچال برقی، خانوادهها بنا به وسع مالی خود هر یک مقداری آرد، نان، برنج، روغن، شیره، حبوبات، مرباجات و سبزیهای خشک شده را برای ایام روزه داری تهیه میکردند.
ماه مبارک رمضان در خطه دارالمومنین شهرستان بن ویژگی ها و آداب رسوم خاص خودش را داشته، که به صورت مختصر به آن ها اشاره می کنیم:
غبارروبی مساجد:
,
,
,
,
,
,
,
,
,
مردم شهر بن با همکاری هم و روحانی محل در روزهای آخر ماه شعبان المعظم، با شستن فرش ها و غبارروبی مساجد و در صورت داشتن مساجد به تعمیرات، با انجام آنها ، مساجد را برای حضور خیل انبوه نمازگزاران در ماه مبارک رمضان آماده می کنند.
قاشولاما (پیشواز):
گرفتن روزه پیشواز و استقبال از ماه مبارک رمضان، از جمله آداب و سنت های شهر بن است که مؤمنین روزه دار با روزه اواخر ماه شعبان المعظم ( یک یا چند روز قبل از ماه مبارک رمضان )، به استقبال ماه میهمانی خدا می روند و خود را برای حضور در این ضیافت پرفیض آماده می کنند.همچنین با گرفتن روزه های قضای سال گذشته، قبل از ورود به ماه مبارک رمضان.
اُروشلوخ نیّته( رسم نیّت ماه مبارک رمضان ):
این رسم در زمان های قدیم بیشتر مرسوم بوده است . در این رسم بزرگ خانواده در شب اول ماه مبارک رمضان اهالی خانه را دورهم جمع می کرده است تا با انجام مراسم نیت ماه رمضان، آنها را برای روزه داری در این ماه آماده نماید. این رسم با مناجات پروردگارهمراه بوده و اغلب این اشعار خوانده می شده است( کریم و کردگاری حی داور ، توکل بر خدا الله اکبر – اگریاری دهد آن کردگارم ، نیت کرده ام یک ماه روزه دارم) و در هر شب ماه رمضان نیز اهالی خانه این جملات را بر زبان جاری می کردند(روزه می گیرم فردا ، از دینم ادا ، قرب الی الله)
پشّاما اوواتماک( بیدارکردن برای سحری):
درزمان های قدیم در شهر بن که امکانات امروزی نبوده بعضی از مردم شهرکه صدای بلند و گیرایی داشتند، وقت سحر را بر پشت بام های منازل یا مساجد با خواندن مناجات هایی به مردم اعلام می کردند. بعضی ازافراد معروف شهر بن که دراین کارشهرت داشتند افرادی مانند: (ملاخان بابا ، غلامحسین اصغرزاده ، سید ذبیح الله موسوی ، جد اذان گوها و آقا مهدی ) بوده اند.
برخی از این مناجات ها که کهنسالان به یاد می آورند ، اشعاری مانند (یارب نظر تو برنگردد ، یارب لطف عطا کن همه را – همه خوابند و تو بیداری ، یارب بیدار کن همه را ،...) یا (یارب عصیانِ مرا دونیمه کن در عرصات ، نیمی به حسن ببخش و نیمی به حسین و...) یا به صورت عربی(یَا قَاضِیَ الْحَاجَاتِ ، یَا کَافِیَ الْمُهِمَّاتِ ، یا ربّ و یا الله و یا الله و..) که این اشعار و مناجات ها را به صورت چاوشی می خواندند.
پرکردن آب در سقاخانه مسجد:
رسمی که قدیم در شهر بن مرسوم بوده پر کردن آب در سقاخانه مسجد شهر بوده است. این رسم بدین گونه بوده است که مردم از چشمه ها با استفاده از مشک ، آب می آوردند و درکوزه بزرگ سقاخانه مسجد که در کنار درب ورودی قرار داشته می ریختند ، تا بعد از اذان مغرب روزه داران از این آب بنوشند. که اکنون آب سرد کن ها جای سقاخانه های قدیمی را در شهربن گرفته اند.
اَحیا گِجَلَره( شبهای احیا):
شبهای احیا در شهر بن از جایگاه ویژه ای برخوردار است مساجد، حسینه ها، مزار شهدا ، همه از خیل مشتاقان وصال دوست و خریداران مغرفت ،پابرهنگان و تشنگان محبت و رحمت دوست آکنده و لبریز است.
«سبحانک یا لا اله الا انت،الغوث الغوث خلصنا من النار یارب» و این آوای سوزناک که در شب های قدر (19 – 23 رمضان) از دل سینه های مالامال از امید رحمت و مغفرت پروردگار جاری می شود.در این روزها و شب ها محبت،مهربانی،احسان و نیکوکاری مردم شهر بن و خانواده های آنان به اوج خود می رسدخوشحال و با نشاط از آن جهت که رمضان این ماه پرفیض و برکت را در یافته اند و به این توفیق بزرگ نائل شده اند و مغموم از آن جهت که این ماه دوست داشتنی در حال خداحافظی از آنهاست.
پختن فتیر و اَگیردَک :
پختن فتیر یکی از سنت های قدیمی است که بویژه در شب 21 ماه رمضان و شب های قدر، در شهر بن انجام می شود. در این ایام، هر خانواده با توجه به بضاعت مالی، و با نیت برآورده شدن حاجت و استجابت دعا، به پخت و نذر فتیر و اَگیردَک پرداخته و این نذر را هنگام افطار در بین مردم روزه دار و همچنین احیاء کنندگان شب قدر توزیع می کنند.
فتیر نوعی نان است که خمیرش از شیر، آرد و خشک بار ( گردو، کشمش، بادام ) تهیه شده و برای پخت بر روی این نان، زرده تخم مرغ، گل رنگ، زعفران و زیره افزوده و آن را در تنور می پزند.
و اَگیردَک نیز با همان خمیر فتیر درست می شود ولی به جای اینکه در تنورپخته شود در داخل روغن سرخ می شود و بعداز سرخ شدن روی آن شکر می ریزند.
آرپاچورگه(پختن نان جو):
زنان شهر بن در ماه مبارک رمضان اقدام به پخت نان جو می کنند. و آن را بین مردم و روزه داران توزیع می نمایند. مردم شهر بن عقیده دارند افطار با نان جو ثواب زیادی دارد و به یاد سختی های اهل بیت (ع) اگرنان جو باشد با آن افطار می کنند.
پختن شله زرد و انواع حلوا:
تهیه و توزیع شله زرد، انواع حلوا و خوراکی های دیگر بویژه در مواقع افطار، از دیگر رسمات و آیین های ماه مبارک رمضان در شهر بن است که با نزدیک شدن به نیمه ماه مبارک رمضان و همچنین شبهای پرفیض قدر، بیشتر می شود.
دؤوه اَته(خوردن گوشت شتر):
طبخ گوشت شتر یکی از آداب و رسوم شهر بن در ماه رمضان است . مردم شهر بن عقیده دارند که خوردن گوشت شتر در این ماه ثواب زیادی دارد و باعث تقویت بدن برای روزه داری می شود . که معمولاً گوشت شتر را بصورت آبگوشت درست کرده و دراین ماه مبارک میل می کنند.
افطاری دادن:
پذیرایی از مؤمنین روزه دار با سنت حسنه افطاری، از دیگر آیین های مورد توجه در سراسر شهر بن به شمار می رود که به شکل های مختلف انجام می شود. این افطاری دادن ها از پذیرایی با خرما ، شیر، زولبیا و بامیه در مساجد ، تا انداختن سفره افطاری در منازل انجام می گیرد.
سحری دادن :
مردم شهر بن در شب های قدر به شکل های مختلف از احیاکنندگان این شب های بزرگ پذیرایی می نمایند.که در برخی مساجد شهر بن با کمک مردم و افراد خیر با پخت غذا ، بعد از اتمام اعمال این شب ها در پایان به احیا کنندگان سحری داده می شود.
اوشاخلار اروجه(روزه کله گنجشکی کودکان):
یکی از آداب و رسوم مخصوص کودکان در شهر بن گرفتن روزه کله گنجشکی است. تا قبل از سن تکلیف آنهاست و برای آماده سازی کودک و آشنای کودک با آداب روزه داری می باشد. بچه ها دوست دارند که هنگام سحر کنار سفره نشسته باشند پدر و مادرها بچه ها را تشویق می کنند تا کنار سفره بنشینند و سحری بخورند.
روزه کله گنجشکی بدین گونه است که پس از اذان صبح تا اذان ظهر چیزی نمی خورند و بعد از اذان ظهر تا اذان مغرب نیز دوباره چیزی نمی خورند . کودکان با شور و شوق هنگام افطار درکنار بزرگترها می نشینند و با احساس پیروزی و بزرگی همراه با بزرگتر ها افطار می کنند.
هِل کردن آب کشاورزی در روز 21 رمضان:
کشاورزان شهر بن آبیاری در 21 ماه مبارک رمضان روز شهادت حضرت علی (ع) را حرام می دانند و آبیاری مزارع کشاورزی و باغات را تعطیل کرده و آب را به اصطلاح « هِل » می کنند و منظور این است که آب، به حرمت عزای امام علی (ع)، در بیابان روان و رها شود تا سایر موجودات از آن بهره ببرند و منفعتی برای کشاورزان نداشته باشد.
البته این سنت در عاشورای حسینی (ع) و 28 صفرسالروز رحلت پیامبر گرامی اسلام (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع هم انجام می شود.
عیدانه بردن برای تازه عروس ها در عیدفطر:
در شهر بن، در تمامی اعیاد مانند عید قربان، غدیر، نوروز و ...، و به ویژه عید سعید فطر رسمی قدیمی وجود دارد و آن بردن کادو (هدیه ) و عیدانه برای تازه عروس های فامیل می باشد، که از سنت های نیکو و پسندیده به شمار می رود. در این رسم، بزرگان خانواده داماد، با خرید هدایایی به منزل پدری عروس رفته و برای عروس عیدی می برند. آشی نیز همراه این جشن وجود دارد که به « آش عیدی » معروف است. میهمانان علاوه بر کادو مواد مورد نیاز برای پخت غذا از جمله برنج، گوشت، میوه، روغن و ... را نیز به همراه برده و یا غذایی را در منزل طبخ و همراه خود به منزل نوعروس می برند.
اولولر بایرامه یا عرفه لر گِجسه ( مراسم عید اموات در عید فطر):
برپایی مراسم عید برای اموات و درگذشتگان از سنتهای مرسوم در شهر بن است که در روز عید سعید فطر انجام می شود. در این آیین، مردم قبل از اقامه نماز عید سعید فطر، مراسمی در مسجد محل برگزار و پس از قرائت قرآن و فاتحه برای اموات ، در نماز عید سعید فطرحاضر می شوند. البته این مراسم درطول سال در یکی از اعیاد قربان و نوروز هم انجام می شود.
حضوردر مزار شهداء و اهل قبور در عید فطر:
مردم شهر بن بعد از اقامه نماز عید سعید فطر جهت زیارت و ادای احترام به شهدا و اهل قبور ، بر سر مزار آنها حاضر می شوند و با غبار روبی مزار آنان و آب پاشی و بردن خیرات مانند: شیرینی ،خرما و میوه های دیگر، که از فاتحه دهندگان پذیرایی می گردد . لحظه ای از عید را درکنار شهدا و اموات خود می گذرانند. و عید را به آنان تبریک می گویند.
انتهای پیام/
مردم شهر بن با همکاری هم و روحانی محل در روزهای آخر ماه شعبان المعظم، با شستن فرش ها و غبارروبی مساجد و در صورت داشتن مساجد به تعمیرات، با انجام آنها ، مساجد را برای حضور خیل انبوه نمازگزاران در ماه مبارک رمضان آماده می کنند.
,قاشولاما (پیشواز):
,
گرفتن روزه پیشواز و استقبال از ماه مبارک رمضان، از جمله آداب و سنت های شهر بن است که مؤمنین روزه دار با روزه اواخر ماه شعبان المعظم ( یک یا چند روز قبل از ماه مبارک رمضان )، به استقبال ماه میهمانی خدا می روند و خود را برای حضور در این ضیافت پرفیض آماده می کنند.همچنین با گرفتن روزه های قضای سال گذشته، قبل از ورود به ماه مبارک رمضان.
اُروشلوخ نیّته( رسم نیّت ماه مبارک رمضان ):
,
این رسم در زمان های قدیم بیشتر مرسوم بوده است . در این رسم بزرگ خانواده در شب اول ماه مبارک رمضان اهالی خانه را دورهم جمع می کرده است تا با انجام مراسم نیت ماه رمضان، آنها را برای روزه داری در این ماه آماده نماید. این رسم با مناجات پروردگارهمراه بوده و اغلب این اشعار خوانده می شده است( کریم و کردگاری حی داور ، توکل بر خدا الله اکبر – اگریاری دهد آن کردگارم ، نیت کرده ام یک ماه روزه دارم) و در هر شب ماه رمضان نیز اهالی خانه این جملات را بر زبان جاری می کردند(روزه می گیرم فردا ، از دینم ادا ، قرب الی الله)
,پشّاما اوواتماک( بیدارکردن برای سحری):
,درزمان های قدیم در شهر بن که امکانات امروزی نبوده بعضی از مردم شهرکه صدای بلند و گیرایی داشتند، وقت سحر را بر پشت بام های منازل یا مساجد با خواندن مناجات هایی به مردم اعلام می کردند. بعضی ازافراد معروف شهر بن که دراین کارشهرت داشتند افرادی مانند: (ملاخان بابا ، غلامحسین اصغرزاده ، سید ذبیح الله موسوی ، جد اذان گوها و آقا مهدی ) بوده اند.
,برخی از این مناجات ها که کهنسالان به یاد می آورند ، اشعاری مانند (یارب نظر تو برنگردد ، یارب لطف عطا کن همه را – همه خوابند و تو بیداری ، یارب بیدار کن همه را ،...) یا (یارب عصیانِ مرا دونیمه کن در عرصات ، نیمی به حسن ببخش و نیمی به حسین و...) یا به صورت عربی(یَا قَاضِیَ الْحَاجَاتِ ، یَا کَافِیَ الْمُهِمَّاتِ ، یا ربّ و یا الله و یا الله و..) که این اشعار و مناجات ها را به صورت چاوشی می خواندند.
,پرکردن آب در سقاخانه مسجد:
,رسمی که قدیم در شهر بن مرسوم بوده پر کردن آب در سقاخانه مسجد شهر بوده است. این رسم بدین گونه بوده است که مردم از چشمه ها با استفاده از مشک ، آب می آوردند و درکوزه بزرگ سقاخانه مسجد که در کنار درب ورودی قرار داشته می ریختند ، تا بعد از اذان مغرب روزه داران از این آب بنوشند. که اکنون آب سرد کن ها جای سقاخانه های قدیمی را در شهربن گرفته اند.
,اَحیا گِجَلَره( شبهای احیا):
,شبهای احیا در شهر بن از جایگاه ویژه ای برخوردار است مساجد، حسینه ها، مزار شهدا ، همه از خیل مشتاقان وصال دوست و خریداران مغرفت ،پابرهنگان و تشنگان محبت و رحمت دوست آکنده و لبریز است.
,«سبحانک یا لا اله الا انت،الغوث الغوث خلصنا من النار یارب» و این آوای سوزناک که در شب های قدر (19 – 23 رمضان) از دل سینه های مالامال از امید رحمت و مغفرت پروردگار جاری می شود.در این روزها و شب ها محبت،مهربانی،احسان و نیکوکاری مردم شهر بن و خانواده های آنان به اوج خود می رسدخوشحال و با نشاط از آن جهت که رمضان این ماه پرفیض و برکت را در یافته اند و به این توفیق بزرگ نائل شده اند و مغموم از آن جهت که این ماه دوست داشتنی در حال خداحافظی از آنهاست.
,,
پختن فتیر و اَگیردَک :
,پختن فتیر یکی از سنت های قدیمی است که بویژه در شب 21 ماه رمضان و شب های قدر، در شهر بن انجام می شود. در این ایام، هر خانواده با توجه به بضاعت مالی، و با نیت برآورده شدن حاجت و استجابت دعا، به پخت و نذر فتیر و اَگیردَک پرداخته و این نذر را هنگام افطار در بین مردم روزه دار و همچنین احیاء کنندگان شب قدر توزیع می کنند.
,فتیر نوعی نان است که خمیرش از شیر، آرد و خشک بار ( گردو، کشمش، بادام ) تهیه شده و برای پخت بر روی این نان، زرده تخم مرغ، گل رنگ، زعفران و زیره افزوده و آن را در تنور می پزند.
,و اَگیردَک نیز با همان خمیر فتیر درست می شود ولی به جای اینکه در تنورپخته شود در داخل روغن سرخ می شود و بعداز سرخ شدن روی آن شکر می ریزند.
,آرپاچورگه(پختن نان جو):
,زنان شهر بن در ماه مبارک رمضان اقدام به پخت نان جو می کنند. و آن را بین مردم و روزه داران توزیع می نمایند. مردم شهر بن عقیده دارند افطار با نان جو ثواب زیادی دارد و به یاد سختی های اهل بیت (ع) اگرنان جو باشد با آن افطار می کنند.
,پختن شله زرد و انواع حلوا:
,
تهیه و توزیع شله زرد، انواع حلوا و خوراکی های دیگر بویژه در مواقع افطار، از دیگر رسمات و آیین های ماه مبارک رمضان در شهر بن است که با نزدیک شدن به نیمه ماه مبارک رمضان و همچنین شبهای پرفیض قدر، بیشتر می شود.
دؤوه اَته(خوردن گوشت شتر):
,
,
طبخ گوشت شتر یکی از آداب و رسوم شهر بن در ماه رمضان است . مردم شهر بن عقیده دارند که خوردن گوشت شتر در این ماه ثواب زیادی دارد و باعث تقویت بدن برای روزه داری می شود . که معمولاً گوشت شتر را بصورت آبگوشت درست کرده و دراین ماه مبارک میل می کنند.
,افطاری دادن:
,پذیرایی از مؤمنین روزه دار با سنت حسنه افطاری، از دیگر آیین های مورد توجه در سراسر شهر بن به شمار می رود که به شکل های مختلف انجام می شود. این افطاری دادن ها از پذیرایی با خرما ، شیر، زولبیا و بامیه در مساجد ، تا انداختن سفره افطاری در منازل انجام می گیرد.
,سحری دادن :
,مردم شهر بن در شب های قدر به شکل های مختلف از احیاکنندگان این شب های بزرگ پذیرایی می نمایند.که در برخی مساجد شهر بن با کمک مردم و افراد خیر با پخت غذا ، بعد از اتمام اعمال این شب ها در پایان به احیا کنندگان سحری داده می شود.
,اوشاخلار اروجه(روزه کله گنجشکی کودکان):
,
یکی از آداب و رسوم مخصوص کودکان در شهر بن گرفتن روزه کله گنجشکی است. تا قبل از سن تکلیف آنهاست و برای آماده سازی کودک و آشنای کودک با آداب روزه داری می باشد. بچه ها دوست دارند که هنگام سحر کنار سفره نشسته باشند پدر و مادرها بچه ها را تشویق می کنند تا کنار سفره بنشینند و سحری بخورند.
روزه کله گنجشکی بدین گونه است که پس از اذان صبح تا اذان ظهر چیزی نمی خورند و بعد از اذان ظهر تا اذان مغرب نیز دوباره چیزی نمی خورند . کودکان با شور و شوق هنگام افطار درکنار بزرگترها می نشینند و با احساس پیروزی و بزرگی همراه با بزرگتر ها افطار می کنند.
هِل کردن آب کشاورزی در روز 21 رمضان:
,
,
,
کشاورزان شهر بن آبیاری در 21 ماه مبارک رمضان روز شهادت حضرت علی (ع) را حرام می دانند و آبیاری مزارع کشاورزی و باغات را تعطیل کرده و آب را به اصطلاح « هِل » می کنند و منظور این است که آب، به حرمت عزای امام علی (ع)، در بیابان روان و رها شود تا سایر موجودات از آن بهره ببرند و منفعتی برای کشاورزان نداشته باشد.
,البته این سنت در عاشورای حسینی (ع) و 28 صفرسالروز رحلت پیامبر گرامی اسلام (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع هم انجام می شود.
,
عیدانه بردن برای تازه عروس ها در عیدفطر:
,
در شهر بن، در تمامی اعیاد مانند عید قربان، غدیر، نوروز و ...، و به ویژه عید سعید فطر رسمی قدیمی وجود دارد و آن بردن کادو (هدیه ) و عیدانه برای تازه عروس های فامیل می باشد، که از سنت های نیکو و پسندیده به شمار می رود. در این رسم، بزرگان خانواده داماد، با خرید هدایایی به منزل پدری عروس رفته و برای عروس عیدی می برند. آشی نیز همراه این جشن وجود دارد که به « آش عیدی » معروف است. میهمانان علاوه بر کادو مواد مورد نیاز برای پخت غذا از جمله برنج، گوشت، میوه، روغن و ... را نیز به همراه برده و یا غذایی را در منزل طبخ و همراه خود به منزل نوعروس می برند.
,اولولر بایرامه یا عرفه لر گِجسه ( مراسم عید اموات در عید فطر):
,برپایی مراسم عید برای اموات و درگذشتگان از سنتهای مرسوم در شهر بن است که در روز عید سعید فطر انجام می شود. در این آیین، مردم قبل از اقامه نماز عید سعید فطر، مراسمی در مسجد محل برگزار و پس از قرائت قرآن و فاتحه برای اموات ، در نماز عید سعید فطرحاضر می شوند. البته این مراسم درطول سال در یکی از اعیاد قربان و نوروز هم انجام می شود.
,حضوردر مزار شهداء و اهل قبور در عید فطر:
,
مردم شهر بن بعد از اقامه نماز عید سعید فطر جهت زیارت و ادای احترام به شهدا و اهل قبور ، بر سر مزار آنها حاضر می شوند و با غبار روبی مزار آنان و آب پاشی و بردن خیرات مانند: شیرینی ،خرما و میوه های دیگر، که از فاتحه دهندگان پذیرایی می گردد . لحظه ای از عید را درکنار شهدا و اموات خود می گذرانند. و عید را به آنان تبریک می گویند.
انتهای پیام/
,
]
ارسال دیدگاه