پوکی استخوان چیست؟/نقش رژیم غذایی در استخوان سازی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا زینب حسینی کارشناس سلامت در گفتگو با خبرنگار نسل شاهوار در رابطه با بیماری پوکی استخوان گفت: پوکی استخوان بیماری است که بر اثر ابتلا به آن، استخوان ها نازک و شکننده می شوند و به آسانی دچار شکستگی می گردند.

وی اظهار کرد: از آنجا که این بیماری به تدریج ایجاد می شود و به آهستگی پیشرفت می کند، به آن بیماری خاموش اطلاق می کنند.

نقش رژیم غذایی در استخوان سازی

این کارشناس سلامت با بیان اینکه حدود یک چهارم وزن بدن را استخوان ها تشکیل می دهند افزود: در مقابل، کلسیم حدود 2/1 – 2/2 درصد وزن بدن را تشکیل می دهد، یعنی در یک فرد بالغ حدود یک کیلوگرم کلسیم در استخوان ها وجود دارد.

حسینی با اشاره به نقش مهم کلسیم در تشکیل استخوان و تنظیم بسیاری از فعل و انفعالات سلولی تصریح کرد: استخوان به عنوان یک مخزن و بانک کلسیم به حساب می آید و اگر مصرف کلسیم روزانه کمتر از میزان مورد نیاز باشد، برای حفظ غلظت کلسیم خون، بدن آن را از استخوان ها برداشت می کند.

وی تاکید داشت: اگر برداشت کلسیم روزانه بدن از استخوان ها برای مدت طولانی تداوم یابد پوکی استخوان رخ می دهد.

عوامل موثر بر جذب کلسیم

این کارشناس سلامت با بیان اینکه مهم ترین عامل موثر بر جذب کلسیم از روده ها، ویتامین دی است بیان کرد: ویتامین دی، یک ویتامین محلول در چربی بوده به همین دلیل در چربی مواد غذایی مثل ماهی،  روغن آفتابگردان، شیر و ... یافت می شود.

حسینی ادامه داد: تابش نور خورشید روزانه به مدت 15 الی 20 دقیقه برای تامین ویتامین دی بدن کافی است.

وی با بیان اینکه هر چه پوست تیره تر باشد، میزان تولید ویتامین دی در پوست تیره کمتر است افزود: بعد از نور آفتاب، ماهی (خصوصا روغن و جگر آن)، زرده تخم مرغ (نه سفیده آن)، جگر و کرده مهم ترین منابع ویتامین دی است.

نقش تغذیه در تراکم  استخوان

وی با اشاره به نقش تغذیه در تراکم استخوان کلسیم و ویتامین دی را یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده توده و تراکم استخوانی دانست و گفت: کاهش مصرف کلسیم در دوران نوجوانی و جوانی می تواند سبب کاهش توده استخوانی به میزان 5 تا 10 درصد در دوره میان سالی و پیری شود.

این کارشناس سلامت خاطرنشان کرد: مصرف کلسیم و ویتامین دی به میزان کافی توسط زنان یائسه، باعث کاهش شیوع شکستگی استخوان به میزان 30 تا 50 درصد می شود.

حسینی در ادامه صحبت های خود با اشاره به نقش پروتئین تصریح کرد:  افزایش مصرف پروتئین باعث افزایش فعالیت سلول های استخوان خوار می شود ولی کاهش مصرف آن نه تنها سبب افزایش توده استخوانی نمی شود، بلکه ترمیم شکستگی استخوان را به تاخیر می اندازد پس باید پروتئین به میزان کافی استفاده شود.

وی با تاکید بر مصرف گیاهان، سبزیجات و حبوبات افزود: یکی از اجزای گیاهان، ماده شیمیایی موسوم به ریزوفلاون ها است که در حبوبات مانند سویا، نخود و ... به وفور یافت می شود که سبب پیشگیری از پوکی استخوان می شوند.

این کارشناس سلامت یاد آور شد: فقر ویتامین کا می تواند سبب افزایش شکستگی لگن و ران شود.

حسینی تاکید کرد: بهترین زمان مصرف مکمل کلسیم، شب پس از شام است.

چه افرادی مستعد ترند؟

وی در پاسخ به این سوال که چه افرادی برای بیماری پوکی استخوان مستعد ترند گفت: یکی از عوامل موثر در بیماری پوکی استخوان وراثت است و 80 درصد توده استخوانی وابسته به ژن می باشد به طوری که در خانواده افرادی که سابقه پوکی استخوان و شکستگی ناشی از آن وجود داشته است احتمال بروز پوکی استخوان در فرد 2 برابر می شود.

این کارشناس سلامت تغذیه مناسب را یکی دیگر از عواملی دانست که در بیماری پوکی استخوان نقش تاثیر گذار دارد و اظهار کرد: میزان کلسیم و ویتامین دی دریافتی مهم ترین عوامل تعیین کننده در میزان ترمیم و بازسازی استخوان است، از این رو نقش تغذیه در کودکی نیز بسیار مهم است و اگر کودک رژیم غذایی خوبی نداشته باشد، زودتر دچار پوکی استخوان می شود.

حسینی با بیان اینکه الکل و دخانیات نیز با ایجاد اختلال در تغذیه و فعالیت فیزیکی و اثرات سمی مستقیم روی سلول های استخوان ساز می تواند موجب پوکی استخوان شود تصریح کرد: دخانیان نیز از طریق اختلال در تغذیه (کاهش وزن)، کاهش جذب کلسیم، ایجاد یائسگی زود رس، کاهش سطح هورمون های جنسی و اثر مستقیم روی سلول های استخوانی موجب افزایش استعداد به پوکی استخوان می شود.

وی کم تحرکی و نداشتن فعالیت فیزیکی را از دیگر عواملی دانست که پوکی استخوان را تشدید می کند و افزود: وارد آمدن نیرو به استخوان ها باعث تحریک استخوان سازی می شود و افرادی که حتی برای مدت کوتاهی (2 الی 9 هفته) زمین گیر و بی تحرک باشند، می توانند دچار پوکی استخوان شوند.

این کارشناس سلامت بیان کرد: آن دسته از فعالیت های فیزیکی روی استخوان سازی اثر مثبت دارند که به استخوان ها نیرو وارد کند مانند، دویدن اما ورزش هایی مثل نرمش، شنا و دوچرخه سواری اثر کمتری دارند.

حسینی در خاتمه با اشاره به تاثیر برخی از دارو ها بر روی پوکی استخوان یادآور شد: داروهایی که می توانند فرد را مستعد پوکی استخوان کنند شامل کورتون، داروهای ضد تشنج،سیکلو سپورین لووهیتروکسین است.

انتهای پیام/ج