مدارس طبیعت، آینده‌ای روشن برای حفاظت از خاک و طبیعت/حفظ طبیعت نیاز فرهنگ‌سازی در جامعه

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از بلاغ، حفاظت از طبیعت وظیفه تمامی مردم دنیا است و همگان برای زنده ماندن به طبیعت و محیط زیست سبز و ارتباط با آنها نیازمند هستیم، چراکه بدون زیست در طبیعت زندگی ممکن نیست، طبیعت موجب ایجاد خاک و آب و هوای پاکیزه می‌شود که این مهم زمانی حاصل می‌شود که مردم بدانند باید از طبیعت حفاظت کنند.

از آنجایی که در دنیای کنونی هیچ مسئولی به فکر طبیعت نیست و کمر به جان طبیعت بستند، بنابراین لازم است تا فرزندان خود را از کودکی با طبیعت آشنا کنیم و به وی بیاموزیم که حفظ خاک و طبیعت زندگی لذت‌بخشی را فراهم می‌کند تا هنگامی که بالغ شد اقدام به از بین بردن طبیعت نکند.

محمد درویش عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور در همایش کودک و طبیعت با اشاره به اینکه کدام راه را اشتباه رفتیم که موجب شد تا آنچه که برای این سرزمین اهمیت دارد در درجه دهم اهمیت قرار گیرد، اظهار کرد: یکی از آرمان‌های مدرسه طبیعت، تربیت نسلی است که در پیشگاهش حفظ ملاحظات محیط زیست در درجه نخست اهمیت باشد، دریای مازندران، دریاچه ارومیه، جنگل‌های هیرکانی، بلند مازوها و یوزپلنگ‌ها برایش همان میزان ارزش داشته باشند که وطنش، دینش، همسر و فرزندش اهمیت دارند. همانطور که بر سر این‌ها معامله نمی‌کند، بر سر مواهب طبیعی سرزمینش هم معامله نکند و این مشکل بزرگ نظام آموزشی ما و حتی حدود بیش از ۷.۳ میلیارد ساکنان کره زمین است.

درویش با اشاره به نتایج پژوهش جدیدی که توسط یکصد خاک‌شناس و اکولوژیست نامدار جهان انجام گرفته، بیان کرد: 40 درصد از مردم جهان به دلیل از دست دادن خاک سرزمینی خود با بحرانی به نام امنیت غذایی روبه‌رو خواهند شد یعنی بیش از 3 میلیارد نفر از ساکنان زمین با چنین تهدیدی روبرو هستند، حاصل این پژوهش سه ساله نشان می‌دهد ۲۴ میلیارد تن خاک، هر ساله در کره زمین از دست می‌رود که این گزارش دنیا را تکان داد اما در ایران کسی تکان نخورد.

وی افزود: متوسط تولید یک سانتی‌متر خاک در کره زمین ۴۰۰ سال و میزان فرسایش خاک در ایران حدود 2 میلیارد تن در سال است یعنی هشت درصد کل فرسایش خاک جهان در ایران فرسایش می‌شود، به عبارت ساده‌تر، میزان فرسایش خاک در ایران، هشت برابر متوسط جهانی آن است که بسیار نگران کننده است.

دبیر سیاست محیط زیست در مرکز بررسی‌های استراتژیک نهاد ریاست جمهوری با بیان اینکه باید حساسیت مردم ایران به از دست دادن خاک دو برابر هر شهروند در کره زمین باشد و سرزمینی که خاک نداشته باشد در نتیجه محلی برای زندگی ندارد، تصریح کرد: چرا این همه نهادهای دولتی و نظارتی و امنیتی که به همه موارد توجه می‌کنند، کوچک‌ترین توجهی به این گزارش نکرده‌اند؟ در حالی که برای تبدیل شدن به کشور نخست خاورمیانه مطابق آرمان‌های سند ۲۰ ساله افق ۱۴۰۴، اولین پیش شرط آن وجود سرزمینی مطلوب و برخوردار برای تولید غذا و توسعه است و باید سهم بزرگی از موضوعات مطروحه در صحن بهارستان به مبحث امنیت غذایی و رعایت ملاحظات و هنجارهای محیط زیستی اختصاص پیدا کند.

این مسئول خاطرنشان کرد: در حال حاضر به شدت با بدهکاری اکولوژیکی مواجه هستیم و جهان کنونی برای تامین نیاز بوم‌شناختی کره زمین نیاز به کره زمینی دارد که ۱.۶ برابر بزرگ‌تر از زمین کنونی باشد و ما به شدت درگیر مصرف گرایی شدیم و مردم ایران از متوسط جهان هم بیشتر مصرف می‌کنند.

درویش بیان کرد: در کشوری که میزان ریزش‌های آسمانی آن یک سوم و میزان تبخیر آن ۵۰ درصد بیشتر از متوسط جهانی است و سهم سرانه جنگل، فقط ۱۷ صدم هکتار است(یعنی کمتر از یک چهارم متوسط جهانی) چرا باید این همه هدررفت سرمایه رخ دهد؟ در جامعه‌ اسلامی که پیامبرش می‌فرماید هر کس یک شاخه درخت را قطع کند انگار بال فرشتگان را شکسته است، چرا در طول دو دهه اخیر، ۱۸ میلیون درخت بلوط را در زاگرس از دست داده و در طول پنج سال اخیر ۴ میلیون شمشاد را در هیرکانی از دست می‌دهد.

وی تصریح کرد: بیشتر نخبگان و هوشمندانی که جهان را اداره می‌کنند، شاید فرمول‌های پیچیده را حل کنند اما بلد نیستند مهرورزی را در جامعه نشر داده و نشان دهند که من هستم، چون ما هستیم، چون وطن هست خواهد شد، بچه‌ها در نظام آموزش و پرورش کنونی به خوبی یاد می‌گیرند که چطور تست بزنند، اما یاد نمی‌گیرند که مصلحت‌های ملی سرزمین خود را از مصلحت فردی بیشتر دوست داشته باشند و این آن چیزی است که آرمان مدرسه طبیعت است.

این فعال محیط زیست خاطرنشان کرد: مدرسه طبیعت آمده تا فرهنگ و تمدن ایرانی را دوباره زنده کند، پس بیائیم با یاری همدیگر و به دور از منیت‌ها برای این آرمان‌های مقدس بکوشیم.

زهرا اشکیود کارشناس خاک‌شناسی نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ما، با بیان اینکه خداوند انسان را از خاک آفرید و در نهایت نیز به خاک برخواهیم گشت در حالی که انسان‌های امروز هیچ اطلاعاتی از از خاک وجودی خودمان در محیط زیستمان نداریم، اظهار کرد: تمامی انسان‌ها برای زنده ماندن به غذا احتیاج دارند و این غذا نیز با کشت محصول حاصل می‌شود که در این راستا نیاز به خاک و حفاظت از آن است.

وی افزود: در این روزگار کنونی کسی به فکر خاک و حفاظت از آن نیست خصوصا در مناطق شمال کشور با توجه به آنکه خاک این مناطق حاصلخیز و مناسب برای کشاورزی و تولید محصول است اما با بی‌توجهی و بی‌مهری مسئولان مواجه شده و در حال حاضر تمامی زمین‌های حاصلخیز استان‌های شمالی در حال تبدیل شدن به ویلاهای هستند که هیچ منافعی در تولید محصول و حفاظت از خاک ندارند اما زباله‌های فراوانی تولید می‌کنند که موجب نابودی محیط زیستمان می‌شود.

کارشناس مسائل خاک‌شناسی تصریح کرد: حفاظت از خاک تنها حفظ خاک برای جلوگیری از فرسایش نیست بلکه باید به این مورد نیز توجه کرد که خاک حاصلخیز را برای تولید غذا و نیز جنگل و سبزه و کوه را برای زنده ماندن نگه داشت در حالی که در دوره کنونی هیچ زمین حاصلخیزی باقی‌نماند چراکه تمامی آن در حال تبدیل شدن به ویلا است.

این خاک‌شناس یادآور شد: با توجه به آنکه زندگی آپارتمان‌نشینی فراوان شده و ارتباط با طبیعت کاهش یافته حال برای آگاهی بخشی از حفاظت آب و خاک و طبیعت باید از زمان کودکی فرزندانمان را با طبیعت آشتی دهیم و این مهم با احداث مدارس طبیعت در آینده ممکن خواهد شد هر چند نمی‌تواند ضررهایی که در حال حاضر جامعه کنونی به آب و خاک وارد کرد را جبران کند.

به گزارش بلاغ، حفاظت از محیط زیست فرهنگی فراموش شده در کشور ما تبدیل شده که باید به این مهم توجه کرد و قدر منابع طبیعی موجود در ایران را بدانیم و اهمیت خاک، درختان، هوا و عوامل دیگر را بدانیم تا بتوانیم در حفظ آن کوشا باشیم.

مردم قدر منابع طبیعی را نمی‌داند و در آینده خود و فرزندانشان متضرر می‌شوند و با فقدان هوای سالم، خاک حاصلخیز و طبیعت زیبا روبه‌رو خواهند شد پس باید از کودکی با آموزش‌های درست و تبیین اهمیت بالای حفظ محیط زیست برای کودکان، جهت فرهنگ‌سازی آن تلاش کنیم که مدارس طبیعت یکی از این ایده‌ها است.