کشف «تارهای عنکبوت» غول‌پیکر در مریخ توسط ناسا / نشانه‌ای از آب و حیات باستانی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ مریخ‌نورد کنجکاوی ناسا حدود شش ماه است که در منطقه‌ای پر از سازندهای زمین‌شناختی «باکس‌ورک» کاوش می‌کند. این رگه‌های پایینی که ۱ تا ۲ متر ارتفاع دارند و بین آن‌ها حفره‌های شنی است، از فضا شبیه تار عنکبوت‌های غول‌پیکر به نظر می‌رسند. این سازندها نشان‌دهنده جریان آب‌های زیرزمینی باستانی در مریخ هستند که دیرتر از حد انتظار دانشمندان بوده است.

این کشف پرسش‌های جدیدی درباره مدت زمان بقای حیات میکروبی در مریخ میلیاردها سال پیش مطرح می‌کند. دانشمندان معتقدند آب‌های زیرزمینی از طریق شکستگی‌های بزرگ در سنگ بستر عبور کرده، کانی‌ها را بر جای گذاشته و رگه‌ها را تقویت کرده‌اند؛ سپس بخش‌های بدون تقویت توسط باد فرسایش یافته و حفره‌ها را ایجاد کرده‌اند.

پیش از مریخ‌نورد کنجکاوی، این ساختارها از نزدیک مشاهده نشده بودند. تیم کنجکاوی با هدایت مأموریت دشوار راندن کاوشگر ۸۹۹ کیلوگرمی بر روی رگه‌های باریک، موفق به بررسی این منطقه شد. تینا سیگر از دانشگاه رایس، دانشمند مأموریت، توضیح داد که مشاهده باکس‌ورک در این ارتفاع از کوه شارپ (Mount Sharp)، نشان از سطح بالای آب‌های زیرزمینی دارد. این یعنی آب مورد نیاز برای حیات می‌توانست طولانی‌تر از حد تصور دوام داشته باشند.

مریخ‌نورد کنجکاوی تأیید کرد خطوط تیره مشاهده شده از مدار، در واقع شکستگی‌های مرکزی هستند. همچنین، برجستگی‌های کوچک موسوم به گرهک (nodules) را کشف کرد که نشانه‌ای از آب‌های زیرزمینی گذشته‌اند. برخلاف انتظار، این گرهک‌ها نه در نزدیکی شکستگی‌ها، بلکه در امتداد دیواره رگه‌ها و حفره‌ها یافت شدند که توضیح آن هنوز در حال بررسی است.

این گرهک‌های برجسته، توسط کانی‌هایی شکل گرفته‌اند که میلیاردها سال پیش با خشک شدن آب‌های زیرزمینی در مریخ بر جای مانده‌اند. مریخ‌نورد کنجکاوی ناسا در تاریخ ۳۰ مرداد ۱۴۰۴، تصاویری از این ویژگی‌های به اندازه نخود فرنگی را در حین کاوش سازندهای زمین‌شناختی موسوم به باکس‌ورک ثبت کرد.

بخش عمده‌ای از علم مریخ‌نورد کنجکاوی بر نمونه‌های سنگی متمرکز است. سال گذشته، سه نمونه از باکس‌ورک (از رگه، سنگ بستر و منطقه گذار) جمع‌آوری و با اشعه ایکس و کوره دما بالا تحلیل شدند. این تحلیل‌ها کانی‌های رسی در رگه و کانی‌های کربناته در حفره را نشان داد. اخیراً، نمونه چهارم با تکنیک «شیمی مرطوب» برای شناسایی ترکیبات آلی، مولکول‌های حیاتی برای حیات، تجزیه و تحلیل شد. مریخ‌نورد کنجکاوی در ماه مارس (اسفند) این سازندها را ترک کرده و کاوش لایه سولفاته کوه شارپ را برای کیلومترها در سال آینده ادامه خواهد داد تا اطلاعات بیشتری درباره تغییرات آب‌وهوای مریخ باستان به دست آورد.