اندیشمند علوم انسانی درباره انتشار اثر جهانی «پارادایم پلاسمایی» مطرح کرد؛
به وقت تغییر پارادایم؛ انقلاب در مرزهای مدیریت استراتژیک با «پارادایم پلاسمایی»
کتاب «مبانی سازمان و مدیریت استراتژیک در محیطهای پیچیده؛ پارادایم پلاسمایی (آخرین نسخه سطح جهانی)» به قلم دکتر سید محمدحسین لطفی آشتیانی، دکتر سید محسن لطفی آشتیانی و رقیه صالحیانفرد، با پیوند میان فیزیک نوین، پیچیدگی، پارادایم کوانتومی، فلسفه اسلامی و دانش مدیریت، رویکردی تازه به مدیریت استراتژیک در محیطهای پیچیده ارائه میدهد؛ موضوعی که در گفتوگوی تفصیلی «دانا نیوز» با دکتر سید محمدحسین لطفی آشتیانی مورد بررسی قرار گرفته است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در عصر شتابان فناوری، تلاطمهای ژئوپلیتیک و ظهور پدیدههای نوظهور، پارادایمهای کهنه و خطی مدیریت کلاسیک دیگر قادر به تبیین و مهار امواج سهمگین عدمقطعیت نیستند. در این میان، نظریهپردازی بومی و در عین حال تراز جهانی توسط اندیشمندان مسلمان در عرصه علوم انسانی، ضرورتی حیاتی برای بازآفرینی قدرت تصمیمگیری و سازماندهی تمدنی است.
به تازگی کتاب ارزشمند و پیشرو «مبانی سازمان و مدیریت استراتژیک در محیطهای پیچیده؛ پارادایم پلاسمایی (آخرین نسخه سطح جهانی)» به قلم دکتر سید محمدحسین لطفی آشتیانی، دکتر سید محسن لطفی آشتیانی و سرکار خانم رقیه صالحیانفرد از سوی انتشارات نگرش مدیران به زیور طبع آراسته شده است.
این اثر با پیوند زدن فیزیک نوین، پیچیدگی، پارادایم کوانتومی، فلسفه اسلامی، شهود و عالم معنا با دانش مدیریت، مرزهای نوینی را پیش روی نخبگان و مدیران گشوده است.
خبرنگار حوزه اقتصاد و مدیریت شبکه اطلاعرسانی دانا در گفتوگویی تفصیلی با دکتر سید محمدحسین لطفی آشتیانی، ابعاد، نوآوریها و بنیانهای این پارادایم آیندهساز را به بحث گذاشته است که مشروح آن در ادامه تقدیم مخاطبان فرهیخته میشود.
مشروح گفتوگوی تفصیلی دانا نیوز با دکتر سید محمدحسین لطفی آشتیانی را با هم می خوانیم:
دانا نیوز: جناب دکتر لطفی آشتیانی، ضمن سپاس از فرصتی که در اختیار شبکه اطلاعرسانی دانا قرار دادید؛ به عنوان پرسش نخست بفرمایید چه ضرورت و خلأ بنیادینی شما و همکارانتان را به سوی خلق اثر بزرگ «پارادایم پلاسمایی» در حوزه مدیریت استراتژیک سوق داد؟ چرا معتقدید الگوهای موجود مدیریت دیگر پاسخگوی نیاز امروز نیستند؟
دکتر لطفی آشتیانی: با نام و یاد خداوند متعال و با عرض سلام خدمت مخاطبان فرهیخته شبکه اطلاعرسانی دانا.
جهان امروز در بستری از پیچیدگیهای توأمان، آشوبهای ساختاری و سرعت سرسامآور تحولات زیست میکند. الگوهای کلاسیک و حتی نئوکلاسیک مدیریت، از دوران تیلور، فایول و ماکس وبر گرفته تا برخی رویکردهای خطی قرن بیستم، سازمان را یک «ماشین مکانیکی» یا حداکثر یک «سیستم بسته با روابط خطی علت و معلولی» میدیدند.
در دنیایی که عدمقطعیت، تلاطم محیطی و ظهور فناوریهای همگرا واقعیت هرروزه ماست، دیگر نمیتوان با ابزارهای صلب و فرمولهای از پیش تعیینشده سازمانها را هدایت کرد.
ضرورت گذار از نگاه گذشتهنگر و حالنگر به رویکرد «آیندهساز» ما را بر آن داشت تا با بازنگری در فلسفه علم و اندیشه پارادایمی، مدلی جامع طراحی کنیم که نه تنها تابآوری سیستم را تضمین کند، بلکه زمینه خودسازماندهی، خلاقیت بداهه و خلق ارزش را در اوج ابهام و عدمقطعیت فراهم آورد.
این کتاب تلاشی پژوهشی و چندرشتهای است تا شالوده جدیدی برای راهبری سازمان در محیطهای پرتنش پیریزی کند.
سازمان پلاسمایی؛ از مفهوم فیزیکی تا الگوی مدیریتی
دانا نیوز: مفهوم «پلاسما» در فیزیک به عنوان حالت چهارم ماده، حالت سیال و سرشار از انرژی و بار الکتریکی شناخته میشود. چگونه این مفهوم وارد ادبیات مدیریت استراتژیک و علوم انسانی شده است؟ «سازمان پلاسمایی» چه ماهیتی دارد؟
دکتر لطفی آشتیانی: پرسش بسیار دقیقی است.
در فیزیک، پلاسما فراتر از جامد، مایع و گاز است؛ پلاسما سرشار از ذرات باردار، دارای قابلیت رسانایی بینهایت و واکنشهای آنی و جمعی در برابر میدانهای مغناطیسی است. ما در این کتاب استعاره پلاسما را به یک «نظریه و پارادایم کاربردی» در مدیریت تبدیل کردهایم.
سازمان در پارادایم پلاسمایی، موجودیتی صلب با چارتهای آهنین و دستورالعملهای خشک نیست؛ بلکه ارگانیسمی زنده، هوشیار و سیال است، چیزی شبیه به پویایی شگفتانگیز زیستی، که قادر است ساختار خود را متناسب با تکانهها و میدانهای محیطی تغییر دهد، بدون آنکه هویت و مأموریت بنیادینش متلاشی شود.
در کتاب مفصلاً تبیین کردهایم که تحقق این وضعیت نیازمند پنج مؤلفه بههمپیوسته است:
ذهن پلاسمایی
نگرش پلاسمایی
احساس پلاسمایی
عمل پلاسمایی
زیست پلاسمایی
سازمان پلاسمایی سرشار از انرژی درونی، خودتنظیم و به شدت هماهنگ است و میتواند در کانون آشوب، «نظم زاینده» خلق کند.
تحلیل ۱۲بعدی و تصمیمگیری در مقیاس بینهایت
دانا نیوز: یکی از درخشانترین و عمیقترین محورهای این اثر که روی جلد کتاب نیز برجسته شده، «فضای تصمیمسازی و تصمیمگیری پلاسما، تحلیل در دوازده بعد و در مقیاس بینهایت، تحت رویکرد و دقت نظر پارادایم کوانتومی» است. لطفاً درباره این تفکیک و ماهیت ۱۲ بعد برای مخاطبان توضیح بفرمایید.
دکتر لطفی آشتیانی: یکی از اشکالات رایج در تئوریهای مدیریت، خلط میان «تصمیمسازی» و «تصمیمگیری» است.
ما در فصل سوم به تفصیل بیان کردهایم که تصمیمسازی، فرآیند بنیادینِ «خلق زمینه معنا، کشف ادراکات پنهان و شکلدهی به افقهای ممکن» است؛ در حالی که تصمیمگیری، «انتخاب آگاهانه در درون همان متن معنایی» به شمار میرود.
ما مدل تصمیمگیری را از هندسه تکبعدی یا سهبعدی سنتی، ابتدا به فضای ۹بعدی اقلیدسی و سپس به ۱۲ بعد در مقیاس بینهایت ارتقا دادهایم.
این ۱۲ بعد، ابعاد زمانی (گذشته، حال، آیندهسازی)، مکانی، روانی، اخلاقی (Ethical)، فناوری، شناختی و معنایی را در هم میتند.
وقتی این فضا تحت «دقت نظر پارادایم کوانتومی» قرار میگیرد، اصولی چون برهمنهی (Superposition)، درهمتنیدگی (Entanglement) و اصل عدمقطعیت وارد تحلیل راهبردی میشوند؛ یعنی یک مدیر در هر لحظه با بستهای از احتمالات نامحدود روبهرو است و نگاه، نیت و تمرکز مشاهدهگر (رهبر سازمان) در فعلیت بخشیدن به نتایج استراتژیک اثر مستقیم میگذارد.
هوش مصنوعی معنوی و پیوند با جهانبینی توحیدی
دانا نیوز: جنابعالی به عنوان یک اندیشمند مسلمان در این کتاب فصلی ویژه به «شهود، عالم معنا و هوش مصنوعی معنوی» اختصاص دادهاید. پیوند این مبانی پیشرفته علمی با معارف و جهانبینی توحیدی چگونه محقق شده است؟
دکتر لطفی آشتیانی: این نقطه تمایز تمدنی کار ما با مکاتب مادیگرای غرب است.
تقلیل انسان و سازمان به معادلات مادی صرف یا الگوریتمهای خشک محاسباتی، بزرگترین خطای مدیریت مدرن بوده است. در حکمت و معارف متعالی اسلامی، «عالم معنا» و «شهود قلبی» نهتنها نفیکننده عقلانیت نیستند، بلکه کمالبخش آنند.
ما در کتاب نشان دادهایم که بالاترین سطوح رهبری استراتژیک، بر پایه «الهام، شهود صادق و بصیرت باطنی» شکل میگیرد.
در خصوص فناوری نیز معتقدیم ابزارهایی مانند هوش مصنوعی نباید صرفاً در سطح ابزاری و مادهمحور بمانند؛ ما مفهوم «هوش مصنوعی معنوی» را صورتبندی کردهایم که در آن ارزشهای اخلاقی، حفظ کرامت انسان، عدالت و انطباق با سنتهای الهی حاکم بر هستی، به عنوان کدهای بنیادین و راهبردی سیستمهای تصمیمیار لحاظ میشوند.
این همان حکمت نابی است که میتواند تمدنسازی نوین اسلامی را در عرصه عمل و سازماندهی محقق کند.
بداههسازی استراتژیک و کاربردهای پارادایم پلاسمایی
دانا نیوز: در سرفصلهای کتاب به مسائلی نظیر «بداههسازی استراتژیک»، «چابکی و نوآوری پلاسمایی» و «تحول دیجیتال» اشاره شده است. این مفاهیم در صحنه واقعی مدیریت کشور و بنگاههای اقتصادی چه کاربردی دارند؟
دکتر سید محمدحسین لطفی آشتیانی: در محیطهای پرآشوب، استراتژینویسیهای سنتی که ماهها طول میکشد و در قالب مجلدات قطور بایگانی میشود، قبل از اجرا میمیرند!
ما در این اثر مدل بداههسازی استراتژیک (مدل 7C) را ارائه دادهایم؛ بداههسازی مانند اجرای یک قطعه موسیقی زنده است که بازیگر بر اساس تسلط عمیق، هماهنگی درونی با تیم و بینش لحظهای، در آنِ واحد در پاسخ به تهدید یا فرصت، خلق راهبرد میکند.
همچنین تحول دیجیتال در نگاه ما صرفاً خرید نرمافزار و زیرساخت سختافزاری نیست؛ بلکه همپیوندی پلتفرمهای دیجیتال با بافت زنده و منعطف سازمان است تا «دانش» همچون خون در سراسر سیستم پلاسمایی گردش یابد و خودسازماندهی دانشی شکل گیرد.
چنین سازمانی از بحرانها نه تنها آسیب نمیبیند، بلکه بحران را تبدیل به سوخت جهش خود میکند.
انتشار جهانی و ساختار دوزبانه کتاب
دانا نیوز: جناب دکتر، این کتاب ماحصل یک کار تیمی وزین با همراهی جناب دکتر سید محسن لطفی آشتیانی و سرکار خانم رقیه صالحیانفرد است و بر روی جلد آن بر عبارت «آخرین نسخه سطح جهانی» تأکید شده است. افق انتشار و ترویج این اثر را چگونه میبینید؟
دکتر لطفی آشتیانی: بله، افتخار داشتم این پروژه تحقیقاتی سترگ و چندساله را در کنار برادر بزرگوارم، پژوهشگر گرامی دکتر سید محسن لطفی آشتیانی و محقق ارجمند سرکار خانم رقیه صالحیانفرد به سرانجام برسانم.
این اثر در بیش از ۷۲۵ صفحه و با بررسی جامع متون دستاول جهانی، تلاشی برای عرض اندام علمی محققان کشور در بالاترین سطوح بینالمللی است؛ به همین جهت ساختار کتاب به شکلی مدون و دوزبانه پیشبینی شده تا پیام فکری و نظریهپردازی دانشمندان علوم انسانی این مرز و بوم به مجامع دانشگاهی معتبر جهان نیز منتقل شود.
جا دارد از تلاشهای انتشارات فرهیخته «نگرش مدیران» نیز برای چاپ فاخر این اثر صمیمانه تشکر کنم.
توصیه به مدیران، سیاستگذاران و پژوهشگران
دانا نیوز: به عنوان سخن پایانی، پیام و توصیه راهبردی شما برای فرماندهان ارشد مدیریتی، سیاستگذاران کشور و دانشجویان نخبه و پژوهشگران تحصیلات تکمیلی چیست؟
دکتر لطفی آشتیانی: پیام ما به مدیران و نخبگان عزیز کشور این است که دوره انفعال و اداره امور با فرمولهای یکنواخت و بوروکراتیک گذشته است.
امروز ما نیازمند «رهبران آیندهساز» هستیم؛ رهبرانی که شجاعت اندیشیدن در ابعاد نامتناهی، توانایی بداههسازی در بحرانها و تمسک به تقوا، اخلاق و بصیرت معنوی را سرلوحه قرار دهند.
این کتاب به عنوان یک سند جامع علمی و نقشه راهبردی، دستمایهای است برای تقویت بنیه تحلیلی دانشجویان ارشد و دکتری و اتاق فکرهای نظام تا بدانند میتوان با تکیه بر غنای معرفتی خودمان و تلفیق هوشمندانه آن با لبههای دانش نوین جهانی، ساختارهایی مقتدر، بالنده و شکستناپذیر برپا ساخت.
امیدوارم این پژوهش مأوایی علمی و کاربردی برای اعتلای نام ایران اسلامی و هدایت هوشمندانه سازمانهای ما باشد.
دانا نیوز: از وقتی که در اختیار شبکه اطلاعرسانی دانا قرار دادید و از این گفتوگوی بسیار پربار، عمیق و راهبردی سپاسگزاریم.
دکتر لطفی آشتیانی: من هم از دقتنظر و اهتمام رسانهای دانا نیوز به ساحت علم، حکمت و نوآوریهای استراتژیک تشکر میکنم؛ برای شما و همراهانتان آرزوی توفیق الهی دارم.
ارسال دیدگاه